Çağdaş eğitim teknolojileri ve eğitim: Öğretmenlerin kullanım biçimleri ve eğitim süreçlerindeki rolü
Contemporary educational technologies and education: Teachers' usage patterns and their role in educational processes
- Tez No: 1016403
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ERSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akıllı teknoloji, Bilgi ve iletişim teknolojileri, Dijital teknolojiler, Smart technology, Information and communication technologies, Digital technologies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu tez çalışmasının temel problemi; öğretmenlerin yapay zekâ (YZ) ve diğer güncel eğitim teknolojilerini (Artırılmış Gerçeklik, Sanal Gerçeklik, öğrenme analitiği vb.) öğrenme-öğretme süreçlerine nasıl ve hangi pedagojik amaçlarla entegre ettikleri ile bu süreçte karşılaşılan etik, teknik ve mesleki zorlukların belirlenmesidir. Çalışmanın amacı doğrultusunda, bu teknolojilerin öğretmenlerin ders uygulamalarına entegrasyonu incelenerek eğitim süreçlerine, öğretmenlerin mesleki gelişimine ve pedagojik yöntemlere olan etkileri analiz edilmektedir. Nitel araştırma yaklaşımlarından tematik doküman analizi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada; YZ ve diğer eğitim teknolojilerinin öğretmen eğitimine entegrasyonunu inceleyen, 2020 yılı ve sonrasında yayımlanmış toplam 534 akademik çalışma (makale, tez ve kitap bölümü) MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılarak sistematik bir biçimde incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen temel bulgulara göre, teknolojinin ve özellikle yapay zekânın, her öğrencinin kendi hızına, stiline ve ihtiyacına uygun bireyselleştirilmiş öğrenme ortamları sunduğu görülmüştür. Ayrıca dijital araçların anında geri bildirim mekanizmaları sağlayarak öğrenci-öğretmen etkileşimini artırdığı saptanmıştır. Artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve dijital oyunlar gibi teknolojilerin, soyut kavramları somutlaştırarak öğrenmeyi daha kalıcı ve eğlenceli hale getirdiği tespit edilmiş; bu durumun öğrencilerin derse olan motivasyonunu, öz-yeterlilik algılarını ve akademik başarılarını anlamlı düzeyde artırdığı belirlenmiştir. Teknolojinin başarılı entegrasyonunun büyük ölçüde öğretmenin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) düzeyine bağlı olduğu ortaya çıkmış; öğretmenlerin teknolojiyi salt bir yansıtma veya sunum aracı olarak değil, uygun öğretim yöntemleriyle harmanlayarak bir pedagojik enstrüman olarak kullanmaları gerektiği vurgulanmıştır. Ancak teknoloji entegrasyonunun önünde çeşitli engeller de bulunmaktadır; bu engellerin başında öğretmen ve öğrencilerin dijital yeterliliklerindeki eksiklikler (%47 oranıyla) gelirken, internet bağlantısı ve donanım yetersizliklerini barındıran teknolojik altyapı sorunları ikinci temel engeli oluşturmaktadır. Öğrenciler ve okullar arasındaki sosyo-ekonomik farklardan kaynaklanan dijital uçurum, eğitimde fırsat eşitliğini zedeleyen ciddi bir boyut olarak öne çıkmaktadır. Buna ek olarak, öğretmenler dijital araçları derslere entegre etmeyi genellikle planlama ve içerik tasarımı boyutunda çok zaman alıcı bulmakta; yapay zekâ ve çevrimiçi öğrenme ortamlarının getirdiği veri gizliliği ihlalleri, etik sorunlar ve hazır bilgiye (hazırcılığa) yönelim sürecin en çok vurgulanan olumsuz etkileri arasında yer almaktadır. Tüm bu bulgular ışığında tezin sonucunda; eğitimde teknoloji kullanımının isteğe bağlı olmaktan çıkıp zorunlu bir bileşen haline geldiği, ancak teknolojinin sadece okullara cihaz sağlamakla başarıya ulaşamayacağı ifade edilmektedir. Öğretmenlerin teknolojiyi pedagojik bir vizyonla bütünleştirebilmeleri için sürekli, uygulamalı ve branşa özgü hizmet içi eğitimlere ihtiyaç duydukları vurgulanmıştır. Son olarak çalışmada, teknoloji entegrasyonu politikalarının sadece altyapıyı iyileştirmeyle sınırlı kalmaması, eğitimde fırsat eşitliğini güvence altına alacak adımlar atılması ve yapay zekânın eğitimde güvenli, etik kullanımı için kapsamlı rehberlerin oluşturulması önerilmekte; öğretim programlarının da bu yeni nesil, veri temelli ve öğrenci merkezli dijital eğitim modellerine uyumlu şekilde güncellenmesi gerektiği savunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The main problem of this thesis is to determine how and for what pedagogical purposes teachers integrate artificial intelligence (AI) and other current educational technologies (Augmented Reality, Virtual Reality, learning analytics, etc.) into the learning-teaching processes, and the ethical, technical, and professional challenges encountered in this process. In line with the aim of the study, the integration of these technologies