İşyeri psikososyal ikliminin iş tatminine etkisindekişilik özelliklerinin aracılık etkisi
The mediating effect of personality traits on the impact of workplace psychosocial climate on job satisfaction
- Tez No: 1016317
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sağlık Yönetimi, Sosyoloji, Psychology, Healthcare Management, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, işyeri psikososyal iklimi ile iş tatmini arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin (Dışa Dönüklük, Yumuşak Başlılık, Sorumluluk, Duygusal Dengelilik, Deneyime Açıklık) aracı rolünü ve çalışanların kişilik profillerine göre iş tatmini düzeylerindeki farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Çeşitli sektörlerden (ağırlıklı olarak eğitim) 676 çalışanın katılımıyla yürütülen çalışmada veriler; İşyeri Psikososyal İklim Ölçeği (İYPİÖ), On-Maddeli Kişilik Ölçeği (OMKÖ) ve İş Tatmini Ölçeği (İTÖ) kullanılarak çevrimiçi anket aracılığıyla toplandı. Elde edilen veriler kümeleme analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve PROCESS makrosu (Model 4) kullanılarak analiz edildi. Kümeleme analizi sonucunda, katılımcıların beş farklı kişilik profilinde kümelendiği saptandı. ANOVA sonuçları,“Tüm boyutları yüksek”kişilik profiline sahip katılımcıların iş tatmini ve psikososyal iklim algısı puanlarının,“Duygusal dengeliliği yüksek”gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu gösterdi. Paralel aracılık analizleri, işyeri psikososyal ikliminin iş tatmini üzerindeki doğrudan etkisinin yanı sıra; dışa dönüklük, sorumluluk ve deneyime açıklık boyutları aracılığıyla dolaylı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koydu. Bulgular, psikososyal iklimin iyileştirilmesinin, çalışanların kişilik özellikleri ile etkileşim halinde iş tatminini artırdığını doğrulamaktadır. Bu sonuçlar ışığında, örgütsel stratejilerde ve insan kaynakları uygulamalarında çalışanların baskın kişilik profillerinin dikkate alınmasının, iş tatminini sürdürülebilir kılmak adına kritik bir rol oynadığı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating role of personality traits (Extraversion, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability, and Openness to Experience) in the relationship between workplace psychosocial climate and job satisfaction, as well as the differences in job satisfaction levels based on employees' personality profiles. Data were collected from 676 employees across various sectors (predominantly education) via an online survey using the Workplace Psychosocial Climate Scale (WPCS), the Ten-Item Personality Inventory (TIPI), and the Job Satisfaction Scale (JSS). The data were analyzed using cluster analysis, one-way analysis of variance (ANOVA), and the PROCESS macro (Model 4). Cluster analysis revealed that participants clustered into five distinct personality profiles. ANOVA results indicated that participants in the“High on all dimensions”personality profile had significantly higher job satisfaction and psychosocial climate perception scores compared to the“High emotional stability”group. Parallel mediation analyses demonstrated that workplace psychosocial climate has a direct effect on job satisfaction, as well as an indirect and positive effect mediated through the dimensions of extraversion, conscientiousness, and openness to experience. The findings confirm that improving the psychosocial climate increases job satisfaction in interaction with employees' personality traits. In light of these results, it is evaluated that considering the dominant personality profiles of employees in organizational strategies and human resources practices plays a critical role in ensuring sustainable job satisfaction.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Ergonomiye genel bakış
Başlık çevirisi yok
YEŞİM BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiPROF. DR. MEHMET GÜNEŞ GENÇYILMAZ
- Occupational physicians' and occupational health and safety specialists' psychosocial risks: A mixed-methods research with Copenhagen Psychosocial Questionnaire
İşyeri hekimleri ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının psikososyal riskleri: Kopenhag Psikososyal Risk Değerlendirme Ölçeği ile karma yöntem araştırması
SADIK BEKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İDİL IŞIK
- Bir işyerinde açık plan ofiste çalışanların psikososyal etkenlerle karşılaşma ve genel sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of open plan office employees' encounters with psychosocial factors and their general health status at A workplace
GÖZDE YURTTAGÜL
- Hizmet sektöründe sözlü müşteri saldırganlığının çalışanlar üzerine etkileri: Bir AVM örneği
The effects of verbal customer aggression on employees in the service sector: A shopping mall example
FATMA EMEKSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH DURSUN