Çocuklarda parasetamol zehirlenmesi dışında akut karaciğer hasarında N-asetil sistein kullanımı
Use of N-acetylcysteine in acute liver injury other than paracetamol poisoning in children
- Tez No: 1015328
- Danışmanlar: PROF. DR. İNCİ NUR SALTIK TEMİZEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: N-asetilsistein, N-acetylcysteine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gurbetoğlu Ö.F., Çocuklarda Parasetamol Zehirlenmesi Dışında Akut Karaciğer Hasarında N-Asetil Sistein Kullanımı, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2026. Pediatrik akut karaciğer yetmezliği (AKY) vakalarında N-asetil sistein (NAC) tedavisinin klinik ve biyokimyasal seyir üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut veriler sınırlı ve heterojendir. Bu çalışmada, parasetamol dışı AKY vakalarında NAC tedavisine yanıt dinamiklerinin, kolestaz varlığının ve karaciğer hasar mekanizmasının prognoz üzerindeki etkilerinin boylamasına (longitudinal) değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tek merkezli, retrospektif kohort tasarımındaki çalışmaya üçüncü basamak bir referans merkezinde izlenen toplam 86 pediatrik AKY hastası dahil edilmiştir. Hastalar kolestaz varlığı, NAC tedavisine yanıt durumu ve karaciğer hasarının mekanizmasına göre gruplandırılmıştır. Son dönem karaciğer hastalığı modeli (MELD) ve pediatrik son dönem karaciğer hastalığı (PELD) skorları, INR, ALT, direkt bilirubin, laktat ve fosfor düzeylerinin zamanla değişimleri doğrusal karma modeller kullanılarak analiz edilmiştir. Çoklu organ yetmezliği, ekstrakorporeal tedavi ve sağ kalım sonuçları ayrıca değerlendirilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 6,68 ± 5,96 yıl, ortanca yaşı 4,35 yıl (IQR: 1,74–11,30) olarak saptanmış ve %39,5'inin 1–5,5 yaş aralığında kümelendiği gözlenmiştir. Çalışma grubunun %40,7'sini sekonder karaciğer hasarı grubu oluşturmaktadır. Vakaların %38,4'ünde en az bir kronik hastalık veya komorbidite saptanmış olup; en sık eşlik eden komorbidite kardiyak hastalıklardır (%22,1). Viral nedenlerden; solunum yolu viral panelinde %20,9 ve viral serolojide %18,6 pozitiflik mevcuttur. Hastaların %75,6'sında karaciğer dışı en az bir, %44,2'sinde iki veya daha fazla organ yetmezliği saptanmıştır. İzlemde hastaların %53,5'inde inotrop desteği, %38,4'ünde mekanik ventilasyon ve %50,0'sinde geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi uygulandığı tespit edilmiştir. Vakaların %32,6'sında böbrek yetmezliği saptanmış olup, bunların %57'sine sürekli renal replasman tedavisi (CRRT) uygulanmıştır. Hastaların %39,5'i (n=34) en az bir ekstrakorporeal tedavi yöntemi almış olup en sık kullanılan yöntem terapötik plazma değişimidir (TPE) (%33,7), ve bunu CRRT (%18,6), hemodiyaliz (%8,1) ve ekstrakorporeal membran oksijenizasyonu (ECMO) (%5,8) izlemiştir. TPE uygulanan hastalarda ortalama seans sayısı 6, ortanca 3 olarak saptanmıştır. Hastaların sırasıyla %18,6'sında tek, %12,8'inde iki ve %8,1'inde üç farklı ekstrakorporeal tedavi yöntemi kullanılmıştır. Ensefalopati varlığı EEG ve klinik bulgular birlikte değerlendirilerek belirlenmiştir. Evreleme bilgisine ulaşılabilen 20 hastanın (%23,3) %52,7'sinde ileri evre ensefalopati saptanmıştır. Kaybedilen 21 hastanın (%24,4) ortanca yaşı 2,3 yıl olup bu hastaların %85,7'sinde karaciğer dışı en az bir organ yetmezliği; %38'inde dört organ yetmezliği birlikte bulunduğu tespit edilmiştir. Doğrusal karma modellerde kolestaz varlığı, MELD/PELD skorunda anlamlı bir artışla (+8,61 puan, p<0,001) ilişkili bulunurken; zamanın INR, ALT ve bilirubin düzeylerinin seyri üzerinde anlamlı bir ana etkiye sahip olduğu (tümü için p<0,001) saptanmıştır. Longitudinal analizlerde belirgin bireyler arası heterojenite saptanmıştır. NAC tedavisinin özellikle toksik hepatit ve sekonder karaciğer hasarı vakalarında daha yüksek spontan sağ kalım ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Mortalite; çoklu organ yetmezliği, inotrop ihtiyacı ve mekanik ventilasyon ihtiyacı ile güçlü biçimde ilişkili bulunmuştur. Bulgular, pediatrik AKY yönetiminde statik değerlendirme yaklaşımları yerine, longitudinal, bütüncül ve neden odaklı izlem stratejilerinin benimsenmesi gerektiğini desteklemekte; NAC tedavisinin rolünün prospektif, kontrollü çalışmalarla daha ileri düzeyde değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Gurbetoğlu Ö., Use of N-Acetylcysteine in Acute Liver Injury Other Than Paracetamol Poisoning in Children. Hacettepe University Faculty of Medicine Department of Pediatrics, Residency Thesis, Ankara, 2026. Available data regarding the effects of N-acetylcysteine (NAC) therapy on the clinical and biochemical course of pediatric acute liver failure (ALF) are limited and heterogeneous. The present study aimed to longitudinally evaluate response dynamics to NAC therapy, as well as the impact of cholestasis and the underlying