Yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomları ile beslenme durumu ve yeme farkındalığının değerlendirilmesi
Assessment of attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms, nutritional status, and mindful eating in adults
- Tez No: 1015710
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE TOPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Yetişkin DEHB, Yeme Farkındalığı, BKİ, Yeme Davranışı, Adult ADHD, Mindful Eating, BMI, Eating Behavior
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yetişkin bireylerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) belirtileri ile yeme farkındalığı, beden kütle indeksi (BKİ) ve magnezyum durumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, Ankara ilinde yaşayan 19–50 yaş aralığındaki 312 gönüllü birey ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgi formu, Erişkin DEHB Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30), Magnezyum Durum Anketi ve 24 saatlik besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaş ortalaması 28,1±4,33 yıl olup, katılımcıların %81,4'ü kadın ve %18,6'sı erkektir. Bireylerin %10,9'unda DEHB riski saptanırken, %89,1'inde risk bulunmamıştır. Toplam DEHB puan ortalaması 26,9±10,00 olarak belirlenmiştir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu riski olan bireylerin BKİ ortalaması (23,74±3,73 kg/m²), risk olmayan bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yeme farkındalığı toplam puanı ve alt boyutlarının çoğunda gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken (p>0,05), bilinçli yeme alt boyut puanı DEHB riski olan bireylerde (15,32±2,68), risk olmayan bireylere (16,74±3,30) göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca DEHB riski olan bireylerde magnezyum puanı ≥50 olan birey oranının (%82,4), risk olmayan bireylere (%31,3) göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Çalışma bulguları, DEHB riski olan bireylerin daha yüksek BKİ değerlerine sahip olduğu ve yeme davranışları açısından özellikle bilinçli yeme farkındalığının daha düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte beslenme durumunun tekil besin ögelerinden ziyade genel beslenme örüntüsü ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, DEHB riski olan bireylerde ağırlık yönetimi ve beslenme müdahalelerinde yeme farkındalığını artırmaya yönelik yaklaşımların dikkate alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) symptoms and mindful eating, body mass index (BMI), and magnesium status in adults. The study was carried out with 312 volunteer individuals aged between 19 and 50 years living in Ankara. Data collection tools included a sociodemographic information form, the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), the Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30), the Magnesium Status Questionnaire, and a 24-hour dietary recall. The mean age of the participants was 28.1±4.33 years, of whom 81.4% were female and 18.6% were male. ADHD risk was identified in 10.9% of the participants, while 89.1% were classified as not at risk. The mean total ADHD score was 26.9±10.00. The mean BMI of individuals at risk for ADHD (23.74±3.73 kg/m²) was found to be significantly higher compared to those not at risk (p<0.05). While no significant differences were found between groups in the total mindful eating score and most of its subscales (p>0.05), the conscious eating subscale score was significantly lower in individuals at risk for ADHD (15.32±2.68) compared to those not at risk (16.74±3.30) (p<0.05). Additionally, the proportion of individuals with a magnesium score ≥50 was significantly higher in the ADHD risk group (82.4%) compared to the non-risk group (31.3%) (p<0.05). The findings of the study indicate that individuals at risk for ADHD have higher BMI values and lower levels of conscious eating awareness in terms of eating behavior. Furthermore, it is suggested that nutritional status may be associated with overall dietary patterns rather than individual nutrients. In conclusion, it is recommended that interventions aimed at weight management and nutrition in individuals at risk for ADHD should consider approaches that enhance mindful eating.
Benzer Tezler
- Genç yetişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) semptomlarının yeme davranışları, yeme farkındalığı, yeme üzerindeki kontrol davranışları, diyet öz yeterliliği ve Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and eating behaviors, eating awareness, eating control behaviors, diet self-efficacy and adherence to a Mediterranean diet in young adults
FEYZA NUR BAŞARIR SİVRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA BATU
- Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu şiddetinin bağlanma stili, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğü ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between adult attention deficit and hyperactivity disorder severity and attachment style, intolerance of uncertainty and emotion regulation difficulties
SU DEMİRKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KAYIM
- Yetişkinlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu semptomlarının anksiyete ve benlik saygısıyla ilişkisi
The relationship between attention deficit hyperactivity disorder symptoms in adults with anxiety and self-esteem
AYŞE GÜL AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu farklı alt tipleri/prezentasyonları olan hastaların duygu tanıma, yüz tanıma ve subklinik otistik özellikler açısından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve yüz ve duygu tanımanın otistik özellikler ile ilişkisi
Comparison of emotion recognition, face recognition and subclinical autistic traits in patients with different subtypes/presentations of Attention Deficit Hyperactivity Disorder with healthy controls, and the relationship between face and emotion recognition and autistic traits
ASENA ULUSAN BÜLBÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ ÖZDEMİROĞLU
- Acil Servise spor yaralanması nedeniyle başvuran erişkin hastalarda erişkin tipi Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite/Dürtüsellik Bozukluğu (DEHB) ilişkisi
Emergency Department visits for sports injuries in adult patients: Relationship with adult-type Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)
MEHMET ÖLMEZ