Çocukluk çağı olumsuz yaşantıların ve ruhsal durumun kadınların temel psikolojik ihtiyaç doyumları üzerine etkisi
The effects of adverse childhood experiences and mental health status on women's basic psychological need satisfaction
- Tez No: 1015324
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, Depresyon, Kadın, Psikolojik ihtiyaç doyumu, Stres, Hemşirelik, Psikiyatrik hemşirelik, Adverse childhood experiences, Anxiety, Depression, Stress, Psychological need satisfaction, Woman, Nursing, Psychiatric nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, çocukluk çağı olumsuz yaşantıların ve ruhsal durumun kadınların temel psikolojik ihtiyaç doyumları üzerine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı-kesitsel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, dahil edilme kriterlerini karşılayan 361 kadın katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırmada verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği (ÇÇOYÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21) ve Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği (PİDDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis H testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre PİDDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile DASS-21 alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler bulunmuştur. ÇÇOYÖ ile PİDDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında negatif, DASS-21 alt boyut puan ortalamaları ile arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda depresyonun psikolojik ihtiyaç doyumunun anlamlı yordayıcısı olduğu, anksiyete, stres ve çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının ise anlamlı yordayıcı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukluk çağı olumsuz yaşantıların ve ruhsal durumun kadınların temel psikolojik ihtiyaç doyumları üzerine etkisini incelemek amacıyla kurulan regresyon modeli sonuçları değerlendirildiğinde bağımsız değişkenlerin PİDDÖ puanlarındaki varyansın %41,3'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, psikolojik ihtiyaç doyumunun ruh sağlığı açısından koruyucu bir faktör olduğu, depresyonun ise bu yapı içerisinde en belirleyici değişkenlerden biri olduğu ortaya konmuştur. Bu doğrultuda, kadınların ruh sağlığının geliştirilmesinde psikolojik ihtiyaçların doyumunu sağlamaya ve depresyon belirtilerinin önlenmesine yönelik koruyucu müdahalelerin gerçekleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive cross-sectional study to examine the effects of adverse childhood experiences and mental health status on women's basic psychological need satisfaction. The study was carried out with 361 female participants who met the inclusion criteria. Data were collected using an Introductory Information Form, the Adverse Childhood Experiences Scale (ACES), the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21), and the Balanced Measure of Psychological Needs (BMPN). Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis H test, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used in data analysis. According to the findings, significant and negative correlations were found between the total and subscale mean scores of the BMPN and the subscale mean scores of the DASS-21. A negative correlation was found between ACES and the BMPN total and subscale mean scores, while a positive correlation was found between ACES and the DASS-21 subscale mean scores. As a result of the regression analysis, it was determined that depression was a significant predictor of psychological need satisfaction, whereas anxiety, stress, and adverse childhood experiences were not significant predictors. When the results of the regression model established to examine the effects of adverse childhood experiences and mental health status on women's basic psychological need satisfaction were evaluated, it was determined that the independent variables explained 41.3% of the variance in BMPN scores. In conclusion, it has been demonstrated that psychological need satisfaction is a protective factor for mental health, and depression is one of the most decisive variables within this structure. Accordingly, in order to improve women's mental health, it is recommended to implement preventive interventions aimed at ensuring the satisfaction of psychological needs and preventing symptoms of depression.
Benzer Tezler
- Evli bireylerde çocukluk çağı travmaları ve birikimli travma ile dissosiyatif yaşantılar, kendini sabotaj, aile işlevselliği, depresyon ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin modern psikotravmatoloji perspektifinden incelenmesi
Examination of the relationship between childhood trauma and cumulative trauma with dissociative experiences, selfsabotage, family functioning, depression and aggression levels in married individuals from a modern psychotraumatology perspective
MUSTAFA YILMAZ
Doktora
Türkçe
2026
Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Çocukluk çağı travmalarının depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of childhood trauma with depression and anxiety
ESRA KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
- Birinci basamağa başvuran erişkin hastalarda çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının uzun dönem etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmesi
Detailed examination of the long-term effects of adverse childhood experiences in adult patients admitted to primary care
BÜŞRA NUR ABACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
- Alkol ve madde kullanım bozukluğunda travma belirtileri ve ilişkili etmenler
Traumatic symptoms and related factors in alcohol and substance use disorders
EBRU MERCANDAĞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSakarya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BÜLENT YAZICI
- Madde bağımlılığı ile çocukluk çağı travmatik yaşantılar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between substance addiction and childhood traumatic experiences
MAHMUT KAYAGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN EŞİCİ