6. sınıf öğrencilerinin geometrik muhakeme becerilerinin algısal süreçler bağlamında incelenmesi
Examination of 6th grade students' geometric reasoning skills in the context of perceptual processes
- Tez No: 1016575
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL DÜZENLİ GÖKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Algısal Süreçler, Geometrik Muhakeme, Paralelkenarın Alanı, Üçgenin Alanı, 6. Sınıf Öğrencileri, Geometri, Geometri öğrenme, Geometri öğretimi, Geometric Reasoning, Parallelogram Area, Perceptual Processes, Sixth-Grade Students, Triangle Area, Geometry, Geometry learning, Geometry teaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, 6. sınıf öğrencilerinin üçgen ve paralelkenarın alanına ilişkin geometrik muhakeme becerilerini, Duval'in bilişsel yaklaşımında tanımlanan algısal süreçler (görsel, sözel, sıralı ve işlevsel algı) bağlamında incelemektir. Araştırma, öğrencilerin bu süreçleri nasıl kullandıklarını ve karşılaştıkları güçlükleri ortaya koymayı hedeflemiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek yürütülmüş ve Yin'in (2018) sınıflandırmasına göre nitel ağırlıklı iç içe geçmiş tek durum deseni kapsamında yapılandırılmıştır. Araştırmanın durumunu, bir ortaokul bağlamında 6. sınıf öğrencilerinin üçgen ve paralelkenarın alanı konularında sergiledikleri geometrik muhakemeleri oluşturmaktadır. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Kütahya ili Tavşanlı ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 49 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Derinlemesine analiz için ölçüt örnekleme ile seçilen 6 öğrenciyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Üçgen ve Paralelkenarın Alanı Muhakeme Testi (ÜPAMT) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler destekleyici nitelikte kullanılmış, temel veri kaynağını görüşmeler oluşturmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler, Duval'in bilişsel modeli temel alınarak tümdengelimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin geometrik muhakemelerinde ağırlıklı olarak görsel algıya dayalı yaklaşımlar sergilediklerini; sözel, sıralı ve özellikle işlevsel algıyı kullanmakta zorlandıklarını göstermiştir. Alan kavramını çoğunlukla işlemsel düzeyde ele aldıkları ve şekilsel dönüşümler, alanın korunumu ve parça–bütün ilişkisi kurma süreçlerinde sınırlılıklar yaşadıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin prototip şekillere bağlı kaldıkları da görülmüştür. Elde edilen bulgular, geometri öğretiminde öğrencilerin algısal süreçlerini ayrı ayrı değil, bütüncül ve ilişkili biçimde destekleyen öğrenme ortamlarının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the geometric reasoning processes of sixth-grade students regarding the area of triangles and parallelograms within the framework of perceptual processes (visual, discursive, sequential, and operative) defined in Duval's cognitive approach. The study seeks to reveal how students use these processes and the difficulties they encounter. The research was conducted using a qualitative approach and was structured as a qualitative-dominant embedded single-case design according to Yin (2018). The case consists of the geometric reasoning processes exhibited by sixth-grade students in a middle school context on the topics of triangle and parallelogram area. The study group included 49 sixth-grade students attending a public middle school in the Tavşanlı district of Kütahya during the 2024–2025 academic year. For in-depth analysis, interviews were conducted with six students selected through criterion sampling. Data were collected using the Triangle and Parallelogram Area Reasoning Test (TPART) and a semi-structured interview form. Quantitative data were used as supplementary data, while interviews constituted the primary data source. Interview data were analyzed through deductive content analysis based on Duval's cognitive model. Findings indicated that students predominantly relied on visual perceptual approaches and experienced difficulties in using discursive, sequential, and especially operative perceptual processes. Students tended to address the concept of area at an procedural level and showed limitations in shape transformations, conservation of area and establishing part–whole relationships. It was also observed that students adhered to prototypical shapes. The findings highlight the importance of learning environments that support students' perceptual processes holistically and in an interrelated manner, rather than separately, in geometry education.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin matematiksel düşünme süreç ve becerilerinin boylamsal incelenmesi
Mathematical thinking processes and skills of secondary schoolstudents' longitudinal investigation
NİYAZİ SEZER
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALTUN
- 7.sınıf öğrencilerinin geometri öğrenme alanındaki ispat becerilerinin incelenmesi ve ispat ders planı uygulamaları
Investigating proving skills of 7th grade students in geometry content strandand proof lesson plan implementations
EMRE DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFİYE ZEYBEK ŞİMŞEK
- 6. sınıf matematik dersi geometri ve ölçme öğrenme alanında geliştirilen bir sanal manipülatif takımının (MATMAP) öğrencilerin akademik başarılarına, geometriye yönelik tutumlarına ve geometrik muhakeme süreçlerine etkisi
The effects of virtual manipulatives, developed for 6th grade mathematics lesson in geometry and meausurement learning area, on students' academic achievement, attitudes towards geometry, and geometrical reasoning processes
AHMET MUTLUOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ERDOĞAN
- 8. sınıf öğrencilerinin geometrik muhakemelerinin gelişiminin geometrik çalışma uzayları bağlamında incelenmesi
An investigation into the development of 8th grade students' geometric reasoning in the context of geometric working spaces
HİLAL KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL KÖSA
- 8. sınıf öğrencilerinin geometrik ispat süreci ve eğilimleri
Geometrical proof processes and tendencies of 8th grade students
ŞERİFE ZAİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
MatematikKastamonu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAD NASİBOV