Geri Dön

Bipolar bozuklukta dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ek tanılı hastalarda psikostimülan tedavinin bipolar bozukluk prezentasyonu ve hastalık seyri ile ilişkilerini araştıran olgu kontrol çalışması

A case-control study on the associations between psychostimulant treatment and the clinical presentation and course of bipolar disorder in patients with comorbid attention deficit hyperactivity disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1014674
  2. Yazar: BİLGE SAĞOL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. VESİLE ŞENTÜRK CANKORUR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Bipolar bozukluk (BB) hastalarının %15–20'sinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) eştanısı bulunur; bu birliktelik erken hastalık başlangıcı, yüksek intihar girişimi sıklığı ve ağır seyirle ilişkilidir. Bu grupta psikostimülan tedavinin etkileri, duygudurum dengesizliği endişesi nedeniyle tartışmalı kalmıştır. Çalışmanın amacı, BB ve DEHB eştanılı olup psikostimülan almış (BB_DEHB_PSvar; n=29), almamış (BB_DEHB_PSyok; n=32) ve yalnız BB tanılı (YBB; n=46) hastaları sosyodemografik, klinik ve nörobilişsel açılardan karşılaştırmaktır. Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran 107 yetişkin hasta SCID-5-CV ve DIVA-5 ile tanılandırıldı. Tüm katılımcılara klinik ölçekler (HAMD-17, HAMA, YMRS, FAST, WUDÖ, ASRS) ve beş alanlı nörobilişsel test bataryası (İST-A/B, Stroop ÇAPA Formu, SBST, WAIS-R Benzerlikler) uygulandı. Gruplar arası ham karşılaştırmalar ANOVA, Kruskal-Wallis ve χ² testleri ile; yaş, eğitim, premorbid bilişsel kapasite, hastalık süresi, antipsikotik sayısı ve HAMD-17 puanının kovaryant alındığı düzeltilmiş analizler ise ANCOVA ve Bonferroni düzeltmeli ikili karşılaştırmalarla yapıldı. Bulgular: PSvar grubunda BB başlangıç yaşı en düşük (medyan 20,0 yıl) ve ailede psikiyatrik öykü en yüksek (%55,2; χ²=6,70; p=0,035) saptandı. HAMD-17 ve HAMA puanları her iki BB+DEHB grubunda YBB grubundan yüksekti. Ham karşılaştırmalarda PSvar grubu beş bilişsel alandan dördünde diğer iki gruptan daha iyi performans sergiledi; tam düzeltilmiş ANCOVA'da yalnızca SBST Gecikmiş Hatırlama puanlarında PSvar üstünlüğü korundu (F=6,00; p=0,004; kısmi η²=0,109; PSvar > YBB B=+1,84, p=0,006; PSvar > PSyok B=+1,38, p=0,032). İntihar girişim sayısı her iki BB+DEHB grubunda YBB grubundan anlamlı yüksekti (χ²=26,81; p<0,001). Hızlı döngülenim ve karma özellikli atak sayıları açısından gruplar arasında fark saptanmadı. Sonuç: Duygudurum dengeleyici altında psikostimülan tedavisi BB+DEHB eştanılı hastalarda bipolar bozukluk seyrinde ağırlaşmayla ilişkili bulunmamış; bilişsel açıdan sözel öğrenme ve pekiştirme süreçlerinde olumlu bir profille ilişkilendirilmiştir. Bulgular CANMAT/ISBD 2023 rehberi ve Ermis ve arkadaşlarının (1) DEHB ilaçlarının BB hastalarında psikiyatrik yatış riskini düşürdüğünü gösteren İsveç ulusal kayıt verisiyle uyumludur. Vaka–kontrol tasarımı ve seçim biası nedensel yorumu sınırlamaktadır; bulgular ileriye dönük, randomize çalışmalarla doğrulanmalıdır.

