Where land meets sea: joint depletion of labor and coastal ecologies through shipbreaking in Aliağa, Izmir, Turkey in the 2000s
Kara ile denizin kesiştiği yerde: Aliağa'daki gemi söküm tesislerinde emek gücü ve kıyı ekolojilerinin birlikte tükenişi (2000'ler)
- Tez No: 1015276
- Danışmanlar: DOÇ. DR. IRMAK ERTÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Politik ekoloji, Political ecology
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Aliağa'daki gemi sökümünü, emekçi bedenlerin tükenişi ile kıyı ekolojilerinin tahribatının, değer geri kazanımının koşulları olarak birlikte örgütlendiği bir eko-emek süreci olarak inceler. İş cinayetleri, meslek hastalıkları ve çevresel zararları birbirinden ayrı sonuçlar olarak ele alan yaklaşımların aksine, bu çalışma söz konusu zararların, kıyısal bir emtia sınırında işleyen tek bir birikim sürecinin içsel olarak ilişkili momentleri olduğunu savunur. Gemi sökümünde kıyı hattı, üretimin dışsal bir çevresi değil; gemilerin karaya alınmasını, kesilmesini, ayrıştırılmasını ve dolaşıma sokul-masını mümkün kılan, aynı zamanda toksik kalıntıları emen ve dağıtan, emek sürecine içkin bir altyapı olarak işlev görür. Bu tezin nitel araştırma yöntemleri, gemi söküm işçileri, patronlar, çevre aktivistleri, gazeteciler ve uzmanlarla yapılan derinlemesine görüşmelerin yanı sıra katılımcı gözlemi içermektedir. Saha çalışmasından hareketle tez, ani ve yavaş şiddet biçimlerinin (iş cinayetleri, kronik maruziyetler ve çevresel zarar) üretim sonrasında ortaya çıkan tali sonuçlar değil, aynı emek süreci içinde, değişen emek denetimi rejimleri altında örgütlenen zamansal olarak farklılaşmış şiddet biçimleri olduğunu gösterir. Analiz, zararın üretiminin aynı zamanda devlet aracılığıyla dolayımlandığını da gösterir: işçi sağlığı ve güvenliği prosedürleri, denetimler, sertifikasyon rejimleri, çevresel gözetim ve zayıf yaptırım mekanizmaları, zararı üreten emek sürecine dokunmaksızın, tekrar eden yaralanmaları, maruziyetleri ve ekolojik ihlalleri idari olarak yönetilebilir biçimlere tercüme eder. Böylece bu zararların tanınması, çoğu durumda, onları üreten üretim düzeninin kesintiye uğratılması anlamına gelmez. Bu doğrultuda rıza ve zor, yalnızca emek gücünün emeğe dönüşümünü değil, bu dönüşümü mümkün kılan sosyo-ekolojik koşulları da güvence altına alarak; işçi bedenlerinin yıpranmasını, kıyı ekosistemlerinin karşılıksız yutak kapasiteleriyle birlikte örgütler. Bu doktora tezi, aynı zamanda bu düzenlemelerin pürüzsüz ve istikrarlı biçimde işlemediğini; emek sürecinin dönemsel olarak kesintiye uğradığını ve mücadeleye açık bir alan oluşturduğunu da açığa çıkarır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines shipbreaking in Aliağa, Turkey, as an eco-labor process in which the depletion of laboring bodies and the degradation of coastal ecologies are jointly organized as conditions of capitalist valorization. Departing from approaches that treat workplace injuries, occupational dis-eases, and environmental degradation as separate outcomes, this study argues that these harms constitute internally related moments of a single accumulation process operating at a coastal commodity frontier. In shipbreaking, the shoreline is not an external environment adjacent to the production process. It functions as an infrastructure incorporated into the labor process, enabling the landing, cutting, sorting, and circulation of materials while absorbing and dispersing toxic residues. Empirically, the study draws on qualitative fieldwork conducted in Aliağa in 2022, which includes in-depth interviews with shipbreaking workers, employers, environmental activists, journalists, and experts, as well as participant observation. Based on this fieldwork, the dissertation demonstrates that forms of sudden and slow violence (workplace homicides, long-term exposures, and eco-logical destruction) are not accidental side effects, but temporally differentiated forms of harm organized within the same labor process, under shifting regimes of labor control. The analysis also shows that this organization of harm is mediated by the state: occupational health and safety procedures, inspections, certification regimes, environmental oversight, and weak sanctioning mechanisms translate recurring injuries, exposures, and ecological violations into administratively manageable forms, allowing them to be recognized without interrupting the labor process that produces them. Building on this, it shows how consent and coercion operate not only to secure the conversion of labor power into labor at the point of production, but also to secure the socio-ecological conditions that make this conversion possible—organizing bodily depletion alongside the coast's unpaid sink capacities—while also tracing how these arrangements remain periodically open to rupture and contestation.
Benzer Tezler
- Sabancı Center Akbank Kulesi için bir sistem analizi
The System analysis for Akbank Tower of Sabancı Center
OSMAN SALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiYapı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN UZGİDER
- Uluslararası boyutuyla vergi incelemeleri
Tax examinations with international aspects
CANSU DAĞ BEREKET
- Dieppe'ten normandiya'ya: İkinci Dünya Savaşı'nda teknolojik yenilikler ve saldırı inisiyatifinin yeniden kazanımı
From dieppe to normandy: Technological innovations and the regaining of offensive initiative in the Second World War
GÖKTUĞ BERK ÇAKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN ÇÖKELEZ
DOÇ. DR. EVREN MERCAN