Geri Dön

Yaşlı bireylerde Akdeniz diyetine bağlılık ile kırılganlık, sarkopeni, malnütrisyon ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Determining the relationship between adherence to the Mediterranean diet and frailty, sarcopenia, malnutrition, and nutritional status in elderly individuals

PDF İndir

  1. Tez No: 1014845
  2. Yazar: ASUDE RABİA ÖZKAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DİDEM ÖNAY DERİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Geriatri, Halk Sağlığı, Nutrition and Dietetics, Geriatrics, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Geriatri, Kırılganlık, Mediterranean diet, Geriatrics, Frailty
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, yaşlı bireylerde Akdeniz diyetine bağlılık ile kırılganlık, malnütrisyon, sarkopeni ve beslenme durumu arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amacıyla, Muğla Özel Yücelen Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 200 yaşlı birey (88 erkek, 112 kadın) ile yürütülmüştür. Çalışma verileri, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anket formunda yaşlı bireylerin sosyodemografik özellikleri, genel sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümlerine ilişkin sorular ile 24 saatlik besin tüketim kaydı yer almıştır. Yaşlı bireylerin Akdeniz diyetine bağlılıkları MEDAS ile; malnütrisyon, kırılganlık ve sarkopeni riski ise sırasıyla MNA-SF, FRAİL ve SARC-F ölçekleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, yaşlıların %80,5'inin Akdeniz diyetine yüksek, %19,5'inin ise orta düzeyde bağlılık gösterdiği bulunmuştur. Kırılganlık ve sarkopeni riski her ikisi de %21,5 olarak saptanmış olup, Akdeniz diyetine yüksek bağlılık gösteren bireylerde kırılganlık (%18,0) ve sarkopeni (%17,4) riskinin, orta bağlılık grubuna (%35,9 ve %38,5) kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Yaşlı bireylerin %2,5'inde malnütrisyon, %16,0'sında ise malnütrisyon riski saptanmış ve yüksek bağlılık grubunda malnütrisyon veya malnütrisyon riski (%14,3), orta bağlılık grubuna (%35,9) göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). MEDAS ile MNA-SF skorları arasında pozitif yönde korelasyon saptanırken (r=0,186, p=0,008), MEDAS ile FRAİL (r=-0,098, p=0,166) ve SARC-F (r=-0,100, p=0,160) skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu farklılık nedeniyle yapılan lojistik regresyon analizlerinde, MEDAS'ın malnütrisyon riski üzerindeki azaltıcı etkisinin kontrol değişkenlerinden bağımsız sürdüğü (Exp(B)=0,632; p=0,010), ancak kırılganlık ve sarkopeni riski üzerindeki etkisinin bu değişkenler kontrol edildiğinde anlamlılığını kaybettiği bulunmuştur. El kavrama gücündeki artışın kırılganlık ve sarkopeni riskleriyle ilişkili olduğu, fiziksel hareketsizliğin ise kırılganlık, malnütrisyon ve sarkopeni riskleriyle ilişkili olup bu risklerin sırasıyla yaklaşık 2,9, 5,4 ve 6,9 kat daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, besin öğesi alımları incelendiğinde, Akdeniz diyetine yüksek bağlılık gösteren bireylerin E vitamini, linoleik asit, tiamin, piridoksin, magnezyum, çoklu doymamış yağ asitleri, omega-6, pantotenik asit ve bakır alımlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, Akdeniz diyetine yüksek bağlılık gösterenlerde kırılganlık, sarkopeni ve malnütrisyon oranları kategorik analizlerde anlamlı düzeyde daha düşük saptanmış olmakla birlikte, regresyon analizleri bu ilişkinin yalnızca malnütrisyon riski açısından kontrol değişkenlerinden bağımsız olarak sürdüğünü; kırılganlık ve sarkopeni riski ile ilişkinin ise büyük ölçüde el kavrama gücü ve fiziksel aktivite ile bağlantılı olabileceğini göstermiştir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted with 200 older adults (88 males, 112 females) who presented to the Internal Medicine Outpatient Clinic of Muğla Private Yücelen Hospital, in order to evaluate the relationships between adherence to the Mediterranean diet and frailty, malnutrition, sarcopenia, and nutritional status in older adults. Data were collected through a questionnaire administered via face-to-face interviews. The questionnaire included questions on sociodemographic characteristics, general health status, dietary habits, anthropometric measurements, and a 24-hour dietary recall. Adherence to the Mediterranean diet was assessed using the MEDAS, while malnutrition, frailty, and sarcopenia risk were evaluated using the MNA-SF, FRAIL, and SARC-F scales, respectively. According to the findings, 80.5% of the older adults had high adherence to the Mediterranean diet, while 19.5% had moderate adherence. The prevalence of both frailty risk and sarcopenia risk was found to be 21.5%, and these rates were lower in the high adherence group (frailty: 18.0%; sarcopenia: 17.4%) compared to the moderate adherence group (35.9% and 38.5%, respectively) (p<0.05). Malnutrition was present in 2.5% of the participants, while 16.0% were at risk of malnutrition. The proportion of malnutrition or malnutrition risk was lower in the high adherence group (14.3%) compared to the moderate adherence group (35.9%) (p<0.05). A significant positive correlation was found between MEDAS and MNA-SF scores (r=0.186, p=0.008), whereas no significant association was observed between MEDAS and FRAIL (r=-0.098, p=0.166) or SARC-F (r=-0.100, p=0.160) scores. In the logistic regression analyses conducted because of this discrepancy, the reducing effect of MEDAS on malnutrition risk was found to persist independently of the control variables (Exp(B)=0.632; p=0.010), but its effect on frailty and sarcopenia risk lost significance when these variables were controlled. An increase in handgrip strength was associated with reduced risks of frailty and sarcopenia, while physical inactivity was associated with approximately 2.9-, 5.4-, and 6.9-fold increases in the risk of frailty, malnutrition, and sarcopenia, respectively (p<0.05). Additionally, when nutrient intakes were examined, it was determined that individuals with high adherence to the Mediterranean diet had higher intakes of vitamin E, linoleic acid, thiamine, pyridoxine, magnesium, polyunsaturated fatty acids, omega-6, pantothenic acid, and copper (p<0.05). In conclusion, while categorical analyses showed significantly lower rates of frailty, sarcopenia, and malnutrition in individuals with high adherence to the Mediterranean diet, regression analyses indicated that this association persisted only in terms of malnutrition risk, independently of control variables; the association with frailty and sarcopenia risk could largely be linked to handgrip strength and physical activity.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    961508

