Akıllı telefon bağımlılığının uykusuzluk şiddeti, uyku erteleme davranışı, dissosiyatif belirtiler ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri
The effects of smartphone addiction on the severity of insomnia, sleep delay, dissociative symptoms, and quality of life
- Tez No: 1014740
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CELAL KUŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çağın gelişen teknolojileriyle birlikte akıllı telefonlar zaman içerisinde hayatın hemen her alanında giderek daha fazla yer edinmiş, bu durum beraberinde akıllı telefon bağımlılığı kavramını ortaya çıkarmıştır. Akıllı telefon bağımlılığının kişiler üzerinde birçok olumsuz etkisi olduğu görülmektedir. Çalışmamızda akıllı telefon bağımlılığının uykusuzluk şiddeti, uyku vaktini erteleme, dissosiyatif yaşantılar ve yaşam kalitesi ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç yöntem: Araştırmamız analitik kesitsel gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmamız 2024-2025 eğitim öğretim döneminde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde eğitim gören toplam 37225 öğrenci arasından 14 fakülteden, her fakültenin öğrenci sayısının araştırma evreni içindeki büyüklüğüne göre tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen sayıda seçilen öğrencilerinden gönüllü olur formu imzalayan 656 öğrenciye, anket formları yüz yüze olarak uygulandı. Araştırmamızda akıllı telefon bağımlılığının uykusuzluk şiddeti, uyku vaktini erteleme, dissosiyatif yaşantılar ve yaşam kalitesi ile olan ilişkisini incelemek amaçlandı. Çalışmamızda toplamda 6 anket formu uygulanmış olup bunlar; Sosyodemografik Veri Formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu, Uyku Vaktini Erteleme Ölçeği, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu' dur. Tüm sorulara eksiksiz yanıt verilen anket sonuçları değerlendirmeye alındı. Araştırmada elde edilen veriler DataBeeg 1.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 656 öğrenci dahil edildi. Araştırmada kullanılan ölçekler arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson korelasyon uygulanmıştır. Akıllı telefon bağımlılığı ölçeği ile uyku vaktini erteleme ölçeği arasında (p<0,05), dissosiyatif yaşantılar ölçeği arasında (p<0,05), uykusuzluk şiddeti indeksi arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ve yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutları arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Uyku vaktini erteleme ölçeği ile dissosiyatif yaşantılar ölçeği arasında (p<0,05), uykusuzluk şiddeti indeksi arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutları arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Dissosiyatif yaşantılar ölçeği ile uykusuzluk şiddeti indeksi arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutları arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Uykusuzluk şiddeti indeksi ile yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyutları arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Sonuç: akıllı telefon bağımlılığı ile uyku düzeni, psikolojik belirtiler ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Özellikle uyku vaktini erteleme, uykusuzluk şiddeti ve ruhsal sağlık üzerindeki olumsuz örüntü, akıllı telefon bağımlılığının klinik ve koruyucu sağlık hizmetleri açısından dikkate alınması gereken bir halk sağlığı konusu olduğunu düşündürmektedir. Müdahale programlarında yalnızca ekran süresini azaltmaya odaklanmak yerine; uyku hijyeni eğitimi, gece telefon kullanımını sınırlama, özdenetim becerilerini güçlendirme, fiziksel aktiviteyi artırma ve psikolojik destek mekanizmalarını birlikte ele alan bütüncül yaklaşımlar daha etkili olabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: With the advancements in technology, smartphones have increasingly become integrated into almost every aspect of life, giving rise to the concept of smartphone addiction. Smartphone addiction is seen to have many negative effects on individuals. In this study, we aimed to examine the relationship between smartphone addiction and the severity of insomnia, delaying sleep, dissociative experiences, and quality of life. Materials and Methods: This research is an analytical cross-sectional observational study. Our study involved 656 students who voluntarily signed a consent form and were selected from a total of 37,225 students studying at Kahramanmaraş Sütçü İmam University during the 2024-2025 academic year. These students were chosen from 14 faculties using stratified random sampling based on the size of each faculty within the research population. The questionnaires were administered face-to-face. The aim of our research was to examine the relationship between smartphone addiction and insomnia severity, procrastination, dissociative experiences, and quality of life. A total of six questionnaires were administered: Sociodemographic Data Form, Smartphone Addiction Scale-Short Form, Procrastination Scale, Insomnia Severity Index, Dissociative Experiences Scale, and Quality of Life Scale-Short Form. The results of questionnaires with complete answers were evaluated. The data obtained in the research were analyzed using the DataBeeg 1.0 program. Results: The study included 656 students. Pearson correlation was applied to test the relationship between the scales used in the study. A statistically significant positive correlation was found between the smartphone addiction scale and bedtime procrastination scale (p<0,05), between the dissociative experiences scale (p<0,05), and the insomnia severity index (p<0,05). A statistically significant negative correlation was found between all sub-dimensions of the quality of life scale (p<0,05) A statistically significant positive correlation was found between the bedtime procrastination scale and the dissociative experiences scale (p<0,05), and between the sleep deprivation severity index (p<0,05), while a statistically significant negative correlation was found between all sub-dimensions of the quality of life scale (p<0,05). A statistically significant positive correlation (p<0,05) was found between the Dissociative Experiences Scale and the Insomnia Severity Index, and a statistically significant negative correlation (p<0,05) was found between the Dissociative Experiences Scale and all sub-dimensions of the Quality of Life Scale. A statistically significant negative correlation (p<0,05) was observed between the insomnia severity index and all sub-dimensions of the quality of life scale. Conclusion: It can be said that smartphone addiction negatively affects an individual's sleep patterns, psychological well-being, and quality of life. In particular, the patterns of delayed bedtime, the severity of insomnia, and negative impacts on mental health suggest that smartphone addiction is a public health issue that needs to be considered from a clinical and preventive health care perspective. Instead of focusing solely on reducing screen time in intervention programs, holistic approaches that include sleep hygiene training, limiting nighttime phone use, strengthening self-control skills, increasing physical activity, and psychological support mechanisms may be more effective.
Benzer Tezler
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde uykusuzluk, depresyon, anksiyete, stres ve akıllı telefon bağımlılığının baş ağrısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Kesitsel bir araştırma
Evaluation of the relationship between insomnia, depression, anxiety, stress, and smartphone addiction with headache in students of Ondokuz Mayıs University Medicine Faculty: A cross-sectional study
MELİKE NUR ALBAYRAK ERDÖŞEMECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT ŞAHİN
- 80 yaş üzeri bireylerde telefon ve sosyal medya bağımlılığının uykusuzluk üzerine etkisi
The impact of phone and social media addiction on insomnia in individuals over 80 years of age
EROL KIYIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Akıllı telefon kullanımı ve nomofobinin uyku kalitesi ve gündüz uykululuk durumuna etkisinin incelenmesi: İnönü Üniversitesi örneği
Examining the Effect of Smartphone Use and Nomophobia on Sleep Quality and Daytime Sleepiness: The Case of Inonu University
BETÜL FIRINCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk Sağlığıİnönü ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN PEHLİVAN
- Akıllı telefon bağımlılığı, yalnızlık ve uyku kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between smartphone addiction, loneliness and sleep quality
FİDAN İSMAYILZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
- Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon kullanım sıklığı ile uyku kalitesinin incelenmesi
Investigation of sleep quality with smart phone use frequency in university students
EMİN ERİNÇ YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER