Bazı tıbbi aromatik bitkilerin genetik kimliklendirilmesi ve zararlı afit türlerinin tespiti
Genetic identification of certain medicinal and aromatic plants and the detection of harmful aphid species
- Tez No: 1016387
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYAL AKYILDIRIM BEĞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Botanik, Genetik, Biology, Botany, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tıbbi ve aromatik değere sahip bitkilerin, özellikle sedatif özellikleriyle bilinen Valeriana L. (Kediotu) cinsine ait taksonların doğru teşhis edilmesi, drog kalitesinin korunması ve ürün güvenirliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Artvin ili ve çevresinde doğal yayılış gösteren Valeriana türlerinin morfolojik ve moleküler yöntemlerle teşhis edilmesi ile bu bitkiler üzerinde zarara yol açan afit (Aphididae) türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmaları sonucunda 7 farklı Valeriana türü ile bu bitkiler üzerinden beslenen 4 farklı afit türü (Aphis spiraecola, Dysaphis brancoi, A. fabae, A. gossypii) tespit edilmiştir. Türlerin genetik kimliklendirilmesinde bitkiler için kloroplast rbcL ve nükleer ITS gen bölgeleri, afitler için ise mitokondriyal COI gen bölgesi PCR ile çoğaltılarak dizi analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen moleküler veriler, Maksimum Olabilirlik (ML) ve Komşu Birleştirme (NJ) yöntemleri kullanılarak filogenetik ağaçlara dönüştürülmüş ve türler arası evrimsel ilişkiler ortaya konmuştur. Yapılan analizler sonucunda, morfolojik teşhisler moleküler verilerle yüksek oranda (%98-100) desteklenmiş olup, Valeriana yapraklarında tespit edilen Dysaphis brancoi türünün Türkiye afit faunası için yeni bir kayıt olduğu moleküler düzeyde doğrulanmıştır. Sonuç olarak, morfolojik olarak birbirine benzeyen taksonların kesin teşhisinde DNA barkodlama yönteminin etkinliği kanıtlanmış; elde edilen barkod dizileri ile tıbbi bitkilerin standardizasyonuna ve konak-zararlı ilişkilerinin evrimsel dinamiklerinin anlaşılmasına yönelik önemli bir referans veri tabanı oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
The accurate identification of plants with medicinal and aromatic value, particularly taxa belonging to the genus Valeriana L. (valerian) known for its sedative properties, is of great importance for maintaining drug quality and ensuring product reliability. This study aimed to identify Valeriana species naturally occurring in and around Artvin Province using morphological and molecular methods, and to determine the aphid (Aphididae) species causing damage to these plants. Field studies identified seven different Valeriana species and four different aphid species (Aphis spiraecola, Dysaphis brancoi, A. fabae, A. gossypii) feeding on these plants. For the genetic identification of the species, the chloroplast rbcL and nuclear ITS gene regions were amplified by PCR for the plants, and the mitochondrial COI gene region was amplified for the aphids, followed by sequence analyses. The obtained molecular data were converted into phylogenetic trees using the Maximum Likelihood (ML) and Neighbour-Joining (NJ) methods, and the evolutionary relationships between species were established. The results of the analyses showed that morphological identifications were highly supported (98–100%) by the molecular data, and the presence of Dysaphis brancoi on Valeriana leaves was confirmed at the molecular level as a new record for the aphid fauna of Türkiye. Consequently, the effectiveness of DNA barcoding in the definitive identification of morphologically similar taxa has been demonstrated; the barcode sequences obtained have established a significant reference database for the standardisation of medicinal plants and the understanding of the evolutionary dynamics of host-pest relationships.
Benzer Tezler
- Tıbbı bitkilerden Salvia multicaulis, S. palaestina ve S. tomentosa türlerinin Drosophila melanogaster üzerindeki antigenotoksik etkilerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of antigenotoxic effects of medicinal plants Salvia multicaulis, Salvia palestina and Salvia tomentosa on Drosophila melanogaster
İREM ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Farmasötik ToksikolojiMunzur ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİKAİL AÇAR
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL KILIÇ KARABULUT
- Konya bölgesinde yetiştirilen bazı adaçayı türlerinin yağ asitlerinin tespiti
Determination of fatty acid content of some sage species cultivation in Konya
MÜŞERREF SAYDAM
- Gümüş nanopartikül (AgNP) uygulamalarının oğulotu (Melissa officinalis L.) bitkisinde doku kültürü ve sekonder metabolit birikimi üzerine etkileri
Effects of silver nanoparticle (AgNP) applications on tissue culture and secondary metabolite accumulation in lemon balm (Melissa officinalis L.)
GONCAGÜL KAPDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyoteknolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN COŞKUN
- DMBA(7,12-dimetilbenz[a]antrasen) ile meme kanseri oluşturulan ratlarda medicago sativa özütünün kanserli meme dokusu üzerinde koruyucu etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the protective efficacy of medicago sativa extract on cancerous breast tissue in rats with breast cancer caused by DMBA(7,12-dimethylbenz[a]anthracene)
BARAN DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Genel CerrahiDicle ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TOLGA KAFADAR
- Bazı cistus SPP'lerin patojen mikroorganizmalar üzerindeki antibiyofilm etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of antibiofilm activity of some cistus SPPS on pathogenic microorganisms
CİHAT BİLECEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BotanikAfyon Kocatepe ÜniversitesiMedikal Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ULUKÜTÜK
PROF. DR. SEVİM FEYZA ERDOĞMUŞ