Total mastektomi hastalarında yapay zekâ destekli ameliyat öncesi eğitimin korku ve anksiyete düzeylerine etkisi: Randomize kontrollü araştırma
The impact of artificial intelligence-supported preoperative education on fear and anxiety levels in total mastectomy patients: A randomized controlled trial
- Tez No: 1015426
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT DAĞCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Sağlık Eğitimi, Nursing, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşirelik, Sağlık anksiyetesi, Sağlık eğitimi, Health anxiety, Health education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mastektomi hastaları ameliyat öncesinde sıklıkla yoğun korku ve anksiyete yaşamaktadır ve bu durum cerrahi sonuçları ile iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilmektedir. Yapay zekâ destekli eğitim araçları, bireysel farklılıkları daha etkili şekilde ele alarak ve preoperatif dönemde psikolojik hazırlığı güçlendirerek standart eğitim yöntemlerini tamamlayabilir. Bu çalışma, total mastektomi geçirecek hastalarda yapay zekâ destekli ameliyat öncesi eğitimin cerrahi korku ve anksiyete düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu tek kör, randomize kontrollü çalışma Ekim 2024-Temmuz 2025 tarihleri arasında özel bir hastanenin cerrahi servisinde yürütülmüştür. Çalışma ClinicalTrials.gov'da kaydedilmiştir (NCT06796166). Etik onay Acıbadem Üniversitesi Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Onay No: 2024-13/548, Tarih: 05.09.2024). Tüm katılımcılardan yazılı onam alınmıştır. Örneklem büyüklüğü (n=40) G*Power programı ile hesaplanmış ve katılımcılar blok randomizasyon yöntemiyle 1:1 oranında müdahale (n=20) ve kontrol (n=20) gruplarına atanmıştır. Müdahale grubuna ChatGPT'nin sesli konuşma modu ile yapay zekâ tabanlı preoperatif eğitim verilmiş, kontrol grubuna ise hemşire tarafından preoperatif eğitim uygulanmıştır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği (State-Trait Anxiety Inventory /STAI) ve Cerrahi Korku Ölçeği (Surgical Fear Questionnaire /SFQ) ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde bağımlı ve bağımsız gruplar t-testi, ki-kare testi ve Cohen's d ile etki büyüklüğü hesaplamaları kullanılmıştır (Statistical Package for Social Sciences-SPSS for Windows 22.0) Deney ve kontrol gruplarının demografik özellikler açısından homojen olduğu bulunmuştur. Deney grubunda durumluk anksiyete düzeyleri anlamlı biçimde azalmış ve bu azalma kontrol grubuna kıyasla daha belirgin olmuştur (p=0.035). Sürekli anksiyete ve cerrahi korku düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Eğitimde kurulan iletişimin etkililiği kontrol grubu tarafından daha yüksek puanlanmıştır (p=0.040). Korelasyon analizinde, durumluk ve sürekli anksiyete ile cerrahi korku arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Yapay zekâ destekli ameliyat öncesi eğitimin, total mastektomi planlanan hastalarda durumluk anksiyeteyi azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ancak cerrahi korku üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır.
Özet (Çeviri)
Total mastectomy patients often experience intense fear and anxiety before surgery, which can negatively impact surgical outcomes and recovery. AI-supported educational tools can complement traditional education methods by addressing diverse individual needs more effectively and enhancing psychological preparation in the preoperative period. This study aimed to evaluate the impact of AI-supported preoperative education on surgical fear and anxiety levels in patients undergoing total mastectomy. This single-blinded, randomized controlled trial was conducted between October 2024-July 2025 in the surgical ward of private hospital. The study was registered at ClinicalTrials.gov (NCT06796166). Ethical approval was obtained from the Institutional Review Board of Acıbadem University (Approval No:2024-13/548, Date:05.09.2024). Written consent was obtained from all participants. The sample size (n=40) was calculated using G*Power and participants were randomly assigned to the intervention (n=20) and control (n=20) groups using block randomization with 1:1 ratio. The intervention group received AI-based preoperative education by ChatGPT's voice conversation mode, while the control group received preoperative education by a nurse. Data were collected using the Patient Information Form, State-Trait Anxiety Inventory (STAI) and Surgical Fear Questionnaire (SFQ). Statistical analyses included dependent and independent samples t-tests, chi-square tests and calculation of effect size using Cohen's d with SPSS for Windows 22.0. The study found that the experimental and control groups were homogeneous in terms of demographic characteristics. State anxiety levels decreased significantly in the experimental group and this decrease was more pronounced than in the control group (p=0.035). No significant differences were found between the groups in terms of trait anxiety and surgical fear levels(p>0.05). Communication effectiveness of the education was rated higher by control group (p=0.040). Correlation analysis revealed significant relationships among state trait anxiety and surgical fear (p<0,05). It was determined that artificial intelligence-supported preoperative education was effective in reducing state anxiety in patients scheduled for total mastectomy. However, it had no significant effect on surgical fear.
Benzer Tezler
- Meme kanserli hastaların aksiller diseksiyonunda ligasure ile konvansiyonel yöntemin seroma oluşumu ve yapısına olan etkisi prospektif randomize klinik çalışma
Breast cancer patients after axillary lymph node dissection with LigaSure and conventional method and structure of the effect of seroma: Prospective randomized clinical trial
LEVENT DİNÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Genel CerrahiCelal Bayar ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEOMAN COŞKUN
- Total mastektomi yapılmış kadınlar ile meme koruyucu tedavi uygulanmış kadınlarda kaygı, depresyon ve yaşam kalitelerinin karşılaştırılması
Research on differences in terms of anxiety, depression and quality of life between women patients subject to total mastectomy and breast conserving therapy
SELMA İŞGÜZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Onkolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEDAT ÖZKAN
- Sol taraf meme kanseri hastalarında TVMAT tekniğinin tanıtılması ve dozimetrik özelliklerinin diğer meme CA radyoterapi teknikleriyle değerlendirilmesi
Introduction of TVMAT technigue in left side breast cancer patiends and evaluation of dosimetric properties with other breast CA radiotherapy technigues
ONUR TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Radyasyon Onkolojisiİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLKNUR HOŞ
- Meme kanseri hastalarında mastektomi ve mastektomi sonrası rekonstrüktif cerrahinin depresyon, benlik saygısı ve öz yeterlik inancı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of effect of mastectomy and reconstructive operation after mastectomy on depression, self-esteem, and self-efficacy among breast cancer patients
ZEHRA KANMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN TOLGA ARICAK
- Meme kanseri hastalarında cerrahinin türünün yaşam kalitesi ve psikososyal durum ile ilişkisi
The relationship between type of surgery and quality of life and psychosocial status in breast cancer patients
ANIL BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Genel CerrahiSağlık Bilimleri ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENDER ONUR