Matematik dersinde kavram yanılgılarının tespiti ve giderilmesinde tanılayıcı dallanmış ağaç tekniğinin etkisinin incelenmesi
Examining the effectiveness of the diagnostic branched tree technique in detecting and eliminating misconceptions in mathematics lessons
- Tez No: 1015064
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEREN MUTLUER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kavram öğretimi, Matematik eğitimi, Matematiksel kavramlar, Ölçme ve değerlendirme, Concept teaching, Mathematics education, Mathematical concepts
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin cebirsel ifadeler kazanımlarına ilişkin kavram yanılgılarını belirlemede ve gidermede Tanılayıcı Dallanmış Ağaç (TDA) ölçme araçlarının öğretim sürecine katkısını incelemektir. Araştırma, öğrencilerin deney ve kontrol gruplarına basit rastgele atama yöntemi ile atandığı ön test–son test kontrol grupları kullanılan deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile 2025–2026 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören deney grubundan 30, kontrol grubundan 30 olacak şekilde toplam 60 sekizinci sınıf öğrencisi oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, her biri sekiz adet çıkış yolundan oluşan dört farklı TDA ölçme aracı ile öğrencilerin konuya ilişkin genel başarı düzeylerinin ön test ve son test olarak belirlenmesi amacıyla 24 maddelik çoktan seçmeli bir ölçme aracı da geliştirilmiştir. Ölçme araçlarının kapsam geçerliği uzman görüşleri doğrultusunda sağlanmış ve güvenirlik analizlerinde Genellenebilirlik Kuramı ve Katmanlı Alfa katsayısından yararlanılmıştır. Araştırmada kullanılan çoktan seçmeli ölçme aracının güvenirlik katsayısı α = .85 olarak hesaplanmış ve kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca her bir TDA ölçme aracının ardından uygulanmak üzere 10 sorudan oluşan çoktan seçmeli testler hazırlanmış ve bu testlerin öğretmenler tarafından TDA uygulamalarından sonra öğretim sürecinde kullanılması önerilmiştir. Deney grubunda öğretim süreci TDA destekli etkinliklerle yürütülürken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri uygulanmıştır. Verilerin analizinde, deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında ilişkisiz örneklemler t testi, grupların kendi içlerindeki ön test–son test karşılaştırmalarında ise ilişkili örneklemler t testi kullanılmış olup gruplar arası farkların incelenmesinde tek yönlü tekrarlı varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar etki büyüklüğü değerleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, deney grubundaki öğrencilerin son test ve kalıcılık testi puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde arttığını ve öğretim süreci sonrasında belirlenen kavram yanılgılarında belirgin bir azalma olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, TDA ölçme araçlarının öğrencilerin cebirsel ifadelere ilişkin kavram yanılgılarını gidermede etkili bir tanılama aracı olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the contribution of Diagnostic Branched Tree (DBT) assessment tools to the instructional process in identifying and eliminating middle school students' misconceptions regarding algebraic expressions. The study employed an experimental pretest–posttest control group design in which students were assigned to experimental and control groups through simple random assignment. The study group consisted of 60 eighth-grade students enrolled in the 2025–2026 academic year, including 30 students in the experimental group and 30 students in the control group, selected through convenience sampling. Within the scope of the research, four different DBT assessment tools, each consisting of eight exit paths, and a 24-item multiple-choice achievement test were developed. The content validity of the assessment tools was ensured through expert opinions, while Generalizability Theory and Stratified Alpha coefficients were used for reliability analyses. The reliability coefficient of the multiple-choice achievement test was calculated as α = .85, indicating that the test had an acceptable level of internal consistency. In addition, 10-item multiple-choice tests were prepared to be administered after each DBT application. These tests were designed to support teachers in monitoring students' learning processes and evaluating conceptual understanding after the implementation of DBT activities. While the instructional process in the experimental group was conducted through DBT-supported activities, traditional teaching methods were applied in the control group. Independent samples t-test, paired samples t-test, and one-way repeated measures ANOVA were used in the data analysis, and the results were evaluated together with effect size values. The findings revealed that the posttest and retention test scores of the experimental group increased significantly compared to the pretest scores, and a substantial decrease was observed in the identified misconceptions after the instructional process. Moreover, the retention test results indicated that the positive effects of the instructional intervention continued over time. The results demonstrated that DBT assessment tools are effective diagnostic instruments in eliminating misconceptions related to algebraic expressions and improving students' conceptual understanding
Benzer Tezler
- 6. sınıf matematik dersi geometriye merhaba ünitesine ilişkin kavram yanılgılarının giderilmesinde öğrenme günlüklerinin etkisinin incelenmesi
The investigation of effect of learning logs on remedying students? misconceptions concerning `hello to geometry? topic in 6th grade mathematics lesson
NEZİR AYYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. SERTEL ALTUN
- Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin cebir konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde etkileşimli tahta kullanımının etkisi
The effect of using smart boards on eliminating misconceptions in algebra of secondary school 7 th grade students
EZGİ SEVDA AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENK KEŞAN
- İlköğretim 6. ve 7. sınıf düzeyindeki açı konusunda karşılaşılan kavram yangıları, eksik algılamaların tespiti
Confronted conceptions mistakes about angle, determaniation and elimination methods of deficient perceptions at 6 th and 7 th grades in primary education
GÜLŞEN ÖZBELLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Matematik Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYRETTİN KÖROĞLU
- Bilgisayar destekli kavram karikatürleri ve kavramsal değişim metinlerinin kavram yanılgılarını giderme üzerine etkisi
The effects of computer-aided concept cartoons and conceptual change texts on the elimination of misconceptions
YASEMİN KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimTrabzon Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ AKBAŞ
- İlkokul dördüncü sınıf matematik dersinde geometri alt öğrenme alanlarına ilişkin kavram yanılgılarının giderilmesinde oyun temelli öğretimin etkisi
The effect of game based activities in improving the concept of geometry sub-learning areas of primary school fourth class mathematics course
SÜMEYRA AKKAYA
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDON MERTER