Gingivostomatitli kedilerde plazma serbest amino asit profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of plasma free amino acid profile in cats with gingivostomatitis
- Tez No: 1016123
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Veteriner Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yılmaz, M. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veterinerlik İç Hastalıkları Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026. Amaç: Bu çalışmanın amacı, kronik gingivostomatitli kedilerde plazma amino asit profilini belirlemek ve elde edilen değerleri sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmaktır. Ayrıca amino asit düzeyleri ile lezyon yoğunluğu ve kaudal stomatit yüzey alanı skorları arasındaki olası ilişkilerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmanın hayvan materyalini, gingivostomatit tanılı 30 kedi ile 19 sağlıklı kedi oluşturdu. Gingivostomatitli gruba daha önce bu tanı nedeniyle tedavi uygulanmamış, diş çekimi yapılmamış ve amino asit içeren takviye kullanmayan kediler dahil edildi; kontrol grubu ise rutin klinik kontrol veya kısırlaştırma amacıyla başvuran, klinik muayene ve temel laboratuvar bulguları normal olan kedilerden seçildi. Gingivostomatitli kedilerde oral lezyonlar klinik muayenede 0–4 arası lezyon şiddet skoru ile derecelendirildi; ayrıca kaudal stomatit yüzey alanı skorları kaydedildi. Tüm kedilerden sefalik venden kan alınarak plazma ayrıştırıldı ve örnekler analiz zamanına kadar uygun koşullarda saklandı. Plazma amino asit konsantrasyonları, ticari kit kullanılarak LC–MS/MS yöntemiyle ölçüldü ve elde edilen amino asit düzeyleri gruplar arasında karşılaştırılarak değerlendirildi. Bulgular: Gingivostomatitli kedilerde sağlıklı kontrollere kıyasla plazma sistin (p<0,001), hidroksiprolin (p<0,001), prolin (p<0,001), alfa-aminoadipik asit (p=0,001), hidroksilizin (p=0,002), etanolamin (p=0,002), ornitin (p=0,009), serin (p=0,009), glisin (p=0,010), sitrülin (p=0,018), asparagin (p=0,025) konsantrasyonlarının daha düşük olduğu belirlendi. Buna karşılık, gingivostomatitli kedilerde plazma lizin konsantrasyonlarının daha yüksek olduğu belirlenirken (p=0,008), 3-metilhistidin konsantrasyonları ise sınırda istatistiksel anlamlılık gösterdi (p=0,050). İzolösin (p=0,071), karnozin (p=0,087), sistatyonin (p=0,087), arginin (p=0,107), gama-aminobütirik asit (p=0,138), beta alanin (p=0,154), metiyonin (p=0,160), glutamik asit (p=0,234), lösin (p=0,246), glutamin (p=0,246), 1-metilhistidin (p=0,246), fenilalanin (p=0,329), alanin (p=0,356), histidin (p=0,485), valin (p=0,572), alfa-aminobütirik asit (p=0,681), triptofan (p=0,735), tirozin (p=0,894), taurin (p=0,926), treonin (p=0,959), aspartik asit (p=1,000), homosistin (p=1,000) düzeylerindeki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Sonuç: Bu çalışmada kronik gingivostomatitli kedilerde bazı plazma amino asit düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre anlamlı farklılıklar gösterebildiği ortaya konuldu. Ancak çalışmadaki örneklem sayısının sınırlı olması ve hasta grubunda olası viral etkenlere yönelik etiyolojik değerlendirmelerin yapılmamış olması araştırmanın önemli kısıtlılıkları arasındadır. Gelecekte daha geniş örneklem gruplarında, viral etkenlerin araştırıldığı ve inflamatuar durumun değerlendirilmesine yönelik parametrelerin dahil edildiği çalışmalar ile bu amino asitlerin gingivostomatit patogenezindeki ve klinik süreçteki rollerinin daha iyi anlaşılabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Yılmaz, M. Aydın Adnan Menderes University, Institute of Health Sciences, Department of Veterinary Internal Medicine, Master's Thesis, Aydın, 2026. Objective: The aim of this study was to determine the plasma amino acid profile in cats with chronic gingivostomatitis and to compare the obtained values with those of a healthy control group. In addition, it was aimed to evaluate the possible relationships between amino acid levels and lesion severity and caudal stomatitis surface area scores. Materials and Methods: