Te'vîlâtü'l-Kur'ân isimli te'lîfinde imam Mâtürîdî'nin kelâmî meselelere yaklaşımı
Imam Mâtürîdî's approach to theological issues in his work titled Te'vîlâtü'l-Kur'ân
- Tez No: 1015292
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YALÇINKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kelam, Tefsir, Islamic theology, Commentary
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm düşünce tarihinde tefsir ve kelâm disiplinleri, farklı ekollerin katkılarıyla gelişmiş ve çoğu zaman birbirini besleyen iki temel alan olarak varlık göstermiştir. Nitekim bu çalışma, Mâtürîdî'nin“Te'vîlâtü'l-Kur'ân”adlı eseri çerçevesinde tefsir ile kelâm arasındaki ilişkiyi bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Mâtürîdî'nin Kur'ân merkezli yorum anlayışı doğrultusunda tevhid, ilâhî sıfatlar, adalet, iman-amel ilişkisi, nübüvvet, âhiret ve kader gibi temel kelâmî meseleleri ele alış biçimi analiz edilmiştir. Ayrıca metin tahliline dayalı analitik bir yaklaşım çerçevesinde Mâtürîdî'nin ilgili âyet yorumları incelenmiştir. Elde edilen veriler, klasik ve çağdaş tefsir ile kelâm literatürü ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Mâtürîdî'nin kelâmî düşüncesini Kur'ân temelli bir yaklaşımla inşa ettiğini ve kelâmı, nasların rehberliğinde temellendirdiğini göstermektedir. Mâtürîdî, başta Mu'tezile olmak üzere farklı kelâm ekollerine yönelik eleştirilerini büyük ölçüde tefsir bağlamında geliştirerek mezhepler arası tartışmaları tefsir literatürüne yansıtmıştır. Netice olarak bu çalışma Mâtürîdî'nin tefsir anlayışı ile kelâm metodolojisi arasındaki güçlü ilişkiyi ortaya koyarak onun İslâm düşünce tarihindeki yerinin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Aynı zamanda tefsir ve kelâm disiplinlerinin epistemolojik bütünlüğünü vurgulayarak, Kur'ân merkezli bir kelâm anlayışının imkânlarını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In the history of Islamic thought, the disciplines of tafsir and kalam have developed with the contributions of different schools and have often existed as two basic fields that feed each other. As a matter of fact, this study aims to examine the relationship between tafsir and kalam with a holistic approach within the framework of Maturidi's work“Ta'wilatu'l-Quran”Dec. In the research, Maturidi's approach to basic kalami issues such as monotheism, divine attributes, justice, the relationship between faith and deeds, prophethood, the hereafter and fate has been analyzed in accordance with the Qur'anic interpretation approach. Additionally, within the framework of an analytical approach based on textual analysis, Maturidi's interpretations of the relevant verses were examined. The obtained data were evaluated in the light of classical and contemporary tafsir and theology literature. The research findings show that Maturidi built his kalami thought with a Qur'anic-based approach and based it on the guidance of nasas. Maturidi has largely developed his criticisms of different schools of Kal Decrees, especially Mu'tezile, in the context of tafsir and has reflected inter-sectarian discussions in tafsir literature. As a result, this study reveals the strong relationship between Maturidi's understanding of tafsir and the methodology of kal Decrees, contributing to a more comprehensive understanding of his place in the history of Islamic thought. At the same time, by emphasizing the epistemological integrity of the disciplines of tafsir and kalam, it shows the possibilities of a Qur'anic-centered understanding of kalam.
Benzer Tezler
- İmam Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân isimli tefsirinde Mu'tezilî söylemin eleştirisi
Critique of Mu'tazilî doctrine in al-Imam al-Maturidi's exegesis titled Ta'vîlât al-Qur'ân
ESAT SABIRLI
Doktora
Türkçe
2020
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP YAKA
- Te'vîlâtü'l-Kur'ân bağlamında Mâtürîdî'de hadis yorumu (Kelâmî hadisler örneği)
Maturidi's hadith comment in the context of Ta'wilât Al-Qur'an (In the example of kalami hadiths)
FATİH MUHAMMET YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM YÜCEL
- Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân'da Hz. Muhammed'in peygamberliğini ispatla ilgili ayetleri yorumu
On the Qur?anic verses proving prophet Muhammad?s being a true messenger of God in İmam al-Maturidi?s ?Tawilat al-Qur?an?
İSMAİL KAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDREDDİN ÇETİNER
- Mâtûrîdî'nin Te'vîlâtu'l-Kur'ân'ın'da Kıraat
The Qiraat in Maturidi's Tawilat al-Quran
AİTMYRZA SATYBALDİEV
- İmâm Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eserinde zâtî sıfatlar
Intrinsic attributes in Māturīdī's work titled Ta'wīlāt Al-Qur'ān
MELİH HARPUTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KILIÇ ASLAN MAVİL