into teachers' lesson practices is examined, and their effects on educational processes, teachers' professional development, and pedagogical methods are analyzed. In this research, which uses the thematic document analysis method from qualitative research approaches, a total of 534 academic studies (articles, theses, and book chapters) published in 2020 and later, which examine the integration of AI and other educational technologies into teacher education, were systematically examined using the MAXQDA qualitative data analysis program. According to the main findings obtained from the research, it has been observed that technology, and especially artificial intelligence, offers individualized learning environments suitable for each student's own pace, style, and needs. Furthermore, it has been determined that digital tools enhance student-teacher interaction by providing instant feedback mechanisms. Technologies such as augmented reality, virtual reality, and digital games have been found to make learning more permanent and enjoyable by concretizing abstract concepts; this has been determined to significantly increase students' motivation, self-efficacy perceptions, and academic success. It has been revealed that the successful integration of technology largely depends on the teacher's Technological Pedagogical Content Knowledge (TPCK) level; it has been emphasized that teachers should use technology not merely as a reflection or presentation tool, but as a pedagogical instrument by blending it with appropriate teaching methods. However, there are also various obstacles to technology integration; the most important of these is the lack of digital competence in teachers and students (at a rate of 47%), while technological infrastructure problems, including internet connection and hardware deficiencies, constitute the second main obstacle. The digital divide, stemming from socio-economic differences between students and schools, stands out as a serious dimension that undermines equal opportunities in education. In addition, teachers generally find integrating digital tools into lessons very time-consuming in terms of planning and content design; Data privacy breaches, ethical issues, and the tendency towards readily available information (readiness) brought about by artificial intelligence and online learning environments are among the most emphasized negative impacts of the process. In light of all these findings, the thesis concludes that the use of technology in education has ceased to be optional and has become a mandatory component, but that technology cannot achieve success simply by providing devices to schools. It is emphasized that teachers need continuous, practical, and subject-specific in-service training to integrate technology with a pedagogical vision. Finally, the study suggests that technology integration policies should not be limited to improving infrastructure, but should include steps to ensure equal opportunities in education and the creation of comprehensive guidelines for the safe and ethical use of artificial intelligence in education; it is also argued that curricula should be updated to be compatible with these new generation, data-driven, and student-centered digital education models.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi düzeylerinin etkileşimli tahta ve diğer öğretim teknolojilerini kullanma durumlarına göre incelenmesi
Exploring the technological pedagogical content knowledge level of high school teachers with respect to use of interactive whiteboards and other instructional technologies
SİNAN BİLİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇETİN GÜLER
- İlköğretim öğretmenlerinin teknolojiyle öğrenme-öğretme süreçlerini bütünleştirme düzeylerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determination of primary school teachers? opinions related to levels of integrating technology with teaching-learning process
MEMNÜNE PEKŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KADİR TÜRK
- Matematik öğretiminde, bilgisayar ve teknolojinin kullanımı üzerine bir inceleme
An Investigation about the usage of technology and computer in mathematics education
SEMRA ERTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ALKAN
- Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (SUZEP örneği)
Design, development and evaluating stages of computer and internet supported distance education program (on the model of SUZEP)
BİROL GÜLNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET HALUK YÜKSEL
- Eğitim yüksekokullarının görevlerini gerçekleştirme yeterliliği ve engelleri
Başlık çevirisi yok
MEVLÜT TAŞTAN