Kuşeyrî'nin Nahvü'l-Kulûbi'l-Kebîr ve Nahvü'l-Kulûbi's-Sağîr adlı eserlerinin incelenmesi (Nahiv-tasavvuf bağlamında)
An examination of Kuşeyrî's Nahvü'l‑Kulûbi'l‑Kabîr and Nahvü'l‑Kulûbi's‑Sağîr (In the context of grammar and sufism)
- Tez No: 1016537
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN ŞAHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, İmam Kuşeyrî'nin Naḥvü'l-Kulûbi'l-Kebîr ve Naḥvü'l-Kulûbi'ṣ-Ṣaġîr adlı eserleri nahiv-tasavvuf ilişkisi bağlamında incelenmiştir. Çalışmada Kuşeyrî'nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri kısaca tanıtılmış; ardından söz konusu eserlerde yer alan nahiv konularına dair tasavvufî ve işârî yorumlar sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Nahiv meseleleri klasik ve modern dilbilgisi kaynakları ışığında açıklanırken, tasavvufî yorumlar Kuşeyrî'nin diğer eserlerinden de yararlanılarak analiz edilmiştir. Böylece dil ile gönül, lafız ile mâna ve zâhir ile bâtın arasındaki ilişkinin Kuşeyrî'nin düşüncesindeki yeri ortaya konulmuş; nahiv kurallarının tasavvufî kavramlarla nasıl ilişkilendirildiği bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Kuşeyrî'nin iki eserini birlikte ele alarak nahiv ve tasavvuf arasındaki etkileşimi sistemli bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Abstract This thesis examines the relationship between Arabic grammar (naḥw) and Sufism through an analysis of Imam Qushayrī's Naḥw al-Qulūb al-Kabīr and Naḥw al-Qulūb al-Ṣaghīr. The study first provides a brief overview of Qushayrī's life, scholarly personality, and intellectual contributions, and then systematically analyzes his mystical and allusive interpretations of grammatical concepts presented in these works. Grammatical issues are explained in light of both classical and modern Arabic grammatical sources, while the Sufi interpretations are examined with reference to Qushayrī's other writings. In this way, the study explores the place of the relationships between language and the heart, expression and meaning, and the exoteric and esoteric dimensions of interpretation within Qushayrī's thought. It further demonstrates how grammatical principles are associated with Sufi concepts and spiritual meanings. By examining these two works together, the thesis aims to present a systematic analysis of the interaction between Arabic grammar and Sufism in Qushayrī's intellectual framework.
Benzer Tezler
- منهج الإمام أبي نصر القشيري في عرض القراءات في تفسيره“التيسير في التفسير”
İmam Ebu Nasr el-Kuşeyrî'nin et-Teysîr fi't-Tefsîr adlı eserinde kırâatleri arz metodu
AHMAD KAJJE
Doktora
Arapça
2025
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH TOK
- Kuşeyri`nin hayatı, eserleri ve kelami görüşleri
Quashayri`s life, works and his theological approaches
SÜLEYMAN AKKUŞ
Doktora
Türkçe
1997
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ŞERAFETTİN GÖLCÜK
- Kuşeyrî'nin“el-Cevâhiru'l-Mensûre”isimli eseri bağlamında tasavvufî görüşleri
The sufi̇sm views of Kuseyri̇ in his work“el-Cevâhiru'l-Mensûre”
MEHMET MANSUR GÖKCAN
- Kuşeyrî'nin Letâifü'l-İşârât adlı tefsirindeki hadislerin tahrîc ve değerlendirilmesi (Fâtiha ve Bakara sûreleri)
The reporting and evaluation of the hadiths in Kushayri's book called Lataif al-Isharat (al-Fatiha and al-Baqarah surahs)
SERVER AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Kuşeyrî'nin Tertibü's-Sülûk ve Sülemî'nin Sülûkü'l-Ârifin eserleri bağlamında sülûk
Sulûk in the context of Kuşeyrî's Tertibu's-Sulûk and Sulemî's Sulûku'l-Âri̇fin works
EDİBE TAŞ
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CAHİD HAKSEVER