Kaynak temelli teori bağlamında bilgi teknolojilerinin sürdürülebilir rekabet avantajı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the impact of information technologies on sustainable competitive advantage in the context of resource-based theory
- Tez No: 1016410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELÇUK KARAYEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bilgi teknolojilerinin sürdürülebilir rekabet avantajına katkısını Kaynak Temelli Görüş (Resource-Based View) çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, sıralı keşifsel desen benimsenerek iki aşamalı olarak yürütülmüştür. Birinci aşamada Scopus veri tabanında sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz gerçekleştirilmiş; toplam 287 çalışma arasından dahil etme ve dışlama kriterleri doğrultusunda 52 çalışma sistematik literatür taramasına dâhil edilmiştir. Sistematik literatür taraması sonucunda dijital dönüşüm yeteneği, stratejik uyum ve değer, bilgi ve öğrenme, insan ve yetkinlikler ile sürdürülebilirlik ve Green IT olmak üzere beş tema belirlenmiştir. İkinci aşamada Ankara ilindeki özel hastanelerde görev yapan on bir orta ve üst düzey yöneticiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler tümevarımsal tematik analiz yaklaşımıyla çözümlenmiş ve altı tema altında değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcı değerlendirmelerine göre bilgi teknolojilerinin operasyonel verimlilik, maliyet yönetimi, süreç hızı, süreç kontrolü, izlenebilirlik ve kurumsal koordinasyon gibi alanlarda önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Katılımcılar, dijital sistemlerin manuel süreçleri azalttığını, süreçlerin daha düzenli yürütülmesini desteklediğini ve yönetsel karar alma süreçlerinde veri temelli değerlendirmeleri kolaylaştırdığını ifade etmiştir. Bununla birlikte bilgi teknolojilerinden beklenen faydanın, sistemlerin doğru yapılandırılmasına, kullanıcıların yeterliliğine ve kurumsal süreçlerle uyumlu biçimde kullanılmasına bağlı olduğu da vurgulanmıştır. Katılımcı değerlendirmeleri, bilgi teknolojilerinin sürdürülebilir rekabet avantajına katkısının doğrudan değil; örgütsel süreçler, insan kaynağı, yönetsel uygulamalar ve kurumsal uyum üzerinden dolaylı biçimde gerçekleştiğine işaret etmektedir. Ayrıca dijital uygulamaların bilgiye erişimi kolaylaştırdığı, kurumsal hafızanın oluşumunu desteklediği ve kurum içi koordinasyonu güçlendirdiği ifade edilmiştir. Teknoloji yatırımlarının ise çoğunlukla kurumsal ihtiyaçlar doğrultusunda planlandığı ve kademeli bir gelişim anlayışıyla ele alındığı görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, bilgi teknolojilerinin özel hastanelerde örgütsel süreçleri destekleyen ve yönetsel uygulamaları kolaylaştıran bir unsur olarak değerlendirildiğini katılımcı deneyimleri üzerinden ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, bilgi teknolojilerinin örgütsel süreçlerdeki rolünün anlaşılmasına ilişkin nitel bir bakış açısı sunduğu ve alan yazına katkı sağladığı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the contribution of information technologies to sustainable competitive advantage within the framework of the Resource-Based View. The research was conducted in two stages using a sequential exploratory design. In the first stage, a systematic literature review and bibliometric analysis were performed in the Scopus database; 52 studies were included in the systematic literature review from a total of 287 studies, based on inclusion and exclusion criteria. As a result of the systematic literature review, five themes were identified: digital transformation capability, strategic alignment and value, knowledge and learning, people and competencies, and sustainability and Green IT. In the second stage, semi-structured interviews were conducted with eleven middle and senior-level managers working in private hospitals in Ankara. The qualitative data obtained were analyzed using an inductive thematic analysis approach and evaluated under six themes. The research findings show that, according to the participants' evaluations, information technologies provide significant contributions in areas such as operational efficiency, cost management, process speed, process control, traceability, and corporate coordination. Participants stated that digital systems reduce manual processes, support more organized process execution, and facilitate data-based evaluations in managerial decision-making processes. However, it was also emphasized that the expected benefits from information technologies depend on the correct structuring of systems, the competence of users, and their use in harmony with organizational processes. Participant evaluations indicate that the contribution of information technologies to sustainable competitive advantage occurs indirectly, not directly, through organizational processes, human resources, managerial practices, and corporate alignment. Furthermore, it was stated that digital applications facilitate access to information, support the formation of corporate memory, and strengthen internal coordination. Technology investments were mostly planned in line with corporate needs and approached with a phased development understanding. In conclusion, this study reveals, through participant experiences, that information technologies are considered an element that supports organizational processes and facilitates managerial practices in private hospitals. The findings are considered to offer a qualitative perspective on understanding the role of information technologies in organizational processes and to contribute to the literatüre.
Benzer Tezler
- Rethinking agricultural communication in the context of power/knowledge: Socialization of digital agriculture in Geyve
Tarımsal ı̇letı̇şı̇mı̇ bilgi/iktidar bağlamında yenı̇den düşünmek: Geyve'de dı̇jı̇tal tarımın sosyalleşmesı̇
KÜBRA SULTAN YÜZÜNCÜYIL
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİME YÜCEL BOURSE
- Sürdürülebilir atık yönetiminde yapayzekâ uygulamaları
Artificial intelligence applications in sustainable waste management
SEYYED MANSOUR HEDAYATI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgi ve Belge YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiBilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASUMAN ALTAY
- Simulation and life cycle assessment of combined bioheat and biopower plant using hungary oak (Quercus frainetto L.) coppices as a feedstock
Macar meşesi (Quercus frainetto L.) baltalıklarını hammadde olarak kullanan birleşik biyoısı ve biyogüç santralinin simülasyonu ve yaşam döngüsü analizi
FAHRİYE ENDA TOLON
Doktora
İngilizce
2024
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ KARAOSMANOĞLU
- Dıjıtal uzamda kamusal mekanın üretımı: Twitter verilerine dayali bir model önerisi
Production of public space in digital space: A model proposal based on twitter data
GİZEM ÖZPOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OZAN ÖNDER ÖZENER
- Exploring opinions of corporate instructional designers on their professional development and training needs
Kurumsal öğretim tasarımcılarının mesleki gelişim ve eğitim ihtiyaçları konusundaki görüşlerinin araştırılması
NAZLI GÖKALP
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK