İnfertı̇l bı̇reylerde psı̇kı̇yatrı̇k morbı̇dı̇te, kayıp tepkı̇lerı̇ ve ı̇lı̇şkı̇lı̇ faktörler
Psychiatric morbidity, grief responses and associated factors in individuals with infertility
- Tez No: 1015690
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLFİZAR SÖZERİ VARMA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: İnfertilite, yas, psikolojik belirti, psikolojik dayanıklılık, duygu düzenleme, Infertility, grief, psychological symptoms, psychological resilience, emotion regulation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnfertilite, çiftleri biyopsikososyokültürel boyutlarda etkileyebilen çok katmanlı bir yaşam krizidir. Geleceğe ilişkin hayallerin ve ebeveyn olma idealinin görünmez bir kaybı olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu çalışmanın amacı infertilite tanısı olan bireylerde kayıp/yas tepkilerinin incelenmesi ve bu tepkilerin psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek ve duygu düzenleme kapasitesi ile olan ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya Pamukkale Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi'ne başvuran infertilite tanısı olan 63 kadın ve Pamukkale Üniversitesi Üroloji Polikliniğine başvuran infertilite tanısı olan 63 erkek hasta dahil edilmiştir. Sağlıklı kontrol grubu, çalışma için gerekli koşulları sağlayan ve hasta grubu ile benzer fertil çağdaki ve benzer eğitim durumu özelliklerine sahip fertil 64 kadın ve 63 erkek olmak üzere 127 sağlıklı gönüllü bireyden oluşturulmuştur. Bilgilendirilmiş onamla çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılara öncelikle SCID-5-CV (DSM-5 İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme) yapılmıştır. Takiben Sosyodemografik Veri Formu, Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. İnfertil kadınlarda yas düzeyi infertil erkek grubu ve fertil sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı oranda daha yüksek bulunmuştur. İnfertil erkeklerde yas düzeyi fertil sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı oranda daha yüksek bulunmuştur. Çalışma grubu ve kontrol grubu arasında psikiyatrik morbidite açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. İnfertilite tanısı olan kadın katılımcıların Genel Semptom İndeksi puanı anlamlı düzeyde yüksek olup; Genel Semptom İndeksi puanının Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği toplam puanının en güçlü pozitif yordayıcısı olduğu bulunmuştur. İnfertil kadın grubu Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği toplam puanı açısından infertil erkek grubundan anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puanı açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İnfertil kadın grubu Duygu Düzenleme Güçlüğü alt boyutlarından Açıklık ve Amaçlar açısından anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. İnfertil erkek grubu psikolojik dayanıklılık düzeyi alt boyutlarından Gelecek Algısı ve Kendilik Algısı puanlarında anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. İnfertil kadın grubu Paranoid Düşünceler dışındaki tüm SCL-90 alt boyutları ve Genel Semptom İndeksi puanı açısından anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Çalışma grubunda Uzamış Yas Bozukluğu Ölçek Toplam puanı ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek değişkenleri arasında korelasyon saptanmamıştır. Çalışma grubunda Uzamış Yas Bozukluğu Ölçek Toplam puanı ile Duygu Düzenleme Güçlüğü toplam puanı ve tüm alt boyutları (Açıklık, Amaçlar, Dürtü, Stratejiler, Kabul Etmeme) arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çalışma grubunda Uzamış Yas Bozukluğu Ölçek Toplam puanı ile psikolojik dayanıklılık değişkenleri arasında Aile Uyumu hariç tüm alt boyutlar (Yapısal Stil, Sosyal Yeterlilik, Gelecek Algısı, Kendilik Algısı, Sosyal Kaynaklar) ve toplam puanı ile negatif korelasyon saptanmıştır. Çalışma grubunda Uzamış Yas Bozukluğu Ölçek Toplam puanı ile Genel Semptom İndeksi ve tüm alt boyutlar arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Tüm ölçek alt boyutlarının yer aldığı çok değişkenli modelde uzamış yas bozukluğu ölçek toplam puanı için Açıklık, Depresyon, Anksiyete ve Ek Skalalar değişkenlerinin pozitif; Sosyal Kaynaklar, Somatizasyon, Öfke-Düşmanlık değişkenlerinin ise negatif yordayıcı olduğu görülmüştür. Diğer değişkenlerin etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Bulgularımız, infertilite sürecinde yasın özellikle kadınlarda daha belirgin olduğunu ve duygusal açıklık güçlüğü ile depresyon ve anksiyete düzeylerinin artışıyla ilişkili olabileceğini; buna karşılık sosyal kaynaklar, somatizasyon ve öfke-düşmanlık düzeylerinin düşüklüğünün de yas süreci ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmanın sonucunda, infertiliteye yaklaşımda yalnızca medikal tedavi yöntemlerine odaklanmak yerine bireyi biyopsikososyokültürel bir bütün olarak ele alan ve ruhsal sağlığına da odaklanan multidisipliner tedavi yaklaşımlarının benimsenmesi vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Infertility is a multifaceted life crisis that can affect couples across biopsychosocial and cultural dimensions. It may manifest as an invisible loss of future dreams and the ideal of becoming parents. The aim of this study was to examine grief/loss reactions in individuals diagnosed with infertility and to investigate the relationship of these reactions with psychological resilience, perceived