Erken çocukluk döneminde çocukları olan ebeveynlerin sosyal medyada çocuklarına ait fotoğraf ve içerik paylaşımı hakkında görüşlerinin incelenmesi
Examining the views of parents with children in early childhood on sharing their children's photos and content on social media
- Tez No: 962117
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTAÇ GÖĞÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken çocukluk dönemi olarak bilenen, 0-8 yaş arası dönem, çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal-duygusal ve dil beceri gelişim hızının en yüksek olduğu, kritik bir evre olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde ebeveynler sosyal medyayı, çocuklarının büyümelerindeki gelişimleri belgeleme ve paylaşma amacıyla sık sık kullanabilmektedir. Ancak yapılan bu paylaşımlar çocuklarının mahremiyetinin, dijital güvenliğinin ve gelecekteki hakları açısından risk faktörleri oluşturabilmektedir. Yapılan bu çalışmayla, 0-8 yaş aralığında çocuğa sahip olan anne ve babaların sosyal medya kullanırken, çocuklarının fotoğraflarını, videolarını ve yazılı olan içeriklerini paylaşırken var olan eğilimlerini, bu konu hakkındaki düşüncelerini ve de duygularını ayrıntılı bir şekilde incelemeyi hedeflemektedir. Araştırma, İstanbul ilinde yaşamakta olan ve sosyal medya kullanımı düzenli olan ve çeşitli demografik özelliklere sahip olan 30 ebeveynin katılımı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler şeklinde planlanmış ve uygulanmıştır. Örneklem sağlanırken, çocuklarının fotoğraflarını ve içerik paylaşımlarını yapmayı tercih eden veya yapmayı tercih etmeyen ebeveynler, öğrenim durumu, algılanan maddi durum, meslek ve cinsiyet gibi demografik bilgiler açısından farklılığı olan bireylere yer verilerek katılımcıların maksimum çeşitlilik düzeyinde olması sağlanmıştır. Elde edilmiş olan nitel veriler, içerik analizi yöntemiyle incelenmeye alınmış ve ailelerin dijital mahremiyet, çocuk hakları ve dijital okuryazarlık konularında var olan tutumları analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde, anne ve babaların çocuklarının mahremiyetini koruması konusu ile ilgili kısmen bilinç sahibi olduğunu, ancak yapay zekâ teknolojilerinin risk faktörü, dijital güvenlik ve çocukların gelecekteki dijital haklarıyla ilişkili farkındalık düzeylerinin sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle çocukların rızası alınmadan yapılmış olan paylaşımların etik ilkeler ve hukuki boyut açısından ebeveynleri tarafından yeterince dikkate alınmadığı fark edilmektedir. Bu bağlam açısından incelendiğinde, anne ve babaların dijital okuryazarlık beceriler alanında geliştirilmesi, çocuklarının“unutulma hakkı”gibi ileriki yaşantılarında, çocukların kişisel bilgilerinin korunması ve haklarının gözetilmesine yönelik yasal alandaki düzenlemelerin hayata geçirilmesi öneri olarak sunulmaktadır. Ayrıca, sosyal medyadaki platformlarda, çocukların güvenliğini sağlama amacıyla daha etkili olabilecek çözümlerin geliştirmesi ve sürdürülebilir denetimlerin oluşturulmasının faydalı olduğu görülmektedir. Bu çalışmayla birlikte, ebeveynlerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını anlamaya çalışmak ve çocukların sanal dünyada korunması amacına yönelik kapsamı yüksek çözüm önerileri sunma açısından önemli bir katkı sağlamaktadır. Çocukların sanal ortamdaki güvenliğinin sağlanması için, aileleri bilinçlendirilme çalışmaları yapılması, dijital okuryazarlık çalışmalarının yaygınlaştırılması ve çocuk haklarına yönelik bilgilendirici çalışmalarının artırılması gerekmektedir. Araştırma, ebeveynlere, diğer araştırmacılara ve politikacılara rehberlik edecek yol haritası sunmakla birlikte, gelecekte yapılabilecek olan çalışmalar için de faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The period between the ages of 0-8, known as early childhood, is a critical stage in which children's cognitive, physical, social-emotional and language skill development is at its highest. During this period, parents can frequently use social media to document and share their children's development. However, these sharings can pose risks to their children's privacy, digital security and future rights. This study aims to examine in detail the tendencies of mothers and fathers with children between the ages of 0-8 when sharing their children's photos, videos and written content while using social media, their thoughts and feelings on this subject. The research was planned and implemented in the form of semi-structured interviews with the participation of 30 parents living in Istanbul, who use social media regularly and have various demographic characteristics. When providing the sample, parents who prefer or do not prefer to share photos and content of their children, individuals with differences in demographic information such as educational status, perceived financial status, occupation and gender were included to ensure maximum diversity of participants. The qualitative data obtained were examined using the content analysis method and the existing attitudes of families on digital privacy, children's rights and digital literacy were analyzed. When the research results are examined, it is revealed that mothers and fathers are partially aware of the issue of protecting the privacy of their children, but their awareness levels regarding the risk factor of artificial intelligence technologies, digital security and children's future digital rights are limited. It is noticed that especially the sharing made without the consent of children is not sufficiently taken into consideration by their parents in terms of ethical principles and legal dimensions. When examined in this context, it is suggested that mothers and fathers should develop digital literacy skills, and legal regulations should be implemented to protect children's personal information and protect their rights in their future lives, such as the“right to be forgotten”of their children. In addition, on social media platforms; it is seen that developing more effective solutions and establishing sustainable controls for the purpose of ensuring children's safety is beneficial. This study makes an important contribution in terms of trying to understand parents' habits in using social media and offering high-scope solution suggestions for the purpose of protecting children in the virtual world. In order to ensure children's safety in the virtual environment, awareness-raising activities should be carried out among families, digital literacy studies should be disseminated and informative studies on children's rights should be increased. The research provides a roadmap that will guide parents, other researchers and politicians, and it is thought that it will also be useful for future studies.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk döneminde çocuğu olan babaların boşanma deneyimlerinin ve baba-çocuk ilişkilerinin incelenmesi
An investigation of divorce experiences and father-child relationships of fathers with early childhood children
ŞENNUR EÇMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ALAT
- Okul öncesi çocukların dijital bağımlılık düzeyleri ile ebeveynlerinin dijital ebeveynlik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between digital addiction levels of preschool children and their parents' digital parenting skills
MERDAN BIÇAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDAT AVCI
- Erken çocukluk dönemindeki çocukların zeka düzeyleri ve sosyal becerileri ile ailelerin ebeveynlik ve dijital ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intelligence levels and social skills of early childhood children and parenting and digital parenting attitudes of families
KÜBRA KUZU JAFARI
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN ASUDE BAŞAL
- 2-4 yaş arası çocuklarda ekran maruziyeti ile davranışsal problemler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Assesment of the relationship between screen exposure and behavioral problems in 2-4 year old children
HALE EZGİ AÇMA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BOSTAN GAYRET
- Parents' attitudes towards the use of digital media among preschoolers
Ailelerin çocuklarının dijital medya kullanımı konusundaki tutumları
EDA YILMAYAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESRA BİLGİÇ ERCAN