Makine öğrenmesi destekli operasyon, ara ürün ve ürün benzerliklerine dayalı hücre tasarımı
Machine learning-supported cell design based on operation, semifinished product, and product similarities
- Tez No: 1014867
- Danışmanlar: DOÇ. DR. URAL GÖKAY ÇİÇEKLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez kapsamında, hücresel üretim sistemlerinde hücre oluşturma problemine yönelik çok katmanlı ve yenilikçi bir metodoloji geliştirilmiştir. Literatürde yaygın olarak benimsenen makine benzerliği temelli geleneksel hücre tasarımı yaklaşımlarının ötesine geçilerek, Methods-Time Measurement (MTM) yöntemi aracılığıyla operasyonlar detaylı biçimde analiz edilmiş ve operasyon hareketleri temelinde yeni bir sınıflandırma yapılmıştır. Bu süreçte, operasyonların ve ürün-yarı ürün gruplarının sınıflandırılmasında PrefixSpan algoritması ile sıralı desen madenciliği yöntemlerinden yararlanılmış, ardından hiyerarşik kümeleme algoritması ile makine öğrenmesi tabanlı bir sınıflandırma modeli oluşturulmuştur. Böylelikle, veri madenciliği ve makine öğrenmesi teknikleri entegre edilerek üretim icrası temelli benzerlik kümeler elde edilmiştir. Literatürde genellikle makine benzerliği üzerinden sınıflandırma yapılırken, bu çalışmada operasyonlar ve bu operasyonların oluşturduğu ürünler, üretimin icrası bağlamında sınıflandırılmıştır. Bu sayede, operasyonların veya ürünlerin üretim icrası açısından birbirlerine olan benzerlik düzeylerini sayısal olarak ölçebilen kapsamlı bir model geliştirilmiş ve bu modele Ayluçtarhan Benzerlik Modeli adı verilmiştir. Bununla birlikte, literatürde sistematik biçimde göz ardı edilen iş gücü yetkinliği bu çalışmada doğrudan modelin bir parçası haline getirilmiş ve özellikle montaj hatlarında hücresel üretim tasarımının etkinliğini artıracak şekilde modele entegre edilmiştir. Bu bütüncül yaklaşım doğrultusunda, üretim verimliliğini artırmaya, süreç dengesini sağlamaya ve iş gücü optimizasyonunu desteklemeye yönelik bir model önerilmiş ve bu modeli uygulamaya aktaran bir yazılım geliştirilmiştir. Çalışma sonuçları, önerilen modelin mevcut yaklaşımlara kıyasla daha kapsamlı ve uygulanabilir bir çözüm sunduğunu ve hücresel üretim sistemlerinin tasarımına yönelik literatüre özgün ve anlamlı bir katkı sağladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, a multi-layered and innovative methodology has been developed to address the problem of cell formation in cellular manufacturing systems. Moving beyond the conventional approaches that primarily rely on machine similarity, operations were thoroughly analyzed using the Methods-Time Measurement (MTM) method, and a new classification was performed based on operation movements. In this process, the PrefixSpan algorithm, a sequential pattern mining technique, was employed for the classification of operations and product–semi-product groups, followed by the application of hierarchical clustering to build a machine learning–based classification model. In this way, by integrating data mining and machine learning techniques, production-execution-based similarity clusters were obtained. While the literature generally focuses on classifications based on machine similarity, in this study, both operations and the products formed by these operations were classified in terms of production execution. Accordingly, a comprehensive model has been developed that enables the numerical measurement of the similarity between two operations or products in terms of production execution, and this model is named the Ayluçtarhan Similarity Model. Furthermore, the workforce competency factor, which is systematically overlooked in literature, was directly incorporated into the model in this study, and was integrated in a way that enhances the effectiveness of cellular production design, particularly in assembly lines. In line with this holistic approach, a model aiming to improve production efficiency, ensure process balance, and support workforce optimization was proposed, and software was developed to implement this model. The results of the study reveal that the proposed model offers a more comprehensive and applicable solution compared to existing approaches and provides an original and meaningful contribution to the design of cellular manufacturing systems.
Benzer Tezler
- Computer-aided exergy and energy analysis of the vacuum distillation unit
Vakum distilasyon ünitesinin bilgisayar destekli ekserji ve enerji analizi
SENA KURBAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR YAMAN
- Laparoskopik parsiyel nefrektomi yapılan hastalarda perinefrik yağ dokusu özelliklerinin öngörüsünde yapay zekâ uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of artificial intelligence applications in predicting perinephric fat tissue characteristics in patients undergoing laparoscopic partial nephrectomy
EMRE FATİH KARADELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
ÜrolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENDER ÖZDEN
- Askeri lojistik dağıtımında araç rotalama problemi için hipersezgisel algoritma geliştirilmesi
Development of a hyper-heuristic algorithm for vehicle routing problem in military logistics distribution
SÜLEYMAN KESİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVRİYE ALTINTAŞ
- Implications of NFV-SDN technology on the telecom sector in Turkey
NFV-SDN teknolojisinin Türkiye'deki telekom sektörüne etkilerinin araştırılması
AHMET ÇETİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA GÜLTEKİN
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Modeling of the marine diesel engines with comparative machine learning methodologies
Gemi dizel motorların karşılaştırmalı makine öğrenmesi yöntemleri ile modellenmesi
MEHMET İLTER ÖZMEN
Doktora
İngilizce
2024
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN AZMİ ÖZSOYSAL