Deneysel kolit modelinde upadacitinib ve berberin kullanımının terapötik etkilerinin araştırılması
Assessment of the therapeutic effects of upadacitinib and berberine in an experimental colitis model
- Tez No: 1014742
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR ELMAS
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji (tıp) Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizyoloji (tıp) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülseratif kolit, kolonda kronik inflamasyon ve epitel bariyer bütünlüğünün bozulmasıyla karakterize, sistemik etkiler de gösterebilen bir hastalıktır. Uzun süreli izlem gerekliliği, karmaşık tedavi süreçleri ve potansiyel yan etkiler nedeniyle yönetimi güç, morbidite yükü yüksek bir klinik tablodur. Bu çalışma, DSS ile indüklenen deneysel kolit modelinde selektif bir JAK inhibitörü olan upadacitinibin (UPA) ve doğal bir alkaloid olan berberinin tekli ve kombine kullanımının terapötik potansiyelini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, tedavilerin kolonik inflamasyon, mukozal bariyer bütünlüğü, nöroinflamatuvar yanıt ve anksiyete benzeri davranış paternleri üzerindeki etkileri değerlendirildi. Çalışmada fareler kontrol, DSS, DSS+Berberin, DSS+UPA ve DSS+Berberin+UPA olmak üzere beş gruba ayrıldı. Kolit modeli kronik DSS uygulamasıyla oluşturuldu. Deney sonunda kolon dokuları histopatolojik olarak değerlendirildi. Proksimal ve distal kolonda pJAK-1, pJAK-2 ve ZO-1 ekspresyonları immünohistokimyasal olarak incelendi. Prefrontal korteks ve hipokampüste pJAK-1 ve pJAK-2 ekspresyonları nöroinflamatuvar yanıt göstergesi, ZO-1 ekspresyonu ise bariyer bütünlüğüyle ilişkili belirteç olarak değerlendirildi. IL-6 düzeyleri kolon ve beyin homojenatlarında biyokimyasal olarak analiz edildi. Davranışsal değişiklikler açık alan testi ve yükseltilmiş artı labirent testiyle incelendi. DSS uygulaması kolonda belirgin histopatolojik hasar, inflamatuvar hücre infiltrasyonu, kript yapısında bozulma ve mukozal bütünlük kaybı oluşturdu. DSS grubunda pJAK-1 ve pJAK-2 ekspresyonları artarken, ZO-1 ekspresyonu azaldı. Monoterapiler kolonik inflamasyonu azaltarak mukozal bariyer bütünlüğünü destekledi. Kombine tedavi grubunda birçok parametrede tekli tedavilere göre daha belirgin düzelme saptandı. Beyin dokularında da kolon bulgularıyla paralel olarak DSS'ye bağlı pJAK-1 ve pJAK-2 artışı ile ZO-1 azalması gözlendi. Tedavi gruplarında bu değişimlerin baskılanması, UPA ve berberinin bağırsak-beyin aksı ile ilişkili merkezi yanıtlar üzerinde de düzenleyici olabileceğini düşündürdü. Davranış testlerinde ise moleküler ve histolojik bulgulara paralel anksiyete-benzeri davranış paterni saptanmadı. Deneysel ülseratif kolit bağlamında bu bulgular, UPA ve berberin kombinasyonunun kolonik inflamasyonun baskılanması, bariyer bütünlüğünün korunması ve nöroinflamatuvar süreçler üzerindeki düzenleyici etkileriyle tamamlayıcı bir tedavi stratejisi olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Ulcerative colitis is characterized by chronic colonic inflammation and impaired epithelial barrier integrity, with potential systemic effects. Long-term follow-up requirements, complex treatment strategies, and treatment-related adverse effects complicate disease management and contribute to substantial morbidity. This study investigated the therapeutic potential of upadacitinib (UPA), a selective JAK inhibitor, and berberine, a natural alkaloid, alone and in combination, in a Dextran Sodium Sulfate (DSS)-induced experimental colitis model. Their effects on colonic inflammation, mucosal barrier integrity, neuroinflammatory response, and anxiety-like behavior were evaluated. Mice were divided into five groups: control, DSS, DSS+Berberine, DSS+UPA, and DSS+Berberine+UPA. Chronic DSS administration was used to induce colitis, and colon tissues were examined histopathologically to confirm disease induction. pJAK-1, pJAK-2, and ZO-1 expressions were evaluated immunohistochemically in the proximal and distal colon. In the prefrontal cortex and hippocampus, pJAK-1 and pJAK-2 were assessed as neuroinflammatory markers, while ZO-1 was examined as an indicator of barrier integrity. IL-6 levels were measured in colon and brain homogenates. Behavioral alterations were evaluated using open field and elevated plus maze tests. DSS administration caused colonic histopathological damage, inflammatory cell infiltration, crypt disruption, and mucosal integrity loss. In the DSS group, pJAK-1 and pJAK-2 expressions increased, whereas ZO-1 expression decreased. Monotherapies reduced colonic inflammation and supported mucosal barrier integrity, while combination treatment improved several disease parameters more strongly than monotherapies. In brain tissues, DSS increased pJAK-1 and pJAK-2 and reduced ZO-1, consistent with histological findings. Treatment-related suppression of these alterations suggested that UPA and berberine may regulate gut-brain axis-associated central responses. However, behavioral findings did not fully align with molecular and histological results. Overall, combined UPA and berberine treatment may represent a complementary therapeutic strategy by suppressing colonic inflammation, preserving barrier integrity, and modulating neuroinflammatory processes in experimental ulcerative colitis.
Benzer Tezler
- Deneysel kolit modelinde antioksidan tedavinin yeri
The Effect of antioxidant treatment in experimental colitis
YUNUS YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Genel CerrahiMarmara ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İNCİ ALİCAN
- Deneysel kolit modelinde, arı balı, prednizolon ve disülfiramın inflamasyon, serbest oksijen radikalleri ve nitrik oksit üzerine etkileri (Deneysel çalışma)
Başlık çevirisi yok
YILMAZ BİLSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN BUĞRA
- Deneysel kolit modelinde Sülfasalazin ve Nimesulid'in etkilerinin histolojik olarak incelenmesi
Histological evaluation of the effects of sulphasalazine and nimesulide in experimental colitis model
ÇETİN PEKÇETİN
Doktora
Türkçe
2002
MorfolojiDokuz Eylül ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ZİŞAN BULDAN
- Deneysel kolit modelinde probiotik tedavinin yeri
Başlık çevirisi yok
ÖZNUR BENEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
GastroenterolojiPamukkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ KESKİN