ChatGPT'nin ürettiği anlatıların Freytag modeli'ne göre incelenmesi
An analysis of narratives generated by chatGPT according to Freytag's model
- Tez No: 1016287
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ÖZLEM YILMAZ, DOÇ. DR. BAHAR DERVİŞCEMALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ modellerinin son yıllarda gösterdiği gelişimle birlikte, hayatının her alanında kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Bu gelişim neticesinde, yapay zekânın edebiyat, sinema, modern sanat gibi alanlarda kullanımı da son dönemde yaygınlaşmıştır. Yapay zekânın edebiyat alanındaki kullanımı, günümüzde aktif olan modellere öykü, roman, şiir gibi anlatı türlerini yazdırma; analiz ettirme, yardımcı yazar olarak kullanma gibi çeşitli şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekânın edebi üretimin bir parçası olması, yeterlilik açısından da değerlendirilmesi gereken bir ciheti gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, yapay zekânın ürettiği anlatıların teknik açıdan yeterliliğini tespit etmek amaçlanmıştır. Yapay zekânın ürettiği anlatıların anlatı kurgusunu ne ölçüde gerçekleştirebildiği, bunun yanı sıra, ortaya çıkan anlatıların ne kadar doğal yahut mekanik olduğu sorunsalı, çalışmanın temel izleğini oluşturmaktadır. Çalışmada, çalışmanın yapıldığı tarih itibariyle en gelişmiş yapay zekâ motorlarından biri olarak kabul edilen ChatGPT'nin 5.2 versiyonu kullanılmıştır. Yapay zekânın anlatı oluşturabilme kabiliyetini ölçmek için farklı konu ve anlatıcı türlerinden yararlanılarak yirmi beş adet komut oluşturulmuş ve bu komutlar aracılığıyla öykü türünde yirmi beş farklı anlatı meydana getirilmiştir. Ortaya çıkan anlatılar, Gustav Freytag'ın Die Technik des Dramas isimli eserinde ortaya koyduğu modele göre incelenerek bilimsel, somut ve gözlemlenebilir sonuçlara ulaşmak amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence models have developed remarkably in recent years, and their application has expanded into virtually every domain of human life. Consequently, the use of AI in fields such as literature, cinema, and modern art has become increasingly prevalent. In the literary domain, this manifests in various forms: having active models compose narratives such as short stories, novels, and poetry; using them for analytical purposes; or employing them as co-authors. In this context, the integration of AI into literary production necessitates an evaluation of its competence in that role. This study aims to determine the technical adequacy of narratives generated by artificial intelligence. The core inquiry concerns the degree to which AI-generated narratives succeed in constructing narrative fiction, as well as whether the resulting texts are natural or mechanical in quality. The study employs ChatGPT version 5.2, which is regarded as one of the most advanced AI models available at the time of writing. To measure the narrative-generating capacity of artificial intelligence, twenty-five prompts were devised using a variety of subjects and narrator types, through which twenty-five distinct short story narratives were produced. The resulting narratives were analyzed according to the model set forth by Gustav Freytag in his work Die Technik des Dramas, with the aim of reaching scientific, concrete, and observable conclusions.
Benzer Tezler
- ChatGPT'nin ürettiği metinlerin söz varlığı unsurları açısından öğrenci metinleriyle karşılaştırılması
A comparison of ChatGPT-generated and student-composed texts in terms of lexical features
BURAK BERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU ATASOY
- Empirical study to evaluate ChatGPT for staticanalysis against rule-based approach
ChatGPT'nin statik analiz için kural tabanlı yaklaşıma karşı değerlendirilmesi için deneysel çalışma
MOHSIN MUNAWAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSabancı ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Assist. Prof. Dr. FEYZULLAH ORÇUN ÇETİN
- ChatGPT üretken yapay zekâ aracının matematik eğitiminde kullanılan farklı türdeki problemleri çözme performansının incelenmesi
Investigating the performance of ChatGPT generative artificial intelligence tool in solving different types of problems used in mathematics education
İLAYDA TÜRK KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MatematikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- Fen bilimleri öğretiminde yapay zeka tabanlı çözüm stratejileri: LGS sorularının ChatGPT ile analizi
Artificial intelligence based solution strategies in science teaching: analysis of LGS questions with ChatGPT
BUĞRA TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ERGUN
- Yapay zekâ destekli büyük dil modellerinin inşaat mühendisliği eğitimindeki yeterliliğinin irdelenmesi: Chatgpt örneği üzerinden öğrenci performanslarının, yanıt tutarlılığının ve istem mühendisliği tekniklerinin karşılaştırmalı analizi
Evaluation of the competence of artificial intelligence–powered large language models in civil engineering education: A comparative analysis of student performance, response consistency and prompt engineering techniques using Chatgpt as a case study
SİMGE DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İnşaat MühendisliğiBursa Uludağ Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLCAY GENÇ