Edinburgh Klodikasyo Anketi ile periferik arter hastalığı taraması ve ilişkili faktörlerin araştırılması
Screening for peripheral arterial disease using the Edinburgh Claudication Questionnaire and investigation of associated factors
- Tez No: 1015424
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YÜCEL UYSAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: periferik arter hastalığı, klodikasyo, Edinburgh Klodikasyo Anketi, peripheral arterial disease, claudication, Edinburgh Claudication Questionnaire
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Periferik arter hastalığı (PAH), alt ekstremite arterlerinde aterosklerotik daralma veya oklüzyon sonucu gelişen ve sistemik aterosklerozun önemli bir klinik yansıması olan bir hastalıktır. İntermittan klodikasyo, PAH'nın en tipik semptomu olmakla birlikte hastalığın önemli bir kısmı asemptomatik seyredebilmekte ve bu durum erken tanıyı güçleştirmektedir. Bu nedenle birinci basamak sağlık hizmetlerinde kolay uygulanabilir tarama yöntemlerinin kullanımı büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran bireylerde Edinburgh Klodikasyo Anketi kullanılarak intermittan klodikasyo sıklığının belirlenmesi ve klodikasyo ile ilişkili demografik ve klinik risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya toplam 526 katılımcı dahil edilmiş olup, katılımcıların 304'ü kadın ve 222'si erkektir. Katılımcıların 190'ında (%36.2) yürürken bacak ağrısı veya rahatsızlık hissi mevcutken, 336'sında (%63.8) bu tür yakınma saptanmamıştır. Genel olarak 54 katılımcıda (%10.3) klodikasyo saptanmıştır. Cinsiyete göre değerlendirildiğinde, erkeklerde klodikasyo prevalansı (%13.5) kadınlara (%7.9) kıyasla daha yüksek bulunmuş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı/sınırda anlamlı olarak değerlendirilmiştir (p<0.05). Yaş gruplarına göre analizde ise ≤50 yaş grubunda klodikasyo oranı %3.1, 51–60 yaş grubunda %7.7 ve ≥61 yaş grubunda %20.7 olarak saptanmış olup, yaş ile klodikasyo varlığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Ağrı lokalizasyonu incelendiğinde toplam 351 ağrı bildirimi içerisinde en sık baldır bölgesinde (%31.1) ağrı görülürken, bunu uyluk (%26.5), ayak/ayak bileği/eklemler (%23.1) ve kalça (%19.4) bölgeleri izlemiştir. Klodikasyo saptanan olguların %62.9'unda tipik, %37.1'inde ise atipik klodikasyo bulunmuştur. Ayrıca klodikasyo derecesi değerlendirildiğinde olguların %70.3'ünün grade-1, %29.7'sinin ise grade-2 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, intermittan klodikasyonun toplumda azımsanmayacak bir sıklığa sahip olduğunu ve özellikle ileri yaş ve erkek cinsiyet ile anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca semptomların heterojen dağılımı ve atipik olguların varlığı, yalnızca klinik değerlendirme ile tanının atlanabileceğini düşündürmektedir. Bu durum, Edinburgh Klodikasyo Anketi gibi standardize tarama araçlarının birinci basamakta kullanımının önemini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, periferik arter hastalığının erken tanısında birinci basamak sağlık hizmetleri kritik rol oynamaktadır. Yüksek riskli bireylerin erken dönemde belirlenmesi ve uygun yönlendirilmesi, hastalığa bağlı morbidite ve mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Bu nedenle özellikle ileri yaş ve risk faktörleri açısından zengin popülasyonlarda sistematik tarama yaklaşımlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Screening for Peripheral Arterial Disease Using the Edinburgh Claudication Questionnaire and Investigation of Associated Factors Peripheral arterial disease (PAD) is a condition characterized by atherosclerotic narrowing or occlusion of the lower extremity arteries and represents an important clinical manifestation of systemic atherosclerosis. Intermittent claudication is the most typical symptom of PAD; however, a substantial proportion of patients remain asymptomatic, which may delay early diagnosis. Therefore, the use of practical and easily applicable screening methods in primary care settings is of great importance. This study was designed to determine the frequency of intermittent claudication using the Edinburgh Claudication Questionnaire and to evaluate the demographic and clinical risk factors associated with claudication among individuals presenting to primary healthcare institutions. A total of 526 participants were included in the study, of whom 304 were female and 222 were male. While 190 participants (36.2%) reported leg pain or discomfort during walking, 336 (63.8%) did not report such symptoms. Overall, claudication was identified in 54 participants (10.3%). When evaluated by sex, the prevalence of claudication was higher in males (13.5%) compared to females (7.9%), and this difference was found to be statistically significant or borderline significant (p<0.05). According to age group analysis, the prevalence of claudication was 3.1% in participants aged ≤50 years, 7.7% in those aged 51–60 years, and 20.7% in those aged ≥61 years, demonstrating a significant association between age and the presence of claudication (p<0.05). In terms of pain localization, among a total of 351 reported pain sites, the most common location was the calf (31.1%), followed by the thigh (26.5%), foot/ankle/joints (23.1%), and buttock (19.4%). Among individuals with claudication, 62.9% had typical and 37.1% had atypical claudication. Furthermore, 70.3% of cases were classified as grade 1 and 29.7% as grade 2 claudication. The findings indicate that intermittent claudication has a considerable prevalence in the population and is significantly associated with advanced age and male sex. In addition, the heterogeneous distribution of symptoms and the presence of atypical cases suggest that diagnosis may be missed when based solely on clinical evaluation. These findings highlight the importance of using standardized screening tools such as the Edinburgh Claudication Questionnaire in primary care. In conclusion, primary healthcare services play a critical role in the early detection of peripheral arterial disease. Early identification and appropriate referral of high-risk individuals may contribute to reducing disease-related morbidity and mortality. Therefore, the implementation of systematic screening approaches is recommended, particularly in populations with advanced age and a high burden of risk factors.
Benzer Tezler
- Edinburgh klodikasyon anketinin periferik arter hastalığı tanı testi olan ayak bileği - kol basıncı indeksi ölçümü ile uyumluluğunun (duyarlılık ve özgüllük) test edildiği tek merkezli gözlemsel araştırma
Assessment of concurrency (sensitivity and specificity) of edinburgh claudication questionnaire with ankle brachial index measurements:as a diagnostic test of peripheral artery disease, single center, observational study
BİLGİN BAHADIR BAŞGÖZ
- Edinburgh (İngiltere) herbaryumu'nda bulunan Marrubium L. (Lamiaceae) cinsine ait bazı türlerin polen morfolojisi
Pollen morphology of the some Marrubium L. (Lamiaceae) species in the Edinburgh herbarium
NEŞE KILIÇKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyolojiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GENÇAY AKGÜL
- Edinburgh postpartum depresyon ölçeği'nin türk erkeklerinde geçerlik güvenirlik çalışması
Validity and relability of edinburgh postpartum depression scale for Turkish men
ÇİĞDEM ALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
- Edinburgh sosyal biliş testi'nin (ESBİT) Türkçeye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi
Turkish adaptation, reliability and validity of escot (edinburgh social cognition test)
OYA TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Medipol ÜniversitesiBilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL YILDIRIM
- Edinburgh bulimic ınvestigatory testinin (BITE) Türkçeye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması
The Turkish adaptation validity and reliability study of the edinburgh bulimic investigatory test (BITE)
SELEN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF DİNÇERLER