Okul öncesi dönemde çocukların fiziksel okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
An examination of physical literacy levels in preschool children
- Tez No: 1016535
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL SÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve oyun öğretimi dersi, Çocuk eğitimi, Çocuk-okul öncesi, Physical education and play teaching course, Child education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların fiziksel okuryazarlık düzeylerini belirlemektir. Araştırma, Ankara ili Polatlı ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı dokuz farklı anaokulunda öğrenim gören 48-78 ay arası toplam 300 çocuk ile yürütülmüştür. Çocuklarla gerçekleştirilen uygulamalar için gerekli etik ve yasal izinler alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden bağlantısal (ilişkisel) model kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında Avustralya'da geliştirilen“Fiziksel Okuryazarlık Anketi”nin Türkçeye uyarlanmış formu kullanılmıştır. Anketin Türkçeye uyarlama süreci alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda gerçekleştirilmiş, dil geçerliği sağlandıktan sonra yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri (faktör analizi dâhil) yapılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin dört alt boyut (fiziksel, bilişsel, sosyal ve psikolojik) altında tutarlı bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Araştırmanın bulgularına göre, fiziksel boyut ile psikolojik boyut arasında düşük düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, kız çocuklarının sosyal boyuta ilişkin yanıtlarının erkek çocuklarına göre daha olumlu eğilimler gösterdiği belirlenmiştir. Bilişsel boyut ile psikolojik boyut arasında düşük düzeyde pozitif ilişki saptanmış, çocukların fiziksel etkinliklere yönelik farkındalıklarının ve öz değerlendirme becerilerinin arttıkça fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının da yükseldiği görülmüştür. Genel olarak, çocukların fiziksel okuryazarlık düzeyleri arttıkça fiziksel öz yeterlik algılarının da güçlendiği belirlenmiştir. Bu sonuç, erken çocukluk döneminde fiziksel okuryazarlığın yalnızca motor becerilerin kazanımıyla sınırlı olmadığını; aynı zamanda bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimle de yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, okul öncesi dönemde fiziksel okuryazarlık temelli etkinliklerin çocukların çok yönlü gelişimini desteklediğini ve fiziksel öz yeterliklerinin artmasına katkı sağladığını göstermektedir. Bu doğrultuda, okul öncesi eğitim ortamlarında fiziksel okuryazarlığı geliştirmeye yönelik etkinliklerin sistematik biçimde yer alması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the physical literacy levels of preschool children. The research was conducted with a total of 300 children aged 48–78 months who were enrolled in nine preschools affiliated with the Ministry of National Education in the Polatlı district of Ankara, Türkiye. All necessary ethical and legal permissions were obtained prior to the implementation process with the children. A quantitative correlational research design was employed in the study. Data were collected using the Turkish-adapted version of the Physical Literacy Questionnaire, originally developed in Australia. The adaptation process was carried out based on expert opinions, and following linguistic validation, construct validity and reliability analyses (including factor analysis) were conducted. The results indicated that the scale had a consistent structure consisting of four sub-dimensions: physical, cognitive, social, and psychological. According to the findings, a low positive correlation was found between the physical and social sub-dimensions. Additionally, girls tended to give more positive responses in the social dimension compared to boys. A low positive correlation was also observed between the cognitive and psychological sub-dimensions, suggesting that as children's awareness and self-evaluation skills related to physical activities increased, their motivation to participate in such activities also improved. Overall, it was determined that as children's physical literacy levels increased, their perceptions of physical self-efficacy strengthened accordingly. These results indicate that physical literacy in early childhood is not limited to the acquisition of motor skills but is closely associated with cognitive, social, and emotional development. The findings also demonstrate that physical literacy-based activities in the preschool period support children's holistic development and contribute to the enhancement of their physical self-efficacy. Therefore, it is recommended that preschool education environments systematically include activities designed to foster physical literacy among children.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk döneminde çocukları olan ebeveynlerin sosyal medyada çocuklarına ait fotoğraf ve içerik paylaşımı hakkında görüşlerinin incelenmesi
Examining the views of parents with children in early childhood on sharing their children's photos and content on social media
MEHMET ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTAÇ GÖĞÜŞ
- Sessiz kitapların okul öncesi dönem çocuklarının görsel okuryazarlık becerilerinin gelişiminde kullanılması
The use of silent books in the development of visual literacy skills of preschool children
ŞEYMA NUR ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF MERCAN UZUN
- Okul öncesi çocuklarına yönelik çocuk edebiyatı eserlerinin korku ve şiddet ögeleri yönünden incelenmesi
An examination of elementary storybooks for preschool children in terms of elements of horror and violence
MÜGE ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN YOKUŞ
- COVİD 19 pandemisi sonrası dijitalleşmenin etki alanları bağlamında durum incelemesi
A case study on the impact areas of digitalization in the context of the post-COVID-19 pandemic
TOLGA KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ
- Okul öncesi dönemde öğretmenleri tarafından üstün ve özel yetenekli olarak aday gösterilen çocukların gelişim özelliklerinin incelenmesi
Study of the development features of children nominated by teachers in preschool period as gifted and talented in accordance with their peers.
ÖZGE SELÇUK BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECATE BAYKOÇ DÖNMEZ