Geri Dön

Nizâmülmülk'ün Siyâsetnâmesinde mazdek ve mazdekî hareketler

​mazdak and mazdakite movements in Nizam al-Mulk's Siyasatnama

PDF İndir

  1. Tez No: 1015449
  2. Yazar: AHMET HÜSEYİN ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HAYREDDİN KIZIL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dicle Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Dinler Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mazdek hareketi, Sâsânî Krallarından I. Kubad döneminde İran Coğrafyasında ortaya çıkmıştır. Siyasi, dini, sosyal ve ekonomik nedenlerle ortaya çıkan bu hareket kısa zamanda birçok insan tarafından benimsenmiştir. Mazdek hareketinin kurucusu Mazdek bin Bamdad'tır. Mazdek; kadın, mal ve servetin herkes tarafından ortaklaşa kullanılmasını savunmuş olup kendisinin peygamber olduğunu iddia ederek tarih sahnesine çıkmıştır. Mazdek'in öldürülmesinden sonra hareket; Hürremiyye, Bâbekiyye ve Mukannaiyye gibi isimler altında varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Büyük Selçuklu'nun İran Coğrafyasına hâkim olmasıyla beraber bu hareketlerle karşı karşıya kalan Selçuklular bu hareketlerle mücadeleye girişmiştir. Nizâmülmülk, Siyasetnâme adlı eserinde Mazdek hareketinin ortaya çıkmasından Nûşirevân tarafından öldürülmesine, hareketin İran'da ortaya çıkardığı anarşiye ve diğer Mazdeki hareketlerden bahsetmektedir. Babası Kubad'ın aksine mevcut Mecûsî öğretisine bağlı olan Nûşirevân, Mazdek'in öğretilerinin sapkın olduğunu ve daha önce hiçbir toplumda görülmediğini öne sürerek onu öldürmüştür. Ana hatlarıyla bu çalışmanın amacı mevcut Mecûsî kroniklerini, ilk dönem İslâm kaynaklarını, Bizans kaynaklarını ve yakın dönem yerli, yabancı kaynakları tarayarak Nizâmülmülk'ün Siyâsetnâmesinde Mazdekî hareketlere olan bakış açısını ortaya ortaya koymaktır.

Özet (Çeviri)

The Mazdakite movement emerged in the geography of Iran during the reign of Sassanian King Kavadh I. This movement, which arose for political, religious, social, and economic reasons, was quickly embraced by many people. The founder of the Mazdakite movement was Mazdak ibn Bamdad. Mazdak advocated for the communal sharing of women, property, and wealth, and claimed to be a prophet. After Mazdak's death, his movement continued to exist under names such as Khurramites, Bâbakiyya, and Mukannaiyyah. ​ Nizam al-Mulk, the vizier of the Great Seljuk Empire, discusses the Mazdakite movement in his work, Siyasatnama. He covers its emergence, Mazdak's execution by Khosrow I Anushirvan, the social anarchy it caused in Iran, and other Mazdakite movements. Unlike his father Kavadh, Anushirvan was loyal to the existing Zoroastrian doctrine. He had Mazdak killed, claiming that his teachings were heretical and had never been seen in any society before. ​ The main objective of this study is to analyze Nizam al-Mulk's perspective on the Mazdakite movements in his Siyasatnama by examining existing Zoroastrian chronicles, early Islamic sources, Byzantine sources, and recent domestic and foreign sources.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    464445

    Nizâmü'l-Mülk'ün siyasetnâmesi'nde değerler eğitimi

    Valves education in siyasetnâme of Nizâmü'l-Mülk

    GAMZE ZENGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BANU GÜRER

  2. Tez No

    865779

    Yusuf Hâs Hâcib'in Kutadgu Bilig'inde ve Nizâmü'l-Mülk'ün Siyâsetnâmesi'nde kadın algısı

    The perception of women in Yusuf Hâs Hâcib's Kutadgu Bilig and Nizâmü'l-Mülk's Siyâsetnâme

    ÖZGE ÖZTAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    TarihVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. VURAL ÖNTÜRK

  3. Tez No

    458847

    Nizamülmülk'ün yönetim anlayışı

    Management understanding of Nizamülümülk

    SELAHATTİN AVUNAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    TarihYüzüncü Yıl Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET SALİH ARI

  4. Tez No

    519297

    Nizâmülmülk'ün hilafet ve hakimiyet anlayışı

    Nizâmülmülk's understanding of caliphate and dominance

    HAFSA BİLGEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    TarihMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VECDİ AKYÜZ

  5. Tez No

    730427

    Nizamülmülk'ün siyaset teorisi ve pratiği

    Nizamülmülk's political theory and practice

    YASİN USTA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    TarihMarmara Üniversitesi

    Türk Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA SABRİ KÜÇÜKAŞCI

Geri Dön