Okul iklimi ve öğrencinin ahlaki-karakter gelişimi
School climate and student's moral and character development
- Tez No: 1014929
- Danışmanlar: PROF. DR. EYÜP AKTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, eğitim kurumlarındaki sosyal, psikolojik ve fiziksel çevrenin toplamı olarak tanımlanan“okul ikliminin”, öğrencilerin ahlaki ve karakter gelişim süreçleri üzerindeki etkisini kuramsal bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüz eğitim sistemlerinin akademik başarı ve bilişsel performansa odaklanarak eğitimin karakter inşası boyutunu ikincil plana ittiği gerçeklikten hareketle çalışma; okulun sadece bilgi aktarılan bir yer değil, değerlerin üretildiği ve ahlaki tutumların içselleştirildiği bir sosyal yaşam alanı olduğunu vurgulamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Okul iklimi, ahlak ve karakter gelişimi temalarında ulusal ve uluslararası literatür taranarak; okul yönetimi, öğretmen-öğrenci etkileşimi, akran kültürü ve okulun fiziksel şartlarının öğrencinin değer dünyasını nasıl şekillendirdiği analiz edilmiştir. Çalışma, okulun“gizli müfredatının”(örtük program), resmi müfredattan daha derin ve kalıcı ahlaki etkiler bıraktığını teorik olarak ortaya koymaktadır. Araştırmanın alanyazın doğrultusunda, pozitif bir okul ikliminin; adalet algısı, güven, empati ve demokratik katılım gibi unsurlar aracılığıyla öğrencilerin ahlaki muhakeme kapasitesini güçlendirdiği söyenebilir. Okul yöneticilerinin adil yönetim tarzı ve öğretmenlerin etik rol modelliği, öğrencilerin karakter gelişiminde belirleyici faktörler olarak öne çıkmaktadır. Buna karşın, baskıcı ve adaletsiz bir okul atmosferinin, öğrencilerin değerleri içselleştirmesini zorlaştırdığı ve olumsuz davranış kalıplarını beslediği görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, ahlaki gelişimin eğitimin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve okulların bütüncül bir karakter eğitimi sunabilmesi için öncelikle güvenli, destekleyici ve etik değerlere dayalı bir kurumsal iklim inşa etmeleri gerektiğini savunmaktadır. Bu teorik inceleme, gelecekte yapılacak ampirik çalışmalar için kavramsal bir zemin sunmakta ve eğitimcilere ders içeriğinin ötesinde bir perspektif kazandırmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine, within a theoretical framework, the effect of“school climate”—defined as the sum of the social, psychological, and physical environment in educational institutions—on students' moral and character development processes. Starting from the assumption that contemporary education systems have shifted their focus to academic success and cognitive performance and thus pushed the characterbuilding dimension of education into the background, the study emphasizes that the school is not merely a place where knowledge is transmitted, but a social living space where values are produced and moral attitudes are internalized. The research employs document analysis, one of the qualitative research methods. By reviewing national and international literature on school climate, morality, and character development, it analyzes how school administration, teacher–student interaction, peer culture, and the physical conditions of the school shape students' value worlds. The study theoretically reveals that the school's“hidden curriculum”(implicit curriculum) leaves moral impacts that are deeper and more permanent than the formal curriculum. In light of the findings, it is concluded that a positive school climate strengthens students' moral reasoning capacity through elements such as perceptions of justice, trust, empathy, and democratic participation. The fair leadership style of school administrators and the ethical role modeling of teachers emerge as decisive factors in students' character development. Conversely, a repressive and unjust school atmosphere makes it difficult for students to internalize values and fosters negative behavior patterns. In conclusion, the study argues that moral development is an inseparable part of education and that, for schools to provide a holistic character education, they must first build a safe, supportive, and ethically grounded institutional climate. This theoretical analysis offers a conceptual basis for future empirical studies and aims to provide educators with a perspective that goes beyond course content.
Benzer Tezler
- Velilerin okul iklimi ve aile katılımı algısının incelenmesi
Examination of parents' perception of school climate and family participation according to their children's education levels
FİRDES CEREN BALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KIZIL ASLAN
- 2012 ve 2015 yılları Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PİSA) verilerine göre okul iklimi ile ilişkili olan öğrenci ve öğretmen faktörlerinin değişimi
Changing of studentand teacher factors related to school climate according to data of 2012 and 2015 Programme for International Student Assessment (PISA)
ÖZGE ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM ACAR GÜVENDİR
- Kız teknik ve meslek liselerindeki yöneticilerin, yöneticilik becerileri ile okul iklimi arasındaki ilişki
The relation between school atmosphere and managerial skills of managers at technical and vocational high schools for girls
AYHAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
PROF. DR. MÜNEVVER ÖLÇÜM ÇETİN
- Lisansüstü öğrencilerinde ayrılma niyetinin yordayıcıları: Danışman-öğrenci ilişkisi, program iklimi ve okul-yaşam çatışması
Predictors of intention to leave in graduate students: Advisor-student relationship, program climate, and school-life conflict
ERDENER ARISOY
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ ÖZER
- İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin sahip oldukları bazı değişkenler ve algıladıkları okul iklimi bakımından Seviye Belirleme Sınavında aldıkları puanların değerlendirilmesi
Primary 8 students perceive their school climate in terms of some variables and evaluation of the placement exam scores
ELMAS SULU ÇAVUMİRZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YAVUZ