Geri Dön

Ortaokul öğretmenlerinin yetkinlik temelli öğretim programlarını uygulama sürecinin incelenmesi

An examination of secondary school teachers' implementation process of competency-based curriculum

  1. Tez No: 1016398
  2. Yazar: İZEL ÇORAK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NİLAY BÜMEN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Türkiye'de ilk ve ortaöğretim düzeyindeki birçok dersin öğretim programları 2024 yılında yenilenmiş ve yetkinlik temelli program anlayışı ile uyumlu hale getirilmiştir. Öğretim sürecinde çeşitli değişikliklerin meydana geldiği bu süreçte, öğretmenlerin yenilenen programları benimseyebilmesi için yaşadıkları endişelerin giderilmesi önem taşımaktadır. Endişe Temelli Benimseme Modeli (ETBM), herhangi bir yeniliğin uygulanması sürecinde öğretmenlerin endişelerini açıklamaya yardımcı olan analitik bir çerçeve sunmakta ve birçok ülkede program değişikliği bağlamında kullanılmaktadır. Türkiye'de bu tür çalışmaların sınırlı kalması ve konunun güncelliği göz önüne alındığında, böyle bir araştırmanın kuram ve uygulamaya katkı sunacağı düşünülmüştür. Böylece bu çalışmada, İzmir'deki ortaokullarda görev yapan farklı branşlardan öğretmenlerin (Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi) 2024 yılında yenilenen yetkinlik temelli öğretim programlarına ilişkin endişelerinin ve programları kullanım düzeylerinin belirlenmesi, bu doğrultuda karar alıcılara öneriler sunulması amaçlanmıştır. Karma yöntemin sıralı açıklayıcı deseniyle yürütülen çalışmanın nicel fazında öğretmenlerin endişelerini belirlemek üzere Endişe Aşamaları Anketi (EAA) ve kişisel bilgi formu kullanılmış (23 ilçedeki 122 ortaokuldan 528 öğretmen); nitel fazda ise öğretmenlerin yetkinlik temelli öğretim programlarını kullanım düzeylerini ele almak üzere ders gözlemleri ve bireysel görüşmeler yapılmıştır. Böylece ilk aşamadaki nicel verilerin ön analizinin ardından, farklı endişe aşamasında ve farklı demografik özelliklere (cinsiyet, yaş, branş, mesleki deneyim, eğitim düzeyi, istihdam türü, okulun yerleşim yeri) sahip, beş branştan üçer öğretmen olmak üzere toplam 15 gönüllü öğretmen nitel faza dahil edilmiştir. Nicel verilerin analizinde Endişe Aşamaları Puanlama Cetveli, ANOVA ve t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise ETBM'nin kılavuzu ile tematik analiz yöntemine başvurulmuştur. Nicel bulgular, öğretmenlerin yenilenen öğretim programlarına ilişkin bilgisel ve kişisel endişelerinin yoğun olduğunu göstermektedir. Öne çıkan bir başka bulgu ise öğretmenlerin sonuç endişesinin daha düşük düzeyde olmasıdır ve bu durum öğretmenlerin, yeniliğin öğrenciler üzerindeki etkileri konusunda daha az endişeli olduklarını göstermektedir. Ayrıca öğretmenlerin endişe aşamaları cinsiyet, yaş, branş, mesleki deneyim ve istihdam türü değişkenlerine göre farklılaşmaktadır. Erkek öğretmenler, kadınlara kıyasla daha yoğun düzeyde ilgisizlik xii gösterirken; 30–49 yaş arasındaki öğretmenler, diğer yaş gruplarına göre daha fazla kişisel endişe yaşamaktadır. Bununla birlikte 5–15 yıl arası mesleki deneyime sahip öğretmenlerin, daha yüksek düzeyde kişisel ve iş birliği endişesi taşıdığı ve 16–20 yıl arası deneyime sahip öğretmenlerin daha yüksek düzeyde yönetim ve yeniden odaklanma endişesi yaşadığı belirlenmiştir. Ayrıca kadrolu öğretmenler, ücretli öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde endişe taşımakta; Türkçe öğretmenleri, diğer branşlara göre daha çok yönetim endişesi hissetmektedir. Öğretmenlerin eğitim düzeyine göre anlamlı bir fark saptanmazken, kırsal bölgelerdeki öğretmenlerin bilgisel endişeleri, il merkezindekilere kıyasla daha yüksektir. Öğretmenlerin yenilenen öğretim programlarını kullanım düzeyleri ile ilgili bulgular, programların çoğunlukla mekanik düzeyde uygulandığını ortaya koymaktadır (n = 8); bu da programların planlı ve sistematik bir yapıdan ziyade, yüzeysel ve yönetimsel odaklı bir şekilde, deneme-yanılma biçiminde uygulandığını göstermektedir. Ayrıca altı öğretmenin rutin kullanım düzeyinde ve bir öğretmenin de iyileştirme düzeyinde uygulama yaptığı belirlenmiştir. Rutin kullanım düzeyindeki öğretmenlerin, programı büyük ölçüde yerleşik bir uygulama düzeni içinde, sınırlı ya da hiç değişiklik yapmadan sürdürdükleri; iyileştirme düzeyindeki öğretmenin ise öğrenci öğrenmelerini artırmak amacıyla program üzerinde bilinçli değişiklikler (uyarlamalar) yaptığı görülmektedir. Nitel bulgular, öğretmenlerin program kullanım düzeyleriyle çeşitli bağlamsal faktörlerin (zaman kısıtlılığı, fiziksel koşullar ve altyapı, öğrencilerle, öğretmenlerle ve sistemle ilgili faktörler, destek ve iş birliği) bağlantılı olduğunu ancak demografik özelliklerin daha sınırlı bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak katılımcılar öğretim programlarının ve sınıf içi uygulamalarının geliştirilmesine yönelik olarak ders kitabı tasarımı, öğrenme ortamları ve materyalleri, eğitim paydaşları, makro düzeyde düzenlemeler ve meslektaşlara ilişkin önerilerde bulunmuştur. Bu bulgulardan hareketle, öğretmenler için değişim sürecini kolaylaştırmak ve yenilenen öğretim programlarının sınıf ortamlarında başarıyla uygulanmasını sağlamak üzere çeşitli öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The curricula for many courses at the primary and secondary education levels in Türkiye were renewed in 2024 and aligned with a competency-based education approach. During this period of various changes in the educational process, it is important to address the concerns teachers experience regarding the adoption of the revised curricula. The Concerns-Based Adoption Model (CBAM) provides an analytical framework that helps explain teachers' concerns during the implementation of innovations and is used worldwide in the context of curriculum change. Considering the limited number of such studies in Türkiye and the topicality of the issue, it is believed that this research will contribute to both theory and practice. Thus, this study aims to identify the concerns of secondary school teachers in Izmir across various subject areas (Turkish, Mathematics, Science, Social Studies, and Religious Culture and Moral Knowledge) regarding the competency-based curricula renewed in 2024, as well as the extent to which they implement the curricula, and to provide recommendations to decision-makers. In the quantitative phase of the study, which was conducted using an explanatory sequential design within the mixed-methods approach, the Stages of Concern Questionnaire (SoCQ) and a demographic form were used to identify teachers' concerns (with 528 teachers from 122 middle schools in 23 districts); in the qualitative phase, classroom observations and individual interviews were conducted to determine teachers' Levels of Use (LoU) regarding the competency-based curricula. Accordingly, following a preliminary analysis of the quantitative data from the first phase, a total of 15 volunteer teachers (three teachers from each of the five subject areas) were included in the qualitative phase. These teachers represent different stages of concern and possess diverse demographic characteristics (gender, age, subject area, professional experience, education level, employment type, and school location). In the analysis of quantitative data, the SoCQ Quick Scoring Device was used, along with ANOVA and the t-test for statistical analysis. For the analysis of qualitative data, a thematic analysis was employed in accordance with the CBAM guidelines. Quantitative findings indicate that teachers have significant concerns regarding the revised curricula at the informational and personal stages. Another notable finding is that teachers demonstrate fewer concerns at the consequence stage, which indicates that they are less concerned about the effects xiv of the innovation on students. In addition, teachers' concerns differ according to variables such as gender, age, subject area, professional experience, and type of employment. Male teachers were found to show higher levels of unconcern than female teachers, whereas teachers aged 30–49 experience greater personal concern than those in other age groups. Additionally, the findings indicate that teachers with 5–15 years of professional experience exhibit higher levels of personal and collaboration concerns, while those with 16–20 years of experience have higher levels of management and refocusing concerns. Moreover, tenured teachers report higher levels of concern than hourly-paid teachers; Turkish language teachers appear to be more concerned about management issues than teachers in other subjects. While no significant difference was found based on teachers' educational levels, the informational concerns of teachers in rural areas were higher than those of teachers in urban areas. Findings regarding teachers' implementation of the renewed curricula indicate that most participants operate at the mechanical level (n = 8). This suggests that the curricula are being implemented in a superficial and administratively driven manner, characterized by trial-and-error rather than a planned and systematic approach. It was also determined that six teachers implemented the curriculum at the routine level, while one teacher implemented it at the refinement level. Teachers at the routine level largely maintained the curriculum within an established routine, making few or no changes, whereas the teacher at the refinement level made intentional changes (adaptations) to the curriculum with the aim of enhancing student outcomes. The qualitative findings suggest that teachers' levels of curriculum use are linked to various contextual factors, including time constraints, physical conditions and infrastructure, factors related to students, teachers and the system, and professional support and collaboration, while demographic characteristics appear to have a more limited role. Finally, the participants offered several recommendations for improving the curricula and classroom practices, particularly regarding textbook design, learning environment and materials, educational stakeholders, macro-level regulations, and colleagues. Based on these findings, recommendations have been made to ease the transition process for teachers and ensure the successful implementation of the revised curriculum in classroom settings.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    662953

