Deniz ticareti ile doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between maritime trade and foreign direct investments
- Tez No: 1015005
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA YASEMİN NEMLİOĞLU KOCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Deniz Bilimleri, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: Deniz ticareti, Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, Liman işletmesi, Sea trade, Foreign direct investments, Port operation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez, Türkiye'de deniz ticareti ile doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) arasındaki ilişkinin niteliğini inceleyerek, denizcilik sektörünün yatırım çekme kapasitesinde ne ölçüde belirleyici olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda tez, Türkiye'de denizcilik faaliyetlerinin yatırım ortamına katkısını özellikle liman özelleştirmeleri, yabancı ortaklık yapılarının gelişimi ve sektörel dönüşüm dinamikleri üzerinden değerlendirmektedir. Liman işletmeciliğine ilişkin bulgular, büyük konteyner limanlarının önemli bir bölümünde yabancı ortaklıkların yaygınlaştığını; ortaklık yapılarında yabancı sermaye payının belirgin biçimde arttığını ve bazı limanlarda işletme hakkının bütünüyle yabancı sermaye tarafından yürütüldüğünü göstermektedir. Benzer biçimde, en büyük konteyner limanlarının çoğunluğunun devlet işletmeciliği yerine özel sermaye ve konsorsiyumlar tarafından yönetilmesi, sektördeki kurumsal yeniden yapılanmanın temel göstergelerinden biri olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın ampirik bölümünde deniz ticareti göstergesi olarak elleçlenen toplam yük miktarı (TY), yatırım göstergesi olarak ise DYY serisi kullanılarak zaman serisi analizleri gerçekleştirilmiştir. Buna göre, DYY'de meydana gelen şokların TY üzerinde kısa sürede sönümlenen düşük düzeyli etkiler ürettiği, TY şoklarının ise DYY'de çoğu zaman görece küçük ölçekli tepkiler doğurduğu belirlenmiştir. Granger nedensellik testi kapsamında güçlü bir çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmazken, TY'den DYY'ye doğru yalnızca zayıf bir nedensellik eğilimi raporlanmıştır. Sonuç olarak tez, denizcilik sektöründeki büyümenin tek başına sürdürülebilir bir DYY çekim mekanizması üretmediğini; ilişkinin daha çok lojistik verimlilik, gümrük süreçlerinin etkinliği, dış ticaret hacmi, kur oynaklığı ve makroekonomik istikrar gibi dolaylı kanallar aracılığıyla güçlenebileceğini değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
The thesis examines the nature of the relationship between maritime trade and foreign direct investment (FDI) in Türkiye, with the aim of determining the extent to which the maritime sector influences the country's ability to attract investment. In this context, the study evaluates the contribution of maritime activities to the investment climate in Türkiye, focusing particularly on port privatizations, the evolution of foreign partnership structures and broader sectoral transformation dynamics. Evidence from port management practices indicates that foreign partnerships have become increasingly prevalent across major container ports. The share of foreign capital within ownership structures has increased markedly and in certain ports, operating rights are exercised entirely by foreign investors. Similarly, the fact that a substantial proportion of Türkiye's largest container ports are operated by private capital and consortia rather than through direct state ownership is treated as a key indicator of institutional restructuring within the sector. In the empirical section, time-series methods are employed using total handled cargo volume (THCV) as a proxy for maritime trade and FDI as the investment indicator. The findings suggest that shocks to FDI generate low-magnitude effects on THCV that dissipate over the short run, while shocks to THCV tend to produce relatively small responses in FDI. Within the framework of Granger causality analysis, no strong bidirectional causal relationship is identified; however, a weak causal tendency from THCV to FDI is reported. Overall, the thesis concludes that growth in the maritime sector alone does not constitute a sustainable mechanism for attracting FDI. Rather, the relationship is more likely to be strengthened through indirect channels such as logistics efficiency, the effectiveness of customs procedures, trade volume, exchange rate volatility, and macroeconomic stability.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Gayrimenkul yatırım ortaklığı
Real estate investment company
DENİZ ERGENE
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk (ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ YASAMAN
- The Effect of Economic Globalization on the Islands of the Indian Ocean: An Econometric Analysis
Ekonomik Küreselleşmenin Hint Okyanusu Adalarına Etkisi: Ekonometrik Bir Analiz
ZAFİİRA MEHREEN BİNT HAFIZA BEEHARRY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
EkonomiPamukkale ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAM DEMİR
- Күндөлүк эсеп тартыштыгы көйгөйү жана анын туруктуулугу: кыргызстан мисалында
Cari açık problemi ve sürdürülebilirlik: Kırgızistan örneği
UUBOLSUN NURKAMİLOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2023
EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ZAMİRA ÖSKÖNBAEVA