Okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterlik ve görüşlerinin incelenmesi
Examination of school administrators' competencies and views on disaster management
- Tez No: 1015222
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT TAŞDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterlik düzeylerini belirlemek; ayrıca afet yönetimi süreçlerine ilişkin deneyimlerini, bu süreçlerde karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koymaktır. Türkiye'nin doğal afet riski yüksek bir ülke olması ve eğitim kurumlarının afetlerden doğrudan etkilenme potansiyeli, okul yöneticilerinin afet yönetimindeki rolünü daha da önemli hâle getirmektedir. Bu bağlamda çalışma, Kars ilinde görev yapan okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterliklerini ve deneyimlerini çok boyutlu bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma araştırma desenine göre tasarlanmıştır. Nicel veriler Okul Afet Yönetimi Ölçeği (OAYÖ) ile toplanmış; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini Kars ilinde görev yapan 220 okul yöneticisi oluştururken, nitel bölümün çalışma grubunu maksimum çeşitlilik örnekleme tekniğiyle belirlenen 20 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterlik düzeyleri genel olarak orta ve üzeri düzeydedir. Bununla birlikte uygulamaya dönük bazı alanlarda geliştirilmesi gereken yönlerin bulunduğu belirlenmiştir. Afet konusunda hizmet içi eğitim alan yöneticilerin puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Nitel bulgular ise okullarda afet planlarının mevcut olmasına rağmen uygulamada süreklilik, kurumsal eşgüdüm ve okul temelli afet kültürü açısından geliştirilmesi gereken alanların bulunduğunu göstermiştir. Okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterliklerinin geliştirilmesinde hizmet içi eğitimlerin, tatbikatların ve kurumsal koordinasyonun önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarının, okul temelli afet yönetimi politikalarının geliştirilmesine ve okul yöneticilerine yönelik mesleki gelişim programlarının yapılandırılmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to determine the competency levels of school administrators regarding disaster management; and also to reveal their experiences regarding disaster management processes, the problems they encounter in these processes, and their proposed solutions. The fact that Turkey is a country with a high risk of natural disasters and the potential for educational institutions to be directly affected by disasters makes the role of school administrators in disaster management even more important. In this context, the study aims to examine the competencies and experiences of school administrators working in Kars province regarding disaster management with a multidimensional approach. The research was designed according to an explanatory sequential mixed research design. Quantitative data were collected with the School Disaster Management Scale (SDMS); Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and multiple regression analysis were used to analyze the quantitative data. Qualitative data were obtained through a semi-structured interview form and analyzed using content analysis. The quantitative section of the study consisted of 220 school administrators working in Kars province, while the qualitative section's study group consisted of 20 school administrators selected using maximum diversity sampling. According to the research findings, the competency levels of school administrators regarding disaster management are generally at the medium to high level. However, it was determined that there are areas that need to be improved in some application-oriented areas. It was found that the scores of administrators who received in-service training on disaster management were significantly higher. Qualitative findings showed that although disaster plans exist in schools, there are areas that need to be improved in terms of continuity in implementation, institutional coordination, and school-based disaster culture. It was determined that in-service training, drills, and institutional coordination play an important role in improving the competencies of school administrators regarding disaster management. The research findings are expected to contribute to the development of school-based disaster management policies and the structuring of professional development programs for school administrators.
Benzer Tezler
- Eğitim kurumları idarecilerinin kriz anında afet ve acil durumlara yönelik yeterliliklerinin değerlendirilmesi: Gümüşhane ili örneği
Evaluation of the competence of the administrators of educational institutions for disaster and emergency situations in the event of crisis: The case of Gümüşhane province
LOKMAN ODABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
- Okul yöneticilerinin afet yönetimine hazır bulunuşluk durumlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Exploring school administrators' perspectives on disaster management readiness
HATİCE DENLER TAŞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA POLAT
- Çankaya ve Bismil ilçe milli eğitim müdürlüklerinin güç çözümlemesi (swot analizi)
Strength analiysis (SWOT) of governorship of national education of Çankaya and Bismil dsitricts
FIRAT KIYAS BİREL
Doktora
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN BAŞAR
- Okul yöneticilerinin depreme hazırlık sürecinde kriz yönetimi yeterlilikleri
Crisis management competencies of school administrators in earthquake preparedness process
MELİH YÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN BALYER
- Okul yöneticilerinin afet, acil durum ve kriz anını yönetme durumlarının incelenmesi (Gazipaşa ilçesi örneği)
An examination of school administrators' disaster, emergency, and crisis management practices: (A case study of Gazipaşa district)
YÜKSEL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE DEMİR