Yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde“birlikte yaşamak”öğrenme alanına ilişkin temel kavramları anlama deneyimleri
Experiences of foreign national students in understanding basic concepts related to the“living together”learning area in social studies lessons
- Tez No: 1015221
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AKPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yabancı uyruklu ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersi“Birlikte Yaşamak”öğrenme alanında yer alan temel kavramları nasıl anlamlandırdıklarını, bu süreçte karşılaştıkları güçlükleri ve öğretmenlerin bu sürece ilişkin değerlendirmelerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseni kapsamında, daha özelde araçsal durum çalışması desenine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Trabzon ilinde öğrenim gören yabancı uyruklu ortaokul öğrencileri ile bu öğrencilerin dersini yürüten Sosyal Bilgiler öğretmenlerinden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve“yazıyorum–çiziyorum–paylaşıyorum”etkinlikleri aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin temel kavramları büyük ölçüde günlük yaşam deneyimleri ve somut örnekler üzerinden anlamlandırdıklarını göstermektedir. Kavramsal anlama deneyimlerinin özellikle Türkçe dil yeterliliği, Türkiye'de kalış süresi ve kültürel arka plan değişkenlerine bağlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Dil yeterliliği düşük olan öğrencilerin kavramların soyut boyutlarını ifade etmekte zorlandıkları; dil düzeyi arttıkça kavramsal açıklamaların daha tutarlı ve bütüncül hâle geldiği görülmüştür. Öğrencilerin kavramları anlamlandırma sürecinde kendi kültürel deneyimlerinden yararlandıkları ve bu durumun bazı kavramların öğrenilmesini kolaylaştırırken, bazı durumlarda eksik veya hatalı anlamlandırmalara yol açtığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri, kavramsal öğrenme sürecinde dil yeterliliğinin öne çıkan bir değişken olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenler, görsel materyallerin kullanımı, günlük yaşamla ilişkilendirme ve etkinlik temelli uygulamaların öğrenmeyi desteklediğini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, öğretim sürecinin tüm öğrenciler için aynı düzeyde etkili olmadığı; öğrencilerin Türkçe dil yeterlilikleri ve kültürel özellikleri dikkate alınarak farklılaştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırma sonucunda, yabancı uyruklu öğrencilerin kavram öğrenme süreçlerinin tek boyutlu bir bilişsel süreç olmadığı; dil, kültür ve öğretim uygulamalarının etkileşimiyle şekillendiği belirlenmiştir. Bu bulgu, kavram öğretiminde dil destekli, kültürel açıdan duyarlı ve öğrenci deneyimlerini merkeze alan öğretim uygulamalarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to explore how foreign national middle school students in grades 5 and 6 make sense of the basic concepts within the“Living Together”learning area of the Social Studies course, the difficulties they face in this process, and the teachers' evaluations of this process. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach, employing a case study design, more specifically an instrumental case study design. The study group consists of foreign middle school students studying in the province of Trabzon and Social Studies teachers who teach these students. The data were collected through semi-structured interview forms and“I write–I draw–I share”activities, and were analyzed using the content analysis method. The findings of the study indicate that students largely make sense of basic concepts through their daily life experiences and concrete examples. It was determined that the level of conceptual understanding varies depending on variables such as Turkish language proficiency, length of stay in Turkey, and cultural background. It was observed that students with low language proficiency have difficulty expressing the abstract dimensions of concepts; as their language level increases, their conceptual explanations become more consistent and holistic. It was also found that students benefit from their own cultural experiences in the process of making sense of concepts, and while this facilitates the learning of some concepts, in some cases it leads to incomplete or incorrect interpretations. Teachers' views revealed that language proficiency is a prominent variable in the conceptual learning process. Teachers stated that the use of visual materials, relating content to daily life, and activity-based practices support learning. However, it was emphasized that the instructional process is not equally effective for all students and should be differentiated by taking students' language levels and cultural characteristics into account. As a result of the study, it was determined that the concept learning processes of foreign students are not one-dimensional cognitive processes; rather, they are shaped by the interaction of language, culture, and instructional practices. This finding highlights the importance of language-supported, culturally responsive, and student-centered instructional practices in concept teaching.
Benzer Tezler
- Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin etkin vatandaşlık yeterliklerinin geliştirilmesi: Çok aşamalı karma yöntem araştırması
Developing active citizenship competencies of Turkish and foreign students: A multi-stage mixed methods study
YILDIRAY KARADAĞ
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
- Sosyal bilgiler dersinde kültürel çeşitliliğe dayalı eğitimin etkililiği
The effectiveness of education based on cultural diversity in social studies
ESRA İZMİR
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN TOPÇU
- Yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde yer alan değerlere karşı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum ili örneği)
Examining the attitudes of foreign students toward the values in the social studies course in terms of different variables (the case of Erzurum province)
ERTUĞRUL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY CEYLAN
- Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin hak, görev ve sorumluluklara yönelik görüşleri (Kastamonu ili örneği)
Opinions of foreign students education in Turkey on the rights, duties and responsibilities
HACER YALABAÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE KARASU AVCI
- Yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde yaşadıkları kavram yanılgılarının tespiti
Determining the misconceptions of foreign university students experienced in the History of Revolutionary and Ataturkish course
ZEYNEP İZEL YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk İnkılap TarihiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AKKAYA