İLİŞKİ ETİĞİ ÖLÇEĞİNİN AZERBAYCAN KÜLTÜRÜNE UYARLANMASI: KÜLTÜRLERARASI BİR ÇALIŞMA
ADAPTING THE RELATIONAL ETHICS SCALE TO AZERBAIJANI CULTURE: A CROSS-CULTURAL STUDY
- Tez No: 1014754
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM KEKLİK, DOÇ. DR. NURSEVEN KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birinci amaç, İlişki Etiği Ölçeğinin Azerbaycan dil ve kültürüne uyarlanması ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. İkinci amaç, İlişki Etiği Ölçeği kapsamında Azerbaycan ve Türkiye kültürü için kültürlerarası çalışma gerçekleştirmektir. Birinci amaca ilişkin olarak, çeviri, pilot çalışma ve düzenlemeler sonra yapı geçerliliğinin değerlendirilmesi amacıyla 18-35 yaş arası 330 Azerbaycanlı bireyden elde edilen veriler kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. İkinci amaca ilişkin olarak, İlişki Etiği Ölçeğinin Azerbaycan ve Türkçe formlarının aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla 330 Azerbaycanlı ve 327 Türkiyeli katılımcıdan veri toplandıktan sonra ölçüm değişmezliği analizi uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, İlişki Etiği Ölçeği ve ölçüt geçerliliği için Young Şema Ölçeği'nin Haklılık alt boyutu uygulanmıştır. Son aşamada kültürlerarası çalışma yapmak için Ölçüm Değişmezliği analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak, İlişki Etiği Ölçeği'nin orijinal Türkçe formuna benzer şekilde dört boyutlu bir faktör yapısı gösterdiği ve Azerbaycan bağlamında romantik ilişkilerin etik boyutlarını ölçmek için yeterli geçerlik ve güvenirlik katsayılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçüt geçerliliği analizi, İlişki Etiği Ölçeği'nin Hak Görme boyutlarıyla Haklılık Şeması arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Kültürlerarası analizler sonucunda, yapısal ve metrik ölçüm değişmezliği modelleri sağlanmış, ancak skalar ve katı değişmezlik modelleri sağlanamamıştır. Yapısal ve metrik değişmezlik modellerinin sağlanması, bu formların her iki kültürde de aynı yapıyı ölçtüğü sonucunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is twofold. The first aim is adapting the Relational Ethics Scale into Azerbaijani language and culture, and conducting its validity and reliability study. The second aim is performing a cross-cultural study for Azerbaijani and Turkish cultures within the Relational Ethics Scale's scope. Regarding the first aim, initial translation, a pilot study, and adjustments, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was performed using data from 330 Azerbaijani individuals aged 18-35 to evaluate construct validity. Regarding the second aim, measurement invariance analysis was applied after collecting data from 330 Azerbaijani and 327 Turkish participants to determine if the Relational Ethics Scale's Azerbaijani and Turkish forms measure the same construct. As data collection tools, a Personal Information Form the Relational Ethics Scale, and the Young Schema Questionnaire's Entitlement subscale for criterion validity were administered. In the final stage, Measurement Invariance analysis was applied for cross-cultural study. As a result, the Relational Ethics Scale demonstrated a four-dimensional factor structure similar to its original Turkish form, possessing sufficient validity and reliability coefficients to measure romantic relationships' ethical dimensions within the Azerbaijani context. Criterion validity analysis revealed significant relationships between the Relational Ethics Scale's Entitlement dimensions and the Entitlement Schema. Through cross-cultural analyses, configural and metric measurement invariance models were achieved, whereas scalar and strict models could not be achieved. Achieving configural and metric invariance models concluded these forms measure the same construct across both cultures.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Ege ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...