Hemşirelik öğrencilerinin manevi bakıma ilişkin algıları, manevi yeterliliği ve dini sağlık kaderciliği
Nursing students' perceptions of spiritual care, spiritual competence, and religious health determinism
- Tez No: 1014735
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN GÜMÜŞ ŞEKERCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kadercilik, Manevi bakım, Maneviyat, Öğrenciler-hemşirelik, Fatalism, Spiritual care, Spirituality, Students-nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin manevi bakım algısı, manevi bakım yeterliliği ve dini sağlık kaderciliği düzeylerini belirlemek ve dini sağlık kaderciliğinin manevi bakım algısı ile manevi bakım yeterliliği arasındaki ilişkideki aracılık rolünü incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Selçuk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş ve çalışma 582 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Veriler 08 Ekim–30 Aralık 2025 tarihleri arasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği, Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği ve Dini Sağlık Kaderciliği Ölçeği kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 29 ve PROCESS Makrosu (Model 4, Hayes 2022) kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmış, değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve aracılık etkisi regresyon temelli PROCESS analizi ile test edilmiştir. Çalışmada öğrencilerin manevi bakım yeterliliği puan ortalaması 95,54±14,14, manevi bakım algısı puan ortalaması 66,92±9,81 ve dini sağlık kaderciliği puan ortalaması 39,62±15,36 olarak bulunmuştur. Manevi bakım algısı ile manevi bakım yeterliliği arasında orta düzeyde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,415; p<0,001). Dini sağlık kaderciliği ile manevi bakım yeterliliği arasında ise zayıf düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=−0,364; p<0,001). Ayrıca, manevi bakım algısı ile dini sağlık kaderciliği arasında orta düzeyde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=−0,512; p<0,001). PROCESS Macro ile yapılan aracılık analizleri, dini sağlık kaderciliğinin manevi bakım algısı ile manevi bakım yeterliliği arasındaki ilişkide kısmi arabuluculuk rolü oynadığını göstermiştir (B=0,151, %95 GA [0,074–0,231]). Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin manevi bakım algılarının yüksek, manevi bakım yeterliliklerinin orta ve dini sağlık kadercilik düzeylerinin düşük düzeyde olduğu belirlenmiş; dini sağlık kaderciliğinin manevi bakım algısı ile manevi bakım yeterliliği arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda hemşirelik eğitim programlarında öğrencilerin manevi bakım farkındalıklarının artırılmasına ve kadercilik eğilimlerinin profesyonel manevi bakım yeterliliği üzerindeki etkilerinin ele alınmasına yönelik eğitimsel düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive and correlational study to determine nursing students' perceptions of spiritual care, their spiritual care competence, and their levels of religious health determinism, and to examine the mediating role of religious health determinism in the relationship between perceptions of spiritual care and spiritual care competence. The study population consisted of students enrolled in the Faculty of Nursing at Selçuk University. The study aimed to reach the entire population, and the research was conducted with the participation of 582 students. Data were collected online between October 8 and December 30, 2025, using the Demographic Information Form, the Spiritual Care Competence Scale, the Spirituality and Spiritual Care Rating Scale, and the Religious Health Determinism Scale. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 29 and the PROCESS macro (Model 4). Descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency, and percentage) were used to describe participants' demographic characteristics. Relationships between variables were examined using Pearson correlation analysis, and the mediating effect was tested using regression and PROCESS analysis. The mean spiritual care competence score was 95.54 ± 14.14, the mean spiritual care perception score was 66.92 ± 9.81, and the mean religious health determinism score was 39.62 ± 15.36. A moderate, positive, and statistically significant relationship was found between spiritual care perception and spiritual care competence (r = 0.415, p < 0.001). A weak, negative, and statistically significant relationship was found between religious health determinism and spiritual care competence (r = −0.364, p < 0.001). Additionally, a moderate, negative, and statistically significant relationship was found between spiritual care perception and religious health determinism (r = −0.512, p < 0.001). Mediation analyses conducted using the PROCESS macro have shown that religious health fatalism plays a partial mediating role in the relationship between the perception of spiritual care and spiritual care competence (B = 0.151, 95% CI [0.074–0.231]). This study found that nursing students had high perceptions of spiritual care, moderate levels of spiritual care competence, and low levels of religious health fatalism; it was concluded that religious health fatalism plays a partial mediating role in the relationship between perceptions of spiritual care and spiritual care competence. Accordingly, it is recommended that educational interventions be implemented in nursing education programs to enhance students' awareness of spiritual care and to address the effects of fatalistic tendencies on professional spiritual care competence.
Benzer Tezler
- Hemşirelik öğrencilerinin spiritüel bakım verme algılarını ve yeterliklerini etkileyen faktörler
Factors affecting nursing students' perceptions and competencies of providing mental health care
MERVE ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Sağlık bilimleri öğrencilerinin maneviyat ve manevi bakım algılarının incelenmesi
An examination of spirituality and spiritual care perceptions of health sciences students
MUHSİNE ES
- Hemşirelik öğrencilerinin ölüm ve ölüme yaklaşmakta olan bireyin bakımına yönelik tutumları ile spiritüel yönelimleri arasındaki ilişki
The relationship between nursing students' attitudes towards death and the care of the decedent and their spiritual orientation
EDA NUR ALVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Hemşirelik öğrencilerinin terapötik iletişim becerilerinin manevi bakım yeterliliklerine etkisi
The effect of nursing students' therapeutic communication skills on spiritual care competencies
FATMANUR ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA AKPINAR
- İç hastalıkları hemşireliği lisansüstü öğrencilerinin gözünden COVİD-19 pandemisi: SWOT analizi
Perspective of internal medicine nursing graduate students about COVID-19 pandemic: SWOT analysis
TÜLAY İNCİRKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA OKSEL