Özet (Çeviri)

Background and Aim: Approximately 15–20% of patients with bipolar disorder (BD) have comorbid attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD); this comorbidity is associated with earlier onset, higher suicide attempt rates, and more severe clinical course. The effects of psychostimulants in this population remain controversial owing to mood destabilization concerns. The study aimed to compare BD-ADHD patients with prior psychostimulant exposure (BD_ADHD_PSvar; n=29), without psychostimulant exposure (BD_ADHD_PSyok; n=32), and BD only (BD_only; n=46) regarding sociodemographic, clinical, and neurocognitive characteristics. Methods: A total of 107 adult patients from outpatient psychiatry clinics of Ankara University Faculty of Medicine were diagnosed via SCID-5-CV and DIVA-5. All participants completed clinical scales (HAMD-17, HAMA, YMRS, FAST, WURS, ASRS) and a five-domain neurocognitive battery (TMT-A/B, Stroop, AVLT, WAIS-R Similarities). Unadjusted between-group comparisons used one-way ANOVA, Kruskal-Wallis, and chi-square tests; fully-adjusted comparisons used ANCOVA with age, education, premorbid cognitive capacity, illness duration, antipsychotic count, and HAMD-17 as covariates, with Bonferroni-corrected pairwise comparisons. Results: The PSvar group had the youngest BD onset (median 20.0 years) and highest family history of psychiatric illness (55.2%; χ²=6.70; p=0.035). HAMD-17 and HAMA scores were higher in both BD-ADHD groups than in BD_only. PSvar outperformed others on four of five cognitive tests in unadjusted analyses; after full adjustment, only AVLT Delayed Recall remained significant (F=5.97; p=0.004; partial η²=0.109; PSvar > BD_only B=+1.84, p=0.006; PSvar > PSyok B=+1.38, p=0.032). Lifetime suicide attempts were significantly higher in both BD-ADHD groups than in BD_only (χ²=26.81; p<0.001). No significant group differences were observed for rapid cycling or mixed-feature episodes. Conclusion: Psychostimulant treatment under mood stabilizer coverage in BD-ADHD patients was not associated with worsening of bipolar disorder course; rather, it was associated with a favorable profile in verbal learning and consolidation. Findings align with CANMAT/ISBD 2023 guidelines and the Ermis et al. (1) Swedish registry study reporting reduced psychiatric hospitalization risk for ADHD medications in BD. Case-control design and selection biases preclude causal interpretation; prospective randomized studies are needed.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    414795

    İki uçlu duygudurum bozukluğu tanılı hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ek tanısı varlığında dürtüsellik, risk alma davranışının ve nörobilişsel işlevlerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırması

    Comparing impulsivity, risk taking behavior and neurocognitive functions on bipolar disrder comorbidity of adhd versus healthy controls

    HİDAYET ECE ARAT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM

  2. Tez No

    734119

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuk veergenlerde eşik altı bipolar semptomatolojisininnöropsikolojik profillere etkisi

    The effect of subthreshold bipolar disorder symptomatologyon neuropsychological profiles in children and adolescents withattention deficit and hyperactivity disorder

    VOLKAN ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriBursa Uludağ Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN TURAN

  3. Tez No

    247288

    Bipolar afektif bozuklugu olan hastalarda eriskin tipi dikkat eksikligi ve hiperaktivite bozuklugunun yaygınlıgı.

    Comorbidity of adult attention-deficit hyperactivity disorder and bipolar disorder

    ELİF KARAAHMET

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    PsikiyatriZonguldak Karaelmas Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. LEVENT ATİK

  4. Tez No

    921580

    Dirençli epilepsi ile izlenen çocuklarda nütrisyon profili

    Nutrition profile in children with drug-resistant epilepsy

    AYŞE AKÇAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUĞBA HIRFANOĞLU

  5. Tez No

    260357

    Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan hastalarda duygudurum bozukluğu görülme sıklığı ve mizaç özellikleri

    The comorbidity prevelance and the temperament characteristics in adults with ADHD

    SUAT EKİNCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SAYNUR CANAT

Geri Dön