    Demans tanılı hastaların akdeniz diyetine uyumu, malnutrisyon durumu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the compliance of patients with dementia to the mediterranean diet, malnutrition status and quality of life

    EZGİ BARİN SESSİZ MENEKŞE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NEGİN ELMAS

  2. Tez No

    845050

    Erişkin bireylerde akdeniz diyetine bağlılık düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the association between adherence level to the mediterranean diet and sleep quality in adult individuals.

    BETÜL HALİFEOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DUYGU YENGİL TACİ

  3. Tez No

    934331

    Genç yetişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) semptomlarının yeme davranışları, yeme farkındalığı, yeme üzerindeki kontrol davranışları, diyet öz yeterliliği ve Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and eating behaviors, eating awareness, eating control behaviors, diet self-efficacy and adherence to a Mediterranean diet in young adults

    FEYZA NUR BAŞARIR SİVRİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA BATU

  4. Tez No

    976839

    Tip 2 diyabetli bireylerde Akdeniz diyetine uyumun serum fibroblast büyüme faktörü-21 (FGF21) seviyeleri ile glukoz metabolizması üzerine etkilerinin incelenmesi

    Investigation of the effects of adherence to the mediterranean diet on serum fibroblast growth factor-21 (FGF21) levels and glucose metabolism in individuals with Type 2 diabetes

    HÜMEYRA BAŞKENT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ERTAŞ ÖZTÜRK

  5. Tez No

    764704

    Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarında Akdeniz ve DASH diyetine uyumun beslenme durumlarıyla ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between adherence to the Mediterranean and DASH diet and nutritional status in non-alcoholic fatty liver patients

    AYBÜKE COŞKUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER

Geri Dön