The animal material of this study consisted of 30 cats diagnosed with gingivostomatitis and 19 healthy cats. Cats included in the gingivostomatitis group had not previously received treatment for this diagnosis, had not undergone tooth extraction, and were not using amino acid-containing supplements; the control group consisted of cats presented for routine clinical examination or neutering and selected based on normal clinical examination and basic laboratory findings. Oral lesions in cats with gingivostomatitis were graded during clinical examination using a lesion severity score ranging from 0 to 4; additionally, caudal stomatitis surface area scores were recorded. Blood samples were collected from the cephalic vein of all cats, plasma was separated, and samples were stored under appropriate conditions until analysis. Plasma amino acid concentrations were measured by LC–MS/MS method using a commercial kit, and the obtained amino acid levels were compared and evaluated between groups. Results: Compared to healthy controls, cats with gingivostomatitis had lower plasma concentrations of cystine (p<0.001), hydroxyproline (p<0.001), proline (p<0.001), alpha-aminoadipic acid (p=0.001), hydroxylysine (p=0.002), ethanolamine (p=0.002), ornithine (p=0.009), serine (p=0.009), glycine (p=0.010), citrulline (p=0.018), and asparagine (p=0.025). In contrast, plasma lysine concentrations were higher in cats with gingivostomatitis (p=0.008), while 3-methylhistidine concentrations demonstrated borderline statistical significance (p=0.050). Differences in the levels of isoleucine (p=0.071), carnosine (p=0.087), cystathionine (p=0.087), arginine (p=0.107), gamma-aminobutyric acid (p=0.138), beta-alanine (p=0.154), methionine (p=0.160), glutamic acid (p=0.234), leucine (p=0.246), glutamine (p=0.246), 1-methylhistidine (p=0.246), phenylalanine (p=0.329), alanine (p=0.356), histidine (p=0.485), valine (p=0.572), alpha-aminobutyric acid (p=0.681), tryptophan (p=0.735), tyrosine (p=0.894), taurine (p=0.926), threonine (p=0.959), aspartic acid (p=1.000), and homocystine (p=1.000) were not found to be statistically significant. Conclusion: In this study, it was demonstrated that some plasma amino acid levels in cats with chronic gingivostomatitis could show significant differences compared to healthy controls. However, the limited sample size and the lack of etiological evaluations for possible viral agents in the patient group were important limitations of the study. In the future, studies conducted with larger sample groups, in which viral agents are investigated and parameters for evaluating inflammatory status are included, may contribute to a better understanding of the roles of these amino acids in the pathogenesis and clinical course of gingivostomatitis.
Benzer Tezler
- Gingivostomatitisli kedilerde Feline calicivirus seroprevalansı
Seroprevalence of Feline calicivirus in cats with gingivostomatitis
ERTUĞRUL KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEN EMEK TUNA
- Gingivostomatitisli kedilerde endotel hasarın belirlemesinde seçilmiş endotel hasar biyobelirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of selected endothelial damage biomarkers in the determination of endothelial damage in cats with gingivostomatitis
SAADET GÖZDE KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT OK
- Kedi ve köpeklerde periodontal hastalığın oluşma prevalansı ve tedavi seçenekleri
Periodontal disease prevalance and treatment procedures in cats and
NEDİME ATAGÜR SELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ARICAN
- Haemobartonella felis'in gingivostomatitisüzerine etkisi
Effect of haemobartonella feli̇s on gi̇ngi̇vostomati̇ti̇s
MUSTAFA BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Veteriner HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP PEKCAN
- Kedilerin kronik gingivostomatitisi üzerine patolojik incelemeler
Pathological investigation of feline chronic gingivostomatitis
GÖZDE OKUYUCU
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ÖZYILDIZ