Fen bilgisi öğretmenlerinin rol model alma ve rol model olma durumları
The situation of science teachers' taking role models and being a role model
- Tez No: 1015376
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE DİGİLLİ BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada amaç fen bilgisi öğretmenlerinin rol model alma ve rol model olma durumlarına yönelik algılarını belirlemeye çalışmaktır. Araştırma, çeşitli okullardan seçilen gönüllü 30 fen bilgisi öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmelerle gerçekleştirilmiştir ve nitel araştırmalardan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Verilerin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Görüşmeler 2024-2025 eğitim öğretim yılı boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Çalışma grubunu görevde 5 yıl ve üzeri çalışan fen bilgisi öğretmenleri oluşturmuştur. Fen bilgisi öğretmenlerinin rol model olma algıları bakımından araştırma sonuçlarında üç farklı boyut ortaya çıkmıştır. Bunlar; rol model olma kaynakları, rol model olma kaynaklarını seçerken dikkat ettikleri kriterler ve rol model olmada dikkat ettikleri niteliklerdir. Bu sonuçlara göre fen bilgisi öğretmenlerinin en çok öğretmenleri, sosyal medyayı ve aileyi rol model olma kaynağı olarak gördükleri ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin, rol model olma kaynaklarını seçerken, daha çok olumlu rol modellere dikkat ettikleri, statü farkının etkili olduğu, kişilere tamamen değil kısmen rol model oldukları, uzak rol modelden ziyade yakın rol model olmayı tercih ettikleri ortaya çıkmıştır. Rol model olmada dikkat ettikleri niteliklere bakıldığında ise; fen bilgisi öğretmenlerinin, bir öğretmen olarak daha çok kişilik ve örnek davranışlar sergileme yönüyle rol model olmaya çalıştıkları görülmüştür. Fen bilgisi öğretmenlerinin rol model alma algıları bakımından ise; araştırma sonuçlarında yine benzer şekilde üç farklı boyut ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlara göre fen bilgisi öğretmenlerinin rol model alma kaynağı olarak en çok öğretmenleri ve aileyi tercih ettikleri, rol model alırken tüm bireylerde dikkat ettikleri niteliklerin karakter ve davranış olduğu, kendi meslektaşlarında ise öğretmenlerin kişilerle olaylara tavır ve yaklaşımları olduğu görülmüştür. Rol model alma kaynaklarını seçerken ise; statü farkının etkisinin olmadığı, daha çok olumlu, kısmen ve yakın rol model almayı tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Rol model olurken statü farkının etkili olduğunu fakat rol model alırken ise etkisiz olduğunu belirtmeleri de dikkat çekici bir sonuç olmuştur. Araştırmanın en önemli sonucu olarak ise fen bilgisi öğretmenlerinin kendi branşları özelinde; merak eden, araştıran, bilimsel düşünen, deney yapan, çevre ve doğa dostu olan bireyler olarak rol model oldukları algısıdır. Bu sonuç farklı branşlar özelinde, farklı rol model algılarının olabileceğini düşündürdüğünden bu konuda yeni çalışmalar önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to determine science teachers' perceptions of role modeling and being a role model. The research was conducted through semi-structured interviews with 30 volunteer science teachers selected from various schools, and a phenomenological design from qualitative research was used. Content analysis method was used for data analysis. The interviews were conducted throughout the 2024-2025 academic year. The study employed criterion sampling, one of the purposeful sampling methods. The study group consisted of science teachers with five or more years of experience. Three different dimensions emerged in the research results regarding science teachers' perceptions of being a role model. These are; sources of role modeling, the criteria they consider when choosing sources of role modeling, and the qualities they consider when a role model being. According to these findings, science teachers most frequently identified their own teachers, social media, and family as sources of role modeling. The findings indicate that when selecting sources of role models, teachers tend to focus more on positive role models; that status differences play a role; that they serve as role models only partially rather than entirely; and that they prefer to be close role models rather than distant ones. When examining the qualities they focus on in serving as role models, it was observed that science teachers place greater emphasis on demonstrating personal character and exemplary behavior in their role as educators. Regarding science teachers' perceptions of role modeling, the research findings similarly revealed three distinct dimensions. According to these results, science teachers most frequently choose other teachers and family as role models; the qualities they consider in all individuals when choosing role models are character and behavior; and in their colleagues, they focus on the attitudes and approaches of teachers towards people and events. The study also found that status differences had no effect when selecting role models, and that they preferred positive, partial, and close role models. It is noteworthy that while status differences were influential when choosing role models, they have no effect when selecting a role model. The most important finding of the research is that science teachers, within their own field, perceive themselves as role models who are curious, inquisitive, scientifically turn of mind, experimental, and in harmony with the environment and nature. This result suggests that different perceptions of role models may exist across different branches, and further research in this area is recommended.
Benzer Tezler
- Endüstri meslek lisesi müdürlerinin yeterlikleri
Başlık çevirisi yok
MUSA GÜRSEL
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NİYAZİ KARASAR
- Fen bilgisi öğretmen adayları ile görevdeki fen bilgisi öğretmenlerinin meslek anlayışlarının karşılaştırılması ve tespiti
Comparison and determination of the professional understandings of science teacher candidates and current science teachers
NURGÜL ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAKİ ERDEMİR
- Lise öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlığının incelenmesi (İzmir ili örneği)
Study of curriculum literacy of high school teachers (İzmir example)
ALİ ŞAHİN YAKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE SUCUOĞLU
- Sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri dersi öğretim sürecinde karşılaştıkları sorunlar
Problems encountered by classroom teachers in the teaching process of the science course
ERDAL DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU PINAR DEMİRCİ GÜLER
- Fen bilimleri öğretmenlerinin biyoteknolojik uygulamalar ile ilgili informal muhakemeleri
Science teachers' informal reasoning about biotechnological applications
ZEYNEP YILMAZ ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyoteknolojiErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SARAÇOĞLU