18-30 yaş arası genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığının duygusal yeme ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction and emotional eating in young adults aged 18-30
- Tez No: 1015039
- Danışmanlar: PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya bağımlılığı, duygusal yeme, bedeni beğenme, genç yetişkin, aile hekimliği, Social media addiction, emotional eating, body appreciation, young adults, family medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 18–30 yaş arası genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İkincil amaçlar; bedeni beğenme düzeyi ile duygusal yeme ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkileri değerlendirmek ve duygusal yeme davranışının bağımsız belirleyicilerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte tanımlayıcı-analitik olarak planlanan bu araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı ile ilişkili aile sağlığı merkezlerinde 01.08.2025- 15.12.2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya 369 genç yetişkin dahil edilmiştir. Veriler, Kişisel Veri Formu, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ), Bedeni Beğenme Ölçeği (BBÖ) ve Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) kullanılarak online anket yöntemiyle toplanmıştır. Ölçek puanlarının normal dağılıma uygunluğu Shapiro–Wilk testi ile değerlendirilmiş; normal dağılım göstermemeleri nedeniyle grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleri, değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Duygusal yeme davranışını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 24,94±3,65 yıl olup %57,2'si kadın, %42,8'i erkektir. Katılımcıların BKİ ortalaması 28,08±6,69 kg/m²'dir. Katılımcıların tamamı sosyal medya kullandığını belirtmiştir; en sık günlük kullanım süresi 3–5 saat (%68,0) ve en sık kullanılan platform Instagram'dır (%59,1). Ölçeklerin iç tutarlılığı yüksek bulunmuştur (BSMBÖ α=0,922; BBÖ α=0,964; DYÖ α=0,959). Spearman korelasyon analizinde BSMBÖ ile DYÖ arasında güçlü pozitif ilişki (rₛ=0,738; p<0,001), BBÖ ile DYÖ arasında negatif ilişki (rₛ=−0,648; p<0,001) ve BSMBÖ ile BBÖ arasında güçlü negatif ilişki (rₛ=−0,690; p<0,001) saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde model anlamlı bulunmuş (F=410,324; p<0,001) ve değişkenler DYÖ puanındaki varyansın %84,8'ini açıklamıştır (Düzeltilmiş R²=0,848). BSMBÖ puanı DYÖ ile pozitif yönde bağımsız ilişkili (B=0,746; β=0,562; p<0,001), BBÖ puanı ise negatif yönde bağımsız ilişkili bulunmuştur (B=−0,296; β=−0,384; p<0,001). Yaş, cinsiyet ve BKİ'nin modele katkısı anlamlı değildir (p>0,05). Sonuç: Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı, duygusal yeme davranışı ile güçlü ve bağımsız bir ilişki göstermektedir. Bedeni beğenme düzeyi düştükçe duygusal yeme davranışı artmakta; ayrıca sosyal medya bağımlılığı arttıkça bedeni beğenme düzeyi azalmaktadır. Bulgular, birinci basamakta genç yetişkinlerin değerlendirilmesinde sosyal medya kullanım alışkanlıkları ve bedene yönelik olumlu tutumların dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the relationship between social media addiction and emotional eating among young adults aged 18–30 years. Secondary objectives were to evaluate associations between body appreciation, emotional eating, and social media addiction, and to identify independent predictors of emotional eating. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive-analytical study was conducted between August 1, 2025 and December 15, 2025 at family health centers affiliated with Dokuz Eylül University Department of Family Medicine.A total of 369 young adults were included. Data were collected through a Personal Information Form, the Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS), the Body Appreciation Scale (BAS), and the Emotional Eating Scale (EES) using an online survey. Normality of scale scores was assessed using the Shapiro–Wilk test; since distributions were non-normal, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were used for group comparisons, and Spearman correlation was used for association analyses. Multiple linear regression analysis was performed to determine factors associated with emotional eating. Statistical significance was set at p<0.05. Results: The mean age was 24.94±3.65 years; 57.2% were women and 42.8% were men. Mean body mass index (BMI) was 28.08±6.69 kg/m². All participants reported social media use; the most common daily use duration was 3–5 hours (68.0%), and Instagram was the most frequently used platform (59.1%). Internal consistency was high for all scales (BSMAS α=0.922; BAS α=0.964; EES α=0.959). Spearman correlation analysis showed a strong positive correlation between social media addiction and emotional eating (rₛ=0.738; p<0.001), a negative correlation between body appreciation and emotional eating (rₛ=−0.648; p<0.001), and a strong negative correlation between social media addiction and body appreciation (rₛ=−0.690; p<0.001). The multiple linear regression model was significant (F=410.324; p<0.001) and explained 84.8% of the variance in emotional eating (Adjusted R²=0.848). Social media addiction was independently and positively associated with emotional eating (B=0.746; β=0.562; p<0.001), whereas body appreciation was independently and negatively associated with emotional eating (B=−0.296; β=−0.384; p<0.001). Age, sex, and BMI were not significant predictors (p>0.05). Conclusion: Among young adults, social media addiction is strongly and independently associated with emotional eating. Lower body appreciation is associated with higher emotional eating, and higher social media addiction is associated with lower body appreciation. These findings highlight the importance of considering social media use patterns and positive body-related attitudes in young adults within primary care.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda instagram bağımlılığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between instagram addiction and eating attitudes in adolescents
YASİN BAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Examining the predictive effect of technology addiction and impulsivity on cyber bullying in young adults
GÜLDEREN DEMİR ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA TOPÇU
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme tutumu ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between social media addiction, eating attitudes, and body perception among university students
NUREVŞAN ZEHİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Genç yetişkinlerde dijital bağımlılık düzeyleri ve aleksitimi ilişkisi
The relationship between digital addiction and alexythymia in young adults
AYLİN YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECİP ÇAPRAZ
- 18-30 yaş arasındaki bireylerin sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction and life satisfaction of individuals between 18-30 years old
FEYAT EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BESRA TAŞ