mechanism of liver injury on prognosis in non-paracetamol pediatric ALF. In this single-center retrospective cohort study, 86 pediatric patients with ALF followed at a tertiary referral center were included. Patients were stratified according to the presence of cholestasis, response to NAC therapy, and the mechanism of liver injury. Longitudinal changes in model end stage liver disease (MELD) and pediatric end stage liver disease (PELD) scores, INR, ALT, direct bilirubin, lactate, and phosphate levels were analyzed using linear mixed models. Multiorgan failure, need for extracorporeal therapies, and survival outcomes were also assessed. The mean age of the patients was 6.68 ± 5.96 years, with a median age of 4.35 years (IQR: 1.74–11.30). A total of 39.5% of patients clustered within the 1–5.5-year age range. Secondary liver injury accounted for 40.7% of cases. At least one chronic disease or comorbidity was present in 38.4% of patients, with cardiac diseases being the most common (22.1%). Viral etiologies were detected in 20.9% of cases by respiratory panels and in 18.6% by serological tests. At least one extrahepatic organ failure was observed in 75.6% of patients, with 44.2% experiencing two or more organ failures. During follow-up, 53.5% needed inotropic support, 38.4% required mechanical ventilation, and 50.0% received broad-spectrum antibiotics. Renal failure was present in 32.6% of cases, and 57% of these patients needed continuous renal replacement therapy (CRRT). Overall, 39.5% of patients (n=34) received at least one extracorporeal treatment. The most used was therapeutic plasma exchange (TPE) (33.7%), followed by CRRT (18.6%), hemodialysis (8.1%), and extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) (5.8%). Among TPE patients, the mean number of sessions was 6, with a median of 3. One, two, and three modalities were used in 18.6%, 12.8%, and 8.1% of patients, respectively. Data on hepatic encephalopathy (HE) grading were available for 23.3% of patients (n = 20), of whom 52.7% were classified as having advanced HE (grades 3–4). Overall mortality rate was 24.4% (n = 21), with non-survivors having a median age of 2.3 years. Among non-survivors, 85.7% experienced extrahepatic organ failure, and 38% having four organ system failures. Renal failure occurred in 47.6%, inotropic support was administered to 81%, and 57% required mechanical ventilation. In linear mixed models, cholestasis was associated with a significant increase in MELD/PELD score (+8.61 points; p<0.001), whereas time had a significant main effect on trajectories of INR, ALT, and bilirubin (p<0.001 for all). NAC therapy was associated with improved spontaneous survival in patients with toxic hepatitis and secondary liver injury, warranting further prospective evaluation. Models demonstrated high overall explanatory power for the combined fixed and random effects, indicating that interindividual heterogeneity substantially influenced the clinical course. These findings support the adoption of longitudinal, comprehensive, and etiology-driven monitoring strategies rather than static assessment approaches in the management of pediatric ALF, and underscore the need for further prospective, controlled studies to more clearly define the role of NAC therapy in this population.
Benzer Tezler
- Zehirlenme nedeni ile Çocuk Acil Ünitesi'ne başvuran hastaların değerlendirilmesi ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Detection of risk factors and evaluation of patients applied to Child Emergency Unit due to intoxication
MOHAMMED KASEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEV KALE
- Çocuk acil servisine 2017-2019 yılları arasında başvuran zehirlenme olgularının değerlendirilmesi
Evaluation of poisoning cases applied to the children's emergency department between 2017-2019
AHU ÇOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİNE AYŞİN TAŞAR
- Çocukluk çağı zehirlenmelerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective analysis of intoxication in the pediatric age groups
ÖZÜM BAŞSİVRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HURŞİT APA
- 2017-2018 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine zehirlenme nedeniyle müracaat eden olguların özellikleri
The Characteristics of Cases presenting because of Poisoning at Akdeniz University Medical Faculty between 2017 and 2018
SERVET KUZU
- 2014-2019 yılları arası Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının epidemiyolojik, demografik özeliklerinin ve klinik izlemlerinin incelenmesi
Examination of epidemiological, demographic and clinical features of poisoning cases admitted to Kirikkale University, Faculty of Medicine, pediatric emergency service between 2014-2019
OĞUZHAN ŞENSES
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKırıkkale ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN TURSUN