Çin dış politikasında deniz ötesi çıkarların ulusal güvenlik stratejisine entegrasyonu: Arktik Bölgesi'nin Çin ulusal çıkarları açısından tanımlanma süreci
Integration of overseas interests into China's national security strategy in foreign policy: The process of defining the Arctic Region in terms of China's national interests
- Tez No: 1016397
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜGE YÜCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Arktika, Dış politika, Kutup İpek Yolu, Ulusal güvenlik, Çin, Arctic, Polar Silk Road, National security, China
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yirmi birinci yüzyılda küresel sistemin en etkili aktörlerinden biri haline gelen Çin Halk Cumhuriyeti, sürdürülebilir ekonomik büyümesini desteklemek ve enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla ulusal güvenlik stratejisinde kapsamlı bir dönüşüm geçirmiştir. Geleneksel kıta odaklı güvenlik anlayışından deniz odaklı ve küresel bir perspektife geçiş yapan Çin,“deniz ötesi çıkarlar”kavramını dış politikasının merkezine yerleştirmiştir. Bu tez çalışması, Çin'in genişleyen ulusal güvenlik tanımı içerisinde Arktik Bölgesi'nin nasıl konumlandırıldığını ve bu bölgenin Çin ulusal çıkarları açısından tanımlanma sürecini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada; küresel ısınma sonucu eriyen buzulların Arktik Bölgesi'nde enerji rezervlerini erişilebilir hale getirmesi ve Kuzey Deniz Rotası (NSR) gibi yeni ticaret rotalarının oluşturulmasına imkân vermesi gibi fırsatların, Pekin yönetimi tarafından nasıl birer stratejik varlık olarak algılandığı analiz edilmiştir. Çin'in bölgeye kıyıdaş olmamasına rağmen kendisini“Yakın Arktik Devleti”(Near-Arctic State) olarak tanımlayarak geliştirdiği söylem ve 2018 tarihli Arktik Politikası Beyaz Kitabı ile ilan ettiği“Kutup İpek Yolu”vizyonu, belge analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda; Çin'in Arktik stratejisinin yalnızca bilimsel iş birliği, karşılıklı ekonomik çıkarlar ve ortak kazanç gibi neo-liberal iş birlikçi yaklaşım ile sınırlı olmadığı aksine Malakka Boğazı ikilemini aşmak, yeni küresel enerji güzergâhlarını şekillendirmek ve küresel yönetişim mekanizmalarında varlık göstermek gibi hayati güvenlik, ekonomik ve siyasi hedefleriyle doğrudan bağlantılı olduğu ortaya konulmuştur. Çin,“Kuşak ve Yol Girişimi”ile entegre ettiği Arktik politikasını, neo-realist ve neo-liberal unsurlarla çeşitlendirirken ulusal güvenliğin deniz ötesi coğrafyalara kadar genişlediği yeni bir kimlik inşa etmektedir.“Yakın Arktik Devlet”söylemi bu kimlik inşasının en belirgin örneğini oluşturmakta ve Pekin, bölgedeki jeopolitik rekabetin asli unsurlarından biri haline gelmektedir.
Özet (Çeviri)
In the twenty-first century, the People's Republic of China, having become one of the most influential actors in the global system, has undergone a comprehensive transformation in its national security strategy to support sustainable economic growth and ensure energy supply security. Transitioning from a traditional continental-focused security understanding to a maritime-oriented and global perspective, China has placed the concept of“overseas interests”at the center of its foreign policy. This thesis aims to examine how the Arctic Region is positioned within China's expanding definition of national security and the process of defining this region in terms of Chinese national interests. The study analyzes how new energy reserves and logistics opportunities, such as the Northern Sea Route (NSR), which emerged as the Arctic Region became accessible due to melting glaciers caused by global warming, are perceived as strategic assets by the Beijing administration. Despite lacking a coastline in the region, China's discourse defining itself as a“Near-Arctic State”and the“Polar Silk Road”vision declared with the 2018 Arctic Policy White Paper are examined through document analysis. The research concludes that China's Arctic strategy is not limited to scientific curiosity; on the contrary, it is directly linked to vital security and economic objectives such as overcoming the Malacca Dilemma, diversifying energy routes, and participating in global governance mechanisms. By integrating its Arctic policy with the“Belt and Road Initiative”and conducting it through soft power elements and economic investments, China has become one of the primary elements of geopolitical competition in the region.
Benzer Tezler
- China's soft power in Southeast Asia: Hu Jintao and Xi Jinping eras
Çin'in Güneydoğu Asya'da yumuşak gücü: Hu Jintao ve Xi Jinping dönemleri
KÜBRA MERVE TOPGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÇELİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE DEMİR
- Türkiye denizcilik sektöründe çalışma şartları (monografik bir etüd)
Başlık çevirisi yok
A.MURAT ASLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN YAZGAN
- Vladimir Putin dönemi Rusya Federasyonu dış politikasında jeopolitik dinamiklerin rolü
The role of geopolitics dynamics in Russian Federation policy
MENEKŞE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerAkdeniz ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZTÜRK
- Ekonomik politikalar ışığında Çin Halk Cumhuriyeti Kazakistan ilişkileri ve enerji faktörü
Peoples Republic of China and Kazakhstan relations in light of economic policies and energy factor
BAHADIR UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. R. KUTAY KARACA
- Beyaz Kartal'ın dönüşü: III. Polonya Cumhuriyeti'nin dış politika hamleleri (1990-2023)
The return of The White Eagle: Foreign policy moves of the Third Polish Republic (1990-2023)
RECEP UYGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerSakarya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL AKGÜN