Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde çok boyutlu adalet değeri eğitimine yönelik bir eylem araştırması
An action research toward multidimensional justice value education in the religous culture and moral education course
- Tez No: 1015253
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE KESKİNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Eğitim ve Öğretim, Religion, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Değerler eğitimi, Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi, Dini değerler, Eylem araştırması, Values education, Religious culture and moral knowledge lesson, Religious values, Action research
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi kapsamında ortaokul 7. sınıf öğrencilerine çok boyutlu adalet değeri eğitimine yönelik gerçekleştirilen bir eylem araştırmasıdır. Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin adalet kavramını çok boyutlu biçimde kavramalarını, günlük hayatlarıyla ilişkilendirebilmelerini ve adaletin dinî boyutunu fark etmelerini sağlamaktır. Araştırma sürecinde, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı boyunca 2018 DKAB öğretim programına göre hazırlanan 7. sınıf ders kitabının her ünitesinin sonunda etkinlik temelli 5 eylem planı uygulanmıştır. Süreçte farklı öğretim yöntem ve tekniklerinden faydalanarak etkinlikler kullanılmış, ayet ve hadislerle adaletin dinî boyutu vurgulanmıştır. Araştırmada veri çeşitliliğini sağlamak amacıyla gözlem, araştırmacı günlüğü, saha notları, ön test, son test, öz değerlendirme formu ve öğrenci ürünlerinin analizi gibi veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin başlangıçta adalet kavramını“eşitlik”,“terazi”ve“devlet yöneticilerinin adil olması”gibi sınırlı anlamlarla ilişkilendirdiklerini göstermiştir. Uygulanan eylem planları sonrasında ise öğrencilerin adaleti akran zorbalığı, sosyal adalet, empati, kul hakkı ve iklim adaleti gibi farklı boyutlarıyla değerlendirebildikleri görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin adaletsizlik karşısında çözüm odaklı ve sorumluluk alan yaklaşımlar geliştirdikleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, etkinlik temelli ve öğrenci merkezli değer öğretiminin, öğrencilerin adalet değerini günlük yaşamlarıyla ilişkilendirebilmelerine önemli katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Çalışma sonunda, değer öğretiminde etkinlik temelli uygulamaların yaygınlaştırılması ve etkililiğinin arttırılması konusunda öğretmenlere, akademisyenlere ve Millî Eğitim Bakanlığına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study is an action research conducted within the scope of the Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) course to provide middle school 7th grade students with a multidimensional understanding of the value of justice. The main aim of the study is to enable students to comprehend the concept of justice in a multidimensional way, relate it to daily life, and internalize justice as a religious value. During the research process, action plans prepared according to the 2018 RCMK curriculum were implemented at the end of each relevant unit throughout the 2024–2025 academic year. In the process, activity-based teaching methods supported by various techniques were employed, and activities incorporating verses from the Qur'an and hadiths were used to emphasize the religious dimension of justice. In order to ensure data diversity, observations, researcher diaries, field notes, pre-tests, post-tests, evaluation forms, and student products were used in the study. The data obtained during the process were analyzed through descriptive and content analysis methods. The findings of the study revealed that students initially associated the concept of justice mostly with“equality,”“scales,”and“fair rulers,”whereas by the end of the process they were able to relate justice to various dimensions such as peer bullying, social justice, empathy, rights of individuals, and climate justice. In addition, it was determined that students developed a more multidimensional understanding of justice by associating it with emotional and social responsibility. Consequently, the study demonstrated that activity-based and student-centered value education practices contribute significantly to students' ability to relate justice to their daily lives. Based on these findings, various recommendations were developed for teachers, academics, and the Ministry of National Education regarding the implementation and diversification of activity-based approaches in value education.
Benzer Tezler
- Elazığ türkülerindeki ahlaki değerler
Values in Elazig songs
OĞUZHAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinFırat Üniversitesiİlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÖKALP
- İşitme engelli öğrencilerin DKAB dersinde değer öğretimine yönelik animasyon tasarımı ve öğretmen görüşleri
3D animation design and teachers' views on teaching values to hearing impaired students in Religious Culture and Moral Knowledge course
BEHİCE ELİF YURTGEZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHİME ÇELİK
- İlköğretim 8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ünitelerinin bazı aktif öğrenme yöntemlerine göre işleme imkanları
Primary 8 some units class active learning methods religion and ethics in information processing facilities
MERVE AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesiİlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bil. Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET KARAPINAR
- Beyin temelli öğrenme yaklaşımına dayalı lise din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretiminin akademik başarı ve kalıcılığa etkisi
The effect of brain based learning on academic success and retrieval of religious culture and moral knowledge in high school
RIDVAN DEMİR
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUGRUL YÜRÜK
- İnformal öğrenme ortamlarının 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersindeki başarı ve tutum düzeylerine etkisi
The effect of informal learning environments on the success and attitude levels of Religious Culture and Ethics Course of the 4th and 5th grade students
ZEYNEP EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL ARİF KIRKIÇ