Ruhsal bozukluğu olan bireylerin aile üyelerinin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the mental health literacy levels of family members of individuals with mental disorders and the factors affecting them
- Tez No: 1014863
- Danışmanlar: PROF. DR. NURGÜN PLATİN, DOÇ. DR. NAZAN TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ruhsal Bozukluğu Olan Bireylerin Aile Üyelerinin Ruh Sağlığı Okuryazarlık Düzeyleri ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi Konya, 2026 Bu araştırmada, ruhsal bozukluğu olan bireylerin aile üyelerinin ruh sağlığı okuryazarlığı (RSOY) düzeyleri ve RSOY düzeyi ile ilişkili faktörler incelenmiştir. Araştırma, Türkiye genelinde çevrimiçi ortamda 29 Ocak 2025 - 30 Ocak 2026 tarihleri arasında tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Evren büyüklüğü bilinmediğinden örneklem büyüklüğü, evreni bilinmeyen durumlarda kullanılan formülle hesaplanmış ve minimum 196 katılımcı hedeflenmiştir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış, katılımcı belirlemede dahil edilme/hariç tutma kriterlerinden yararlanılmıştır. Veriler, Katılımcı Bilgi Formu (KBF) ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı (RSOY) Ölçeği ile toplanmış; analizlerde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Bonferroni post hoc testi kullanılmıştır (p<0,05). Araştırmada toplam 206 katılımcının yaş ortalaması 32,19±12,05 olup çoğunluğunun kadın (%79,1), üniversite ve üzeri eğitim düzeyinde (%75,2) ve kentsel alanda yaşayan (%84,5) ve sağlık bilgisi kaynağı olarak en sık internet (%54,4) kullandığı tespit edilmiştir. Katılımcıların RSOY toplam puan ortalaması 16,94±3,17 saptanmış ve en sık anksiyete bozuklukluğu (%42,7) tanılı bireylerin yakınları olduğu saptanmıştır. Cinsiyet, gelir düzeyi, sağlık bilgisi kaynağı, bakım sorumluluğunun paylaşılması ve hastanın tanısına göre RSOY alt boyutları ve toplam RSOY puanı farklılık göstermiştir (p<0,05). Sonuç olarak, ruhsal bozukluğu olan bireylerin aile üyelerinin RSOY puanı ile aile üyelerinin belirli sosyodemografik özellikleri ile hastaya ait klinik özellikler, ailelerin bilgiye sağlık bilgisi kaynağı ve bakım sürecindeki rolleri ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, psikiyatri hemşirelerinin aile üyelerine yönelik yapılandırılmış ve gereksinim temelli psiko-eğitim programları geliştirmeleri, güvenilir bilgi kaynaklarına erişimi desteklemeleri ve bakım sürecine aktif katılımı teşvik etmeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Determining the Mental Health Literacy Levels of Family Members of Individuals with Mental Disorders and the Factors Affecting Them Master's Thesis Konya, 2026 In this study, the mental health literacy (MHL) levels of family members of individuals with mental disorders and the factors associated with MHL levels were examined. The research was conducted as a descriptive and cross-sectional study in an online setting across Türkiye between January 29, 2025, and January 30, 2026. Since the population size was unknown, the sample size was calculated using the formula for unknown populations, and a minimum of 196 participants was targeted. Convenience sampling was used in the study, and inclusion/exclusion criteria were applied in participant selection. Data were collected using the Participant Information Form (PIF) and the Mental Health Literacy (MHL) Scale. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Bonferroni post hoc test were used for data analysis (p < 0.05). The mean age of the 206 participants was 32.19±12.05 years, and the majority were female (79.1%), had a university or higher level of education (75.2%), lived in urban areas (84.5%), and most frequently used the internet (54.4%) as a source of health information. The mean total MHL score of the participants was 16.94±3.17, and it was found that they were most frequently relatives of individuals diagnosed with anxiety disorders (42.7%). Significant differences were found in MHL sub-dimensions and total MHL scores according to gender, income level, source of health information, sharing of caregiving responsibility, and the patient's diagnosis (p < 0.05). In conclusion, the MHL levels of family members of individuals with mental disorders were associated with certain sociodemographic characteristics of the family members, clinical characteristics of the patients, sources of health information, and roles in the caregiving process. Accordingly, it is recommended that psychiatric nurses develop structured and needs-based psychoeducation programs for family members, support access to reliable information sources, and encourage active participation in the caregiving process.
Benzer Tezler
- Ruhsal bozukluğu olan bireylerin ailelerinde bakım yükü ve ruhsal sağlık durumu
The burden of health care on families with individuals with mental disorders and their mental health
BETÜL KIZILIRMAK
- Kovid-19 salgınının tıp fakültesi öğrencilerine etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of the Covid-19 pandemic on medical students
KÜBRA ATEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM DAMLA ÇİMEN
- COVİD-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin travmatik stres ve ruhsal belirtilerinin incelenmesi
Investigation of traumatic stress and mental symptoms of university students during the COVİD-19 pandemic process
NİLAY ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN BABACAN GÜMÜŞ
- Tedaviye dirençli olan ve olmayan majör depresyon hastaları arasındaki duygu dışavurumu açısından farklılıkların incelenmesi
Examination of the differences in expressed emotion levels between treatment resistant and non-resistant major depression patients
FATİH BAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikolojiMarmara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YILDIZ
- Ruhsal bozukluğu olan bireylerin birincil bakım verenlerinde kendini damgalama ile yalnızlık ve dini başa çıkma arasındaki ilişki
The relationship between self-stigma, loneliness, and religious coping in primary caregivers of individuals with mental disorders
MEHMET SIDDIK VERAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE ÇİYDEM