    A phenomenological study on mathematics teachers having experience with innovative learning activities: Views, enablers, and barriers

    Yenilikçi öğrenme etkinlikleri hakkında deneyim sahibi matematik öğretmenleri ile bir olgubilim çalışması: Görüşler, kolaylaştırıcılar ve engeller

    ELÇİN ERBASAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDİNÇ ÇAKIROĞLU

  2. Tez No

    840661

    Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı düşünme eğilimleri ile tasarım temelli pedagoji hakkındaki düşünce ve etkinliklerinin incelenmesi

    Examination of early childhood education teachers' creative thinking tendencies, ideas and applications about design based pedagogy

    GONCA ANI AR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimUşak Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM DELEN

  3. Tez No

    601804

    Ortaokul görsel sanatlar dersi öğretim programına ve sınıf ortamında uygulamaya yönelik planlanmış üç boyutlu çalışmalar: Bir durum çalışması örneği

    Three dimension applications planned according to secondary level visual art instruction program and to practice in classroom: A case study

    MERT ÜNLÜSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Güzel SanatlarUludağ Üniversitesi

    Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA COŞKUN ONAN

  4. Tez No

    609945

    Okul dışı etkinlik temelli değerler eğitimi programının öğrencilerin etkin vatandaşlık değerlerine etkisi

    The effect of outdor school activity based values education programme on students' effective citizenship values

    YUSUF YILDIRIM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇALIŞKAN

  5. Tez No

    538296

    STEM eğitimi kapsamında astronomi etkinliklerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi

    Development and evaluation of astronomy activities in the scope of stem education

    HASAN ZÜHTÜ OKULU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE OĞUZ ÜNVER

Geri Dön