Foucault ve iktidar: Gözetim toplumunda özgürlük mümkün mü?
Foucault and power: Is freedom possible in a surveillance society?
- Tez No: 1015835
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PASCALE ROURE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Michel Foucault'nun iktidar analizinden hareketle modern öznenin kuruluşunu ve özgürlüğün imkânını tartışmaktadır. Temel soru, iktidarın yalnızca dışsal bir baskı ya da yasaklama biçimi olarak değil, özneyi, bedeni, normları ve hakikat rejimlerini üreten bir ilişkiler ağı olarak işlediği durumda özgürlüğün nasıl düşünülebileceğidir. Bu çerçevede özgürlük, iktidarın dışında kalan saf bir alan ya da soyut bir hak olarak değil; öznenin kendisini kuran normlarla, hakikatlerle ve iktidar ilişkileriyle kurduğu eleştirel ilişki içinde ele alınmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Foucault'nun iktidar anlayışı; üretkenlik, disiplin, normalleştirme, beden politikaları ve hakikat rejimleri bağlamında incelenmektedir. Bu bölümde iktidarın yalnızca baskılayan değil, aynı zamanda özneyi ve hakikati kuran bir işleyişe sahip olduğu gösterilmektedir. İkinci bölümde özneleşme, kendilik teknolojileri, hakikat oyunları ve etik özgürlük sorunu ele alınmaktadır. Burada özne, iktidara yalnızca maruz kalan edilgen bir varlık olarak değil, kendisini belirleyen normlarla ilişki kurabilen ve bu ilişkiyi dönüştürebilen tarihsel bir konum olarak değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde ise Foucaultcu çerçeve, Elsa Dorlin'in beden, özsavunma ve savunmasızlık tartışmaları üzerinden genişletilmektedir. Bu bölümde özgürlüğün yalnızca etik bir kendilik ilişkisi değil, aynı zamanda bedensel ve dijital koşullar içinde sınanan kırılgan bir imkân olduğu savunulmaktadır. Sonuç olarak tez, özgürlüğü iktidarın yokluğu olarak değil; iktidar ilişkileri içinde beliren, bedensel deneyimlerle somutlaşan ve güncel dijital görünürlük rejimleri içinde yeniden sınanan bir özneleşme ve direnme imkânı olarak tartışmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the constitution of the modern subject and the possibility of freedom through Michel Foucaults analysis of power. Its central question is how freedom can be understood if power does not operate merely as an external force of repression or prohibition, but as a network of relations that produces the subject, the body, norms, and regimes of truth. In this framework, freedom is not approached as a pure space outside power or as an abstract right, but as a critical relation that the subject establishes with the norms, truths, and power relations through which it is constituted. The first chapter examines Foucaults conception of power in relation to productivity, discipline, normalization, body politics, and regimes of truth. It shows that power does not merely repress, but also constitutes the subject and truth. The second chapter discusses subjectivation, technologies of the self, truth games, and the ethical problem of freedom. Here, the subject is considered not as a passive being merely exposed to power, but as a historical position capable of relating to the norms that shape it and transforming this relation. The third chapter extends the Foucauldian framework through Elsa Dorlins discussions of the body, self-defense, and vulnerability. It argues that freedom is not only an ethical relation to the self, but also a fragile possibility tested within embodied and digital conditions. As a result, the thesis discusses freedom not as the absence of power, but as a possibility of subjectivation and resistance that emerges within power relations, takes concrete form through embodied experience, and is tested anew within contemporary regimes of digital visibility.
Benzer Tezler
- Enformasyon toplumunda biyopolitika üzerine kavramsal bir analiz:Güvenliğin mekansal izdüşümü
A conceptual analysis on biopolitics in the information society: Spatial projection of security
HALİL İBRAHİM EKİZCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN GÜRKAN ÖZTAN
- Sinemada gözetleyen iktidar distopyaları
Ruling dystopias observing in cinema
CANER YAMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Radyo-TelevizyonGazi ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SEMRA ÇEVİK
- Gözetim toplumunda sinoptikon ve sosyal medya
Synopticon and social media in the surveillance society
ŞAKİR EŞİTTİ
- Kozmetik reklamlarında biyo-iktidar ve gençlik ideolojisi
Bio-power and youth ideology in cosmetic advertisements
ÖZGE NUR ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ BORA KILIÇBAY
- Disiplin toplumundan bilgi toplumuna: Öğretmenin bilgi iktidarı
From the discipline society to the knowledge society: Teachers' knowledge power
HASAN KOCABOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİTHAT KORUMAZ