social support, and emotion regulation capacity. The study included 63 women diagnosed with infertility who applied to the Pamukkale University In Vitro Fertilization Center and 63 men diagnosed with infertility who applied to the Pamukkale University Urology Outpatient Clinic. The healthy control group consisted of 127 healthy volunteers—64 women and 63 men—who met the necessary criteria for the study and had similar reproductive age and educational background characteristics to the patient group. Participants who agreed to participate by providing informed consent were first administered the Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5-CV). Subsequently, the Sociodemographic Data Form, Prolonged Grief Disorder Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Resilience Scale for Adults, and Multidimensional Scale of Perceived Social Support were administered. Grief levels were found to be significantly higher in infertile women compared to both the infertile male group and the fertile healthy control group. Grief levels in infertile men were significantly higher than those in the fertile healthy control group. No significant difference was found between the study and control groups in terms of psychiatric morbidity. Female participants diagnosed with infertility had significantly higher Global Symptom Index scores, and the Global Symptom Index was identified as the strongest positive predictor of the total score of the Prolonged Grief Disorder Scale. The infertile women group had significantly higher total Prolonged Grief Disorder Scale scores compared to the infertile male group. No significant difference was found between groups in terms of Multidimensional Scale of Perceived Social Support scores. The infertile women group scored significantly higher on the Clarity and Goals subscales of the Difficulties in Emotion Regulation Scale. The infertile male group scored significantly higher on the Future Perception and Self-Perception subscales of psychological resilience. The infertile women group had significantly higher scores on all SCL-90 subscales except paranoid ideation, as well as on the Global Symptom Index. In the study group, no correlation was found between the total Prolonged Grief Disorder Scale score and perceived social support variables. A positive correlation was found between the total Prolonged Grief Disorder Scale score and the total Difficulties in Emotion Regulation score and all its subscales (Clarity, Goals, Impulse, Strategies, Non-Acceptance). A negative correlation was found between the total Prolonged Grief Disorder Scale score and psychological resilience variables, including all subscales (Structural Style, Social Competence, Future Perception, Self Perception, Social Resources) and the total score, except for Family Cohesion. A positive correlation was found between the total Prolonged Grief Disorder Scale score and the Global Symptom Index and all SCL-90 subscales. In the multivariate model including all scale subscales, Clarity, Depression, Anxiety, and Additional Scales were positive predictors of the total Prolonged Grief Disorder Scale score, whereas Social Resources, Somatization, and Anger–Hostility were negative predictors. No significant effects were found for the other variables. Our findings suggest that grief during the infertility process is particularly more pronounced in women and may be associated with difficulties in emotional clarity and increased levels of depression and anxiety. Conversely, lower levels of social resources, somatization, and anger–hostility may also be related to the grief process. Based on these results, it is emphasized that, rather than focusing solely on medical treatment methods in the approach to infertility, multidisciplinary treatment approaches that address the individual as a biopsychosocial and cultural whole and also focus on mental health should be adopted.
Benzer Tezler
- Primer infertil bireylerde içselleştirilmiş stigmatizasyonun benlik saygısı, anksiyete ve depresyon ile olan ilişkisi
The relationship of internalized stigmatization with self-esteem, anxiety and depression in primary infertile individuals
SADIGA OSMANLI SHIROLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL TURAN
- Kişilik özelliklerinin infertil kadınlarda anksiyete ve depresyon gelişimi üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation on the effects of personality on the anxiety and depression development in infertile women
MERVE ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH KARAASLAN
- İnfertil çiftlerde toplumsal cinsiyet rolü stresi ile infertilite stresi arasındaki ilişki
The relationship between gender stress and infertility stress in infertile couples
AYŞE GÜLEŞÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve Doğumİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE EVRENOL ÖÇAL
- İnfertil çiftlerde aile işlevlerinin değerlendirilmesi
The assessment of family functioning in infertile couples
FÜSUN DEMİRÖZ GÜNDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GÜNEY ÖZER ERGÜN
- İnfertilite tedavisi gören kadınlarda cinsel mitlere inanma düzeyi
The level of belief in sexual myths in patients undergoing infertility treatment
BETÜL UYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriDicle ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN DEMİR