Yetişkin bireylerde, kendini eleştirme ve rahatlatma ihtiyacı ile utanma duygusunun algılanan ebeveyn tutumları ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between self-criticism, the need for self-reassurance, and shame, and perceived parental attitudes in adults
- Tez No: 1015563
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Psikolojik rahatlık, Öz eleştiri, Perceived parenting styles, Psychological comfort, Self-criticism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yetişkin bireylerde, kendini eleştirme ve rahatlatma ihtiyacı ile utanma duygusunun algılanan ebeveyn tutumları ile ilişkisinin İncelenmesi amaçlamıştır. Ayrıca kendini eleştirme ve rahatlatma ihtiyacı, utanma duygusunun algılanan ebeveyn tutumları ile ilişkisi ile bu değişkenlerin yaş, cinsiyet, medeni durum, psikiyatrik tanı ve psikiyatrik ilaç kullanımı açısından farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Evren, Türkiye'de yaşayan 18–65 yaş arası yetişkinlerdir; kolayda örnekleme ile seçilen 381 kişi çalışmaya alınmıştır. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Kendini Eleştiri ve Kendini Rahatlatma Ölçeği (FSCRS), Utanç Pusulası Ölçeği (UPÖ) ve Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği (KAET-Ç) ile toplanmıştır. Bulgularda, algılanan ebeveyn tutumlarından duygusal sıcaklık, aşırı koruyuculuk ve reddediciliğin kendini eleştiri boyutları ve utançla başa çıkma biçimleri ile anlamlı ilişki gösterdiği saptanmıştır. Psikiyatrik tanısı olan ve ilaç kullanan bireylerde kendine saldırma, geri çekilme ve başkasına saldırma tepkilerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Utanç duygusu; kendini eleştiri alt boyutlarından nefret edilen ve yetersiz benlikle pozitif, güvenceli benlikle negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Algılanan duygusal sıcaklık; utanç ile yıkıcı başa çıkma tepkilerini zayıflatırken, aşırı koruyuculuk ve reddedicilik bu tepkileri güçlendirdiği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate, in an adult sample, the relationship between self-criticism, the need for self-reassurance, and shame, and perceived parental attitudes. In addition, the study examined whether these variables and their associations with perceived parental attitudes differed as a function of age, gender, marital status, psychiatric diagnosis, and use of psychotropic medication. The study population comprised adults aged 18–65 living in Türkiye; 381 participants were recruited via convenience sampling. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, the Forms of Self-Criticising/Attacking and Self-Reassuring Scale (FSCRS), the Compass of Shame Scale (UPÖ), and the Short Form of the Perceived Parental Attitudes Scale (KAET-Ç). Perceived parental attitudes (emotional warmth, overprotection, and rejection) were significantly associated with self-criticism dimensions and shame-coping styles. Individuals with a psychiatric diagnosis who were using medication exhibited higher levels of self-attacking, withdrawal, and other-attacking responses. Shame was positively related to the hated and inadequate self and negatively related to the reassured self. Emotional warmth weakened, whereas overprotection and rejection strengthened, the link between shame and maladaptive coping.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı bireylerde belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik esneklik, tekrarlayıcı düşünme ve kendini eleştirmenin yürütücü işlevlerle ilişkisi
The relationship of intolerance of uncertainty, psychological flexibility, repetitive thinking, and self-criticism with executive functions in individuals diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
TUĞBA NUR SAYIMLAR ERGİNAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İstanbul Medeniyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Ortaöğretim kurumları öğrenci disiplin yönetmeliğinin eğitsel açıdan değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HASİBE ÇETİN
- Din eğitimi perspektifinden dijital çağda bireyin kendini anlamlandırma süreci“Gerçek ve sanal kimliklerin oluşumları ve etkileşimleri”
The process of self-understanding in the digital age from the perspective of religious education:“The formation and interaction of real and virtual identities”
ESRA SACER
- Küreselleşme ve yeni liberal politikaların yetişkin eğitimi ve kurumları üzerindeki etkisi: Batı Akdeniz örneği (Antalya, Isparta ve Burdur illeri)
Impact of globalization and neo-liberal policies on adult education and institutions:the sample of West Mediteranean (Antalya, Isparta, Burdur)
HANDAN ŞEKER
- Yetişkin eğitiminde görev yapan akademisyenlerin yapay zekânın yetişkin eğitimde kullanılmasına yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of academics working in adult education on the use of artificial intelligence in adult education
AYŞE GÜL ŞEREN