Travma-bilgili dışavurumcu sanatlar grup terapisinin travma sonrası uyumsuz inançlar, kaygı, depresyon ve öz-şefkat üzerindeki etkileri
The effects of trauma-informed expressive arts group therapy on post-traumatic maladaptive beliefs, anxiety, depression, and self-compassion
- Tez No: 1014906
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma müdahalesi, dışavurumcu sanat terapisi, travma bilgili yaklaşım, iyileşme odaklı yaklaşım, Trauma intervention, expressive arts therapy, trauma-informed approach, healing-centered engagement
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin psikolojik ve nörobiyolojik sağlığı üzerinde onarıcı etkileri olan sanatın, özellikle travmatik yaşantılar üzerindeki iyileştirici gücü uluslararası literatürde geniş yer bulmaktadır. Dünya genelinde dışavurumcu sanat müdahalelerinin travma sonrası stres üzerindeki etkinliğine dair kapsamlı çalışmalar yapılsa da ülkemiz alanyazınında travma bilgili dışavurumcu sanat temelli uygulamalar henüz yeterince ele alınmamıştır. Bu eksiklikten yola çıkarak; mevcut tez çalışmasında, travma bilgili dışavurumcu sanatlar grup terapisinin bireylerin travma sonrası uyumsuz inançları, kaygı, depresyon ve öz-şefkat düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada deney ve kontrol gruplu ön test – son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma sürecinde ihtiyaç duyulan nicel verilerin toplanabilmesi amacıyla Travma Sonrası Uyumsuz İnançlar, Kaygı Değerlendirme, Beck Depresyon ve Öz-Şefkat Ölçekleri kullanılmıştır. Deneysel çalışma orta-yüksek depresyon seviyesine ve ACE travma skoruna sahip toplamda 24 (12 deney, 12 kontrol) genç yetişkin kadın bireyle gerçekleştirilmiştir. 8 hafta süren oturumların öncesinde ve sonrasında ölçümler yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, sekiz haftalık travma bilgili dışavurumcu sanatlar grup terapisine katılan deney grubu katılımcılarının travma sonrası uyumsuz inanç, kaygı ve depresyon düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı düşüşler gözlemlenmiş; öz-şefkat düzeylerinde ise anlamlı bir artış saptanmıştır. Elde edilen bulgular, güncel psikolojik ve nörobiyolojik literatür çerçevesinde tartışılarak yorumlanmıştır. Dışavurumcu sanat terapisinin ülkemizdeki kısıtlı uygulama örnekleri ve deneysel veri ihtiyacı göz önüne alındığında bu araştırmanın sonuçlarının, yerel alanyazındaki metodolojik boşluğu dolduracağı ve travma müdahale protokollerine kanıta dayalı bir katkı sunacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The restorative effects of art on individuals' psychological and neurobiological health, particularly its healing power in relation to traumatic experiences, have been widely discussed in the global literature. Although comprehensive studies have been conducted worldwide on the effectiveness of expressive arts interventions on post-traumatic stress, trauma-informed and art-based practices have not yet been sufficiently adresse in the literature in our country. Based on this gap, the current thesis examines the effect of trauma-informed expressive arts therapy group therapy on individuals' post-traumatic maladaptive beliefs, anxiety, depression, and self-compassion levels. The study employed a quasi-experimental design with an experimental and a control group, using pre-test and post-test measures. To collect the quantitative data required for the research process, the Posttraumatic Maladaptive Beliefs, Anxiety Assessment, Beck Depression, and Self-Compassion Scales were used. The experimental study was conducted with a total of 24 young adult women (12 experimental, 12 control) with moderate-to-high depression levels and ACE trauma scores. Measurements were taken before and after the 8-week sessions. According to the research findings, participants in the experimental group who took part in an eight-week trauma-informed expressive art therapy group program showed significant decreases in levels of post-traumatic maladaptive beliefs, anxiety, and depression compared to the control group; a significant increase was also observed in their levels of self-compassion. The findings were discussed and interpreted within the framework of current psychological and neurobiological literature. Given the limited examples of expressive art therapy practice in our country and the need for experimental data, it is anticipated that the results of this study will fill a methodological gap in the local literature and provide a unique, evidence-based contribution to trauma intervention protocols.
Benzer Tezler
- Travma bilgili dans/hareket ve sanatla ifade yöntemleri kullanımının ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travma, interoseptif farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin incelenmesi: Pilot çalışma
Investigation of the effect of trauma-informed dance/movement and art expression methods on secondary trauma, interoceptive awareness and psychological resilience levels of mental health workers: A pilot study
AYLİN AYDINOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUDE ÖZDEMİR
- Travma bilgili perspektiften kürtaj olmuş kadınların deneyimini anlamak: Bir nitel çalışma
Understanding the experience of women who had been abortion from trauma-informed perspective: A qualitative study
ELİF BAŞAK ASLANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Travma bilgili bakım ve ikincil travma: Sosyal hizmet uzmanları örneği
Trauma-informed care and secondary traume: The case of social workers
MUSTAFA TOPAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetNecmettin Erbakan ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TEKİN
- Travma bilgili ebeveynlik ölçeğinin psikometrik değerlendirmesi
Psychometric evaluation of the trauma-informed parenting scale
EZGİ BEKİL PEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- Travma bilgili perspektiften yatılı bölge okulu deneyiminin yetişkinlikteki yansımaları: Karma yöntem araştırması
The impact of the regional boarding school experience on adulthood from a trauma-informed perspective: A mixed methods study
FATMA BOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. A. TAMER AKER