Oyun temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının okuduğunu anlama, okuma motivasyonu, okuma tutumu ve okur öz algısına etkisi
The effect of game-based formative assessment applications on reading comprehension, reading motivation, attitudes toward reading, and readers' self-perception
- Tez No: 1015345
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN KAVRUK, DOÇ. DR. MUSTAFA KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Biçimlendirmeci değerlendirme, Motivasyon, Okuduğunu anlamak, Okur öz algısı, Oyun temelli değerlendirme, Formative assesment, Motivation, Reader self perception, Play-based assessment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada; oyun temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu, okuma tutumu ve okur öz algısı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nicel ve nitel boyutların birlikte ele alındığı karma yöntem desenlerinden iç içe desen ile yapılandırılmıştır. Nicel boyutta iki grubun karşılaştırılmasına dayanan eşitlenmemiş ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutta ise uygulama sürecine ilişkin öğrenci deneyimlerini derinlemesine ortaya koymak amacıyla durum çalışması deseni tercih edilmiştir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bir devlet ortaokulunda Türkçe dersi kapsamında yürütülen 10 haftalık uygulama sürecini kapsamaktadır. Nicel veriler; okuma motivasyonu, okuma tutumu ve okur öz algısına yönelik ölçekler ile araştırmacı tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde uygun istatistiksel teknikler, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulguları; oyun temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının deney grubundaki öğrencilerin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu, okuma tutumu ve okur öz algısı puanlarını kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde arttırdığını göstermiştir. Nitel bulgular; öğrencilerin oyun temelli etkinlikleri eğlenceli ve öğrenmeyi destekleyici olarak algıladıklarını, süreç içerisinde verilen geri bildirimlerin hatalarını fark etmelerine ve okuma süreçlerini daha bilinçli biçimde yönetmelerine katkı sağladığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, oyun temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının ortaokul düzeyinde uygulanabilir olduğunu ve öğrencilerin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu, okuma tutumu ve okur öz algısını olumlu yönde desteklediğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu uygulamaların, farklı sınıf düzeylerinde ve farklı öğrenme alanlarında kullanılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The study aimed to examine the effect of game-based formative assessment applications on 7th grade middle school students' reading comprehension, reading motivation, reading attitude, and reader self-perception. The study was structured using a nested design, one of the mixed methods designs that combines quantitative and qualitative dimensions. In the quantitative dimension, an unequal pretest posttest control group quasi-experimental design based on the comparison of two groups was used. In the qualitative dimension, a case study design was preferred to reveal in depth the student experiences related to the implementation process. The study covers a 10 week implementation process conducted within the scope of Turkish language lessons at a public middle school during the 2024-2025 academic year. Quantitative data were collected using scales measuring reading motivation, reading attitude, and reader self-perception, as well as a reading comprehension achievement test developed by the researcher. Qualitative data were obtained through semi structured student interviews. Appropriate statistical techniques were used to analyze quantitative data, while content analysis was used to analyze qualitative data. The quantitative findings of the study show that game-based formative assessment practices significantly increased the students' reading comprehension, reading motivation, reading attitude, and reader self-perception scores in the experimental group compared to the control group. The qualitative findings show that students perceived game-based activities as enjoyable and supportive of learning, and that the feedback provided during the process helped them recognize their mistakes and manage their reading processes more consciously. The findings indicate that game-based formative assessment practices are applicable at the middle school level and positively support students' reading comprehension, reading motivation, reading attitude, and reader self-concept. Accordingly, recommendations have been made for the use of these practices in different grade levels and different learning areas.
Benzer Tezler
- Nature-based play and independent mobility during daily commute for holistic child development: A post-design comparison of school environments
Bütüncül çocuk gelişimi için günlük okul yolculuğunda doğa temelli oyun ve bağımsız hareketlilik: Okul çevrelerinin tasarım sonrası karşılaştırması
MERVE VATANSEVER
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ERBAŞ GÜRLER
- Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde erken çocukluk dönemi din eğitimi
Early childhood religious education in Saudi Arabia and the United Arab Emirates
SHUKRIEH SHAHROUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL BULUT
- Eğitsel oyun temelli dinlediğini anlama etkinliklerinin 4. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarısı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effects of educational game based listening comprehension activities on listening comprehension success of 4th grade students
ÖZLEM ANGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEHER ÇETİNKAYA
- Göç ve eğitim: Türkiye'deki Uygur ebeveynlerin okul öncesi eğitime yönelik görüşleri
Migration and education: Views of Uyghur parents in Türkiye on preschool education
ŞERİFE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE HANDE AYDOS
- Türkiye popüler müziğinin yeni alanı: Dijital kültür endüstrisi
The new space of popular music in Turkey: Digital culture industry
ONUR KARABİBER
Doktora
Türkçe
2023
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU