Acil sağlık personellerinin yorgunluk ve uykululuk değerlerinin ölçülmesi ve etkileyen faktörlerinin değerlendirilmesi
Measurement of fatigue and sleepiness levels in emergency healthcare personnel and evaluation of influencing factors
- Tez No: 1014741
- Danışmanlar: PROF. DR. YAHYA KUYUCUOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, acil sağlık personellerinin yorgunluk ve uykululuk düzeylerini belirlemek ve bu değişkenleri etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 300 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Piper Yorgunluk Ölçeği (PYÖ) ve Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerin güvenirlik analizinde Cronbach alfa katsayısı PYÖ için 0,976, EUÖ için 0,789 olarak bulunmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ki-kare testi, Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33 ± 8 yıl olup %60,7'si kadın, %44,3'ü hemşire, %34,0'ı diğer acil sağlık personeli ve %12,7'si hekimdir. Katılımcıların %48,3'ü erişkin acil biriminde çalışmakta olup %42,7'si ayda 10 ve üzeri nöbet tutmaktadır. Araştırmada katılımcıların PYÖ toplam puan ortalaması 6,03 ± 2,16, EUÖ toplam puan ortalaması ise 10,97 ± 5,20 olarak bulunmuştur. Yorgunluk düzeyinin cinsiyet, haftalık çalışma süresi, aylık nöbet sayısı ve nöbet süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Uykululuk düzeyinin ise meslek, çalışılan birim ve aylık nöbet sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Haftalık çalışma süresi ve aylık nöbet sayısı ile yorgunluk şiddeti arasında anlamlı ilişki bulunmuş, çalışma süresi ve nöbet sayısı arttıkça yorgunluk düzeyinin arttığı görülmüştür (p<0,05). Korelasyon analizi sonucunda, yorgunluk ile uykululuk arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,421; p<0,001). Çoklu doğrusal regresyon analizine göre, yorgunluk düzeyinin uykululuk üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu saptanmıştır (β=0,409; p<0,001). Modelin açıklayıcılık gücü %16,5 olarak bulunmuştur. Yaş değişkeninin ise uykululuk düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak, sağlık çalışanlarında yorgunluk ve uykululuk düzeylerinin özellikle çalışma süresi ve nöbet yoğunluğu gibi iş yükü ile ilişkili faktörlerden etkilendiği görülmüştür. Bu doğrultuda, acil sağlık personellerinin çalışma saatlerinin düzenlenmesi, nöbet yükünün azaltılması ve dinlenme sürelerinin iyileştirilmesine yönelik düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This descriptive study was conducted to determine the fatigue and sleepiness levels of emergency healthcare personnel and to examine the factors affecting these variables. The study sample consisted of 300 healthcare professionals. Data were collected using the Personal Information Form, the Piper Fatigue Scale (PFS), and the Epworth Sleepiness Scale (ESS). In the reliability analysis, Cronbach's alpha coefficients were found to be 0.976 for the PFS and 0.789 for the ESS. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), chi-square test, Spearman correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used for data analysis. The mean age of the participants was 33 ± 8 years; 60.7% were female, 44.3% were nurses, 34.0% were other emergency healthcare personnel, and 12.7% were physicians. Of the participants, 48.3% worked in adult emergency units and 42.7% had 10 or more shifts per month. The mean total PFS score was 6.03 ± 2.16, while the mean total ESS score was 10.97 ± 5.20. Fatigue levels differed significantly according to gender, weekly working hours, monthly number of shifts, and shift duration (p<0.05). Sleepiness levels showed significant differences according to profession, working unit, and monthly number of shifts (p<0.05). A significant relationship was found between fatigue severity and both weekly working hours and monthly number of shifts, indicating that fatigue levels increased as working hours and number of shifts increased (p<0.05). Correlation analysis revealed a positive, moderate, and statistically significant relationship between fatigue and sleepiness (r=0.421; p<0.001). Multiple linear regression analysis demonstrated that fatigue had a significant and positive effect on sleepiness levels (β=0.409; p<0.001). The explanatory power of the model was 16.5%. Age was not found to have a significant effect on sleepiness levels (p>0.05). In conclusion, fatigue and sleepiness levels among healthcare professionals were found to be influenced particularly by workload-related factors such as working hours and shift intensity. Therefore, it is recommended that working hours be regulated, shift burden reduced, and rest periods improved for emergency healthcare personnel.
Benzer Tezler
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelin merhamet yorgunluğu ile nakil reddi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between compassion fatigue and transport rejection of personnel working in pre-hospital emergency health services
ERDİ TATU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Acil TıpÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSağlık Hizmetleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN AKMAN
- Kardiyopulmoner resüsitasyonda kurtarıcının vücut kitle indeksinin kompresyonda uyguladığı kuvvet, derinlik ve hız üzerine etkisi ve bunun otomatik KPR cihazı ile karşılaştırılması
The impact of the rescuers body mass index on the force,depth and rate in cardiopulmonary resuscitation (CPR) and their comparison with automated cpr device
BIRADOST BORAN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKCAN AKKAYA
- Acil sağlık personellerinin ikincil travmatik stres düzeyi ile dikkat, yürütücü işlev ve prospektif bellek performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between secondary traumatic stress level and attention, executive function and prospective memory performance of emergency healthcare personnel
BETÜL ERSOY TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL BOZDEMİR
- Acil serviste çalışan sağlık personellerinin hasta mahremiyeti konusundaki tutumlarının değerlendirilmesi ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Evaluation of the attitudes of health personnel working in emergency services about patient privacy and determining their knowledge levels
HASAN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2021
Sağlık EğitimiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA ŞAHİN KAVAKLI
- Acil çağrı merkezinde çalışan sağlık personellerinin algılanan stres düzeyi ve mesleki doyumlarının nikotin bağımlılığı ile ilişkisi
The relationship between perceived stress level and job satisfaction of healthcare personnel working in emergency call centers and nicotine addiction
DİLA ÇAVUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN