Sürdürülebilir kırmızı et tedarik zincirinde büyükbaş hayvan yetiştiricilik faaliyetinin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the efficiency of cattle breeding in sustainable red meat supply chain
- Tez No: 1016435
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Ankara ilinde faaliyet gösteren besicilik işletmelerinin sosyoekonomik yapıları, maliyet ve kârlılık durumları ile üretim sürecinde karşılaştıkları temel sorunların belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış ve farklı büyüklükteki işletmeleri temsil edecek şekilde 94 üreticiyle ile anket yapılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek işletmelerin üretim yapısı, gelir kaynakları, maliyet bileşenleri ve pazarlama kanallarındaki işleyişi detaylı biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, işletme büyüklüğünün performans üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Büyük işletmelerde ölçek ekonomisi avantajına bağlı olarak masrafların gayrisafi hasılaya oranı daha düşük gerçekleşmiş, canlı ağırlık artış maliyeti de küçük işletmelere kıyasla daha düşük bulunmuştur. Gelir yapısı incelendiğinde, işletmelerin büyük çoğunluğu yalnızca tarımsal gelir elde ederken, tarım dışı gelir kaynaklarının özellikle küçük ölçekli işletmelerde sınırlı kaldığı görülmüştür. Besi sığırcılığı üretiminde kullanılan girdi piyasaları da incelenmiştir. Kesif ve kaba yem fiyatlarındaki değişimlerin kırmızı et fiyatlarına etkisi analiz edilmiş, pozitif fiyat şoklarının et fiyatlarını artırıcı ve kalıcı etkiler gösterdiği, negatif şokların ise sınırlı ve geçici olduğu belirlenmiştir. Bu durum, yem maliyetlerindeki artışların nihai ürün fiyatlarına hızla yansıdığını, maliyet düşüşlerinin ise fiyatlara aynı oranda yansımadığını göstermektedir. Ayrıca, yem fiyatlarındaki değişimlerin kendi içlerinde kalıcılığa sahip olması, üretici maliyetlerini ve kırmızı et fiyatlarını uzun vadede etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Üreticilerin öncelikli sorunları arasında hayvancılık politikalarındaki değişimler, girdi maliyetlerinin yüksekliği, kredi ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, ürünlerin değer fiyattan satılamaması ve örgütlenme eksiklikleri yer almaktadır. Ayrıca işçi ve teknik personel yetersizliği, yem temininde yaşanan sorunlar, barınak koşullarının yetersizliği ile hastalıklar ve veterinerlik hizmetlerindeki güçlükler sektörün sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, özellikle büyük ölçekli işletmelerin verimlilik avantajlarını daha etkin kullanabilmesi için finansmana erişimin kolaylaştırılması, girdi maliyetlerini düşürmeye yönelik desteklerin artırılması, pazarlama zincirinde üretici lehine düzenlemelerin yapılması ve kooperatiflerin güçlendirilmesi kritik önemdedir. Uzun vadeli ve istikrarlı bir hayvancılık politikasının benimsenmesi, teknik bilgi ve danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması ile küçük işletmelerin desteklenmesi, besicilik sektörünün kârlılığı ve rekabet gücünün artırılması açısından önem arz etmektedir. Tüm bu alanlarda yapılan önemli düzenlemelerin ve uygulamaya konulan politika ve projelerin kararlılıkla uygulanmaya devam edilmesi ve sahadan alınan geri bildirimlerin kapsamlı ve doğru bir şekilde analizinin yapılarak gerekli geliştirmelerin yapılması hayati önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the socioeconomic structures, cost and profitability status, and the main problems encountered during the production process of cattle fattening enterprises operating in Ankara, as well as to develop solutions and recommendations. A proportional stratified sampling method was employed, and 94 producers representing enterprises of different sizes were surveyed. The collected data were analyzed using statistical methods to provide a detailed evaluation of the production structure, income sources, cost components, and the functioning of marketing channels. The findings indicated that enterprise size was a decisive factor in performance. In large-scale enterprises, economies of scale led to a lower, ratio of expenses to gross revenue and was lower, costs of live weight gain compared with small-scale enterprises. When examining the income structure, the majority of enterprises derived income solely from agriculture, while non-agricultural income sources were limited, especially in small-scale enterprises. The input markets used in beef cattle production was also examined. The effects of changes in concentrate and roughage feed prices on red meat prices were analyzed, and it was found that positive price shocks had an increasing and persistent effect on meat prices, whereas negative shocks had limited and temporary effects. This indicated that increases in feed costs were quickly reflected in final product prices, while cost reductions did not translate into prices reductions to the same extent. Furthermore, the persistence of feed price changes themselves emerges as an important factor affecting producer costs and red meat prices in the long term. The primary problems of producers included changes in livestock policies, high input costs, difficulties in accessing credit and finance, inability to sell products at value prices, and deficiencies in organization. Additionally, shortages of labor and technical personnel, challenges in feed supply, inadequate housing conditions, and difficulties in veterinary services adversely affected the sustainability of the sector. Consequently, to allow large-scale enterprises to utilize their efficiency advantages more effectively, it is critical to facilitate access to finance, increase support to reduce input costs, implement producer-friendly regulations in the marketing chain, and strengthen cooperatives. The adoption of long-term and stable livestock policies, the expansion of technical knowledge and advisory services, and support for small-scale enterprises are essential to enhance the profitability and competitiveness of the cattle fattening sector. It is vital to continue implementing the significant reforms, policies, and projects introduced across all these areas with determination and to conduct a comprehensive, accurate analysis of feedback from the field to make the necessary improvements.
Benzer Tezler
- Türkiye'de kırmızı et arzının sürdürülebilirliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi üzerine bir araştırma: İzmir ve Afyonkarahisar illeri örneği
A research on determination of factors affecting the sustainability of red meat supply in Turkey: A case study of Izmir and Afyonkarahisar provinces
DUYGU TOSUN
- Türkiye hayvancılık sektöründe gıda güvencesi sorununun kırmızı et örneğinde incelenmesi
Livestock sector review of food assurance problem of Turkey red meat instance
MEDENİ AĞAÇ
- Türkiye'de kırmızı et sektörü ve geleceğe yönelik üretim ve tüketim dengesinin analizi
Red meat sector and equilibrium of production and consumption analysis for the future in Turkey
MUHAMMED ALİ PALABIÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN BİNİCİ
- Et entegre tesisinde sürdürülebilirlik
Sustainability in meat integrated facility
OĞUZHAN MÜJDECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kimya MühendisliğiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN
- IPARD programı kapsamında desteklenen ve desteklenmeyen besi sığırcılığı işletmelerinin yenilikçi teknolojileri kullanım düzeyleri ve en iyi yetiştiricilik pratikleri açısından karşılaştırılması: İç Anadolu Bölgesi örneği
The comparison of best farming practices and innovative technologies usage levels of beef cattle farms supported and non-supported by IPARD program: A case study of Central Anatolia Region
MURAT KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