Deprem Sonrası Mimarın Hukuki Sorumluluğu
The Architect's Legal Liability After an Earthquake
- Tez No: 1015570
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ERKAN YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Hukuk, Architecture, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye gibi yüksek deprem riski taşıyan bir ülkede, mimarın yapı güvenliği bağlamında üstlendiği teknik ve hukuki sorumluluğu disiplinler arası bir bakış açısıyla incelemektedir. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve çok sayıda yapının yıkımıyla sonuçlanan Kahramanmaraş merkezli depremler, yalnızca mühendislik hatalarını değil, mimari kararların da yapısal bütünlük üzerindeki belirleyici etkisini gündeme taşımıştır. Bu doğrultuda çalışmada, mimarın yapı tasarımı, uygulama süreci ve denetim mekanizmalarındaki rolü değerlendirilmiş; yapı hasarlarında mimara yüklenen sorumluluğun hukuki dayanakları analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında nitel yöntem benimsenmiş; betimleyici analiz ve doküman incelemesi teknikleriyle yargı kararları, bilirkişi raporları, ilgili mevzuat ve akademik literatür incelenmiştir. Bulgular, mevcut hukuki düzenlemelerde mimarın sorumluluğunun çoğu zaman belirsiz sınırlar içinde tanımlandığını ve yapı üretim sürecindeki diğer teknik aktörlerle olan ilişkisinin netleştirilmediğini göstermektedir. Ayrıca, mimarın onayı dışında gerçekleşen uygulama değişikliklerinin doğrudan mimara yüklenmesi, yapısal güvenlik kadar mesleki güvenliği de tehdit etmektedir. Tezin sonucunda, mimarın görev tanımının yasa düzeyinde açık biçimde yeniden yapılandırılması, mimarlık eğitiminde yapısal güvenlik odaklı reformlara gidilmesi, disiplinler arası bilirkişilik sistemlerinin güçlendirilmesi ve mesleki sorumluluk sigortasının zorunlu hale getirilmesi gibi öneriler sunulmuştur. Böylece, yalnızca bireysel meslek pratiği değil, aynı zamanda toplumun afetlere karşı korunması da hedeflenmiştir. Bu çalışma, yapı güvenliği ile mesleki sorumluluğun kesişiminde vii mimarın konumunu güçlendirmeye ve hukuki belirsizlikleri gidermeye katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the technical and legal responsibilities of architects in the context of structural safety in earthquake-prone regions such as Turkey, through an interdisciplinary perspective. The devastating earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, which resulted in the collapse of numerous buildings, revealed not only engineering failures but also the critical impact of architectural decisions on structural integrity. In this context, the study evaluates the role of the architect in design, implementation, and supervision processes, and analyzes the legal basis of liability imposed on architects in cases of structural failure. A qualitative research method has been adopted in the study, employing descriptive analysis and document review techniques to examine court decisions, expert reports, relevant legislation, and academic literature. The findings indicate that current legal regulations often define the architect's responsibilities ambiguously and fail to clarify the interrelations between architects and other technical actors involved in the building process. Moreover, assigning liability to architects for unauthorized modifications during construction, carried out without their approval, poses a significant threat not only to structural safety but also to professional security. As a result, the thesis proposes several reforms: legal clarification of the architect's responsibilities at the legislative level, structural safety-oriented reforms in architectural education, reinforcement of interdisciplinary expert evaluation systems, and the introduction of mandatory professional liability insurance. These recommendations aim to strengthen not only individual professional practice but also ix the societal resilience against disasters. Ultimately, this study seeks to contribute to resolving legal uncertainties and to reassert the architect's role at the intersection of public safety and professional accountability.
Benzer Tezler
- İstanbul'da hazırlanan kentsel tasarım projelerinin planlama sistematiğindeki yerinin karşılaştırmalı hukuka göre değerlendirilmesi
Evaluation of urban design projects prepared in İstanbul by comparative law
AYCAN NUR SAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU
- Doğu Marmara bölgesinde deprem riski yönetimi bağlamında yapı üretim süreçleri
Construction management process realized due to earthquake risk in Eastern Marmara region
NİLSUN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN BİLGİN
- Kentsel dönüşüm uygulamalarında, müteahhit ve mülk sahibi arasındaki uzlaşma problemlerinin değerlendirilmesi“Fikirtepe örneği”
The consideration of the problems between the contractor and the property owners in urban reconstruction practices“Fikirtepe instance”
LENAR VALİEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TEOMAN TEKKÖKOĞLU
- Koruma alanlarında yapı uygulamaları: İmar Barışı'nın tarihi yarımada üzerindeki etkileri
Building applications in conservation areas: the effects of zoning reconciliation on historical peninsula
DEMET KOLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Blockchain usecases in real estate ecosystema smart contract example
Gayrimenkul sektöründe blok zincirin kullanım alanlarıakıllı anlaşma örneği
HAKKI YAVUZ AKAGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM YAVUZ ARSLANLI