Yaşlı bireylerde Yaşam Biçimi Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği: Metodolojik çalışma
Validity and reliability of the Older Adult Lifestyle Scale: A methodological study
- Tez No: 1016651
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAİLE ALANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 65 yaş ve üzeri bireylerde Yaşlı Yaşam Tarzı Ölçeği'nin (YBYBÖ) Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Metodolojik türdeki bu araştırma, Eylül- Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye'de yaşayan 250 yaşlı yetişkin ile çevrim içi veri toplama yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Dil ve kapsam geçerliliği, sırasıyla çeviri-geri çeviri prosedürleri ve uzman değerlendirmesi ile incelenmiştir. Yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak analiz edilmiştir. Güvenilirlik ise Cronbach's alfa ve iki yarı güvenilirlik yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Ölçüt bağımlı geçerlilik, OALS ile SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği arasındaki korelasyonlar incelenerek analiz edilmiştir. Verilerin çözümünde SPSS 25.0 ve AMOS yazılımları kullanılmıştır. Tüm maddeler için Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ) değerleri 0,80'in üzerinde bulunmuştur. AFA sonucunda, toplam varyansın %61,17'sini açıklayan dört faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır (KMO=08,26; p<0,001). DFA sonuçları, dört faktörlü modeli kabul edilebilir uyum indeksleri ile doğrulamıştır (χ²/df=23,52, RMSEA=0,074, CFI=0,905). Ölçeğin genel Cronbach's alfa katsayısı 0,835 olarak saptanırken, alt ölçek değerleri 0,681 ile 0,902 arasında değişim göstermiştir. İki yarı güvenilirlik analizi, yüksek iç tutarlılığa işaret etmiştir (Spearman-Brown=0,916; Guttman=0,908). YBYBÖ toplam puanları ile SF-12 fiziksel ve zihinsel bileşen puanları arasında saptanan anlamlı pozitif korelasyonlar (p<0,01), ölçüt geçerliliğini desteklemiştir. Yaşlı Yaşam Tarzı Ölçeği'nin (YBYBÖ) Türkçe versiyonu, yaşlı yetişkinlerin yaşam tarzlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bu ölçek, yaşlı popülasyonda yaşam kalitesiyle ilişkili yaşam tarzı faktörlerini değerlendirmek amacıyla hem klinik uygulamalarda hem de araştırmalarda kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of the Older Adult Lifestyle Scale (OALS) among individuals aged 65 years and older. This methodological study was conducted with 250 older adults living in Türkiye between September and December 2025 using an online data collection method. Language and content validity were assessed through translation–back translation procedures and expert evaluation, respectively. Construct validity was examined using exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA). Reliability was evaluated using Cronbach's alpha and split-half reliability methods. Criterion-related validity was assessed by examining correlations between OALS and the SF-12 Quality of Life Scale. Data were analyzed using SPSS 25.0 and AMOS software. The Content Validity Index values for all items were above 0.80. EFA revealed a four-factor structure explaining 61.17% of the total variance (KMO=0.826; p<0.001). CFA results confirmed the four-factor model with acceptable fit indices (χ²/df=2.352, RMSEA=0.074, CFI=0.905). The overall Cronbach's alpha coefficient was 0.835, while subscale values ranged from 0.681 to 0.902. Split-half reliability analysis indicated high internal consistency (Spearman-Brown=0.916; Guttman=0.908). Significant positive correlations were found between OALS total scores and SF-12 physical and mental component scores (p<0.01), supporting criterion validity. The Turkish version of the OALS is a valid and reliable instrument for assessing the lifestyle of older adults. It can be used in both clinical practice and research to evaluate lifestyle factors associated with quality of life in older populations.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesinde diyabet polikliniğine başvuran bireylerde tip 2 diyabet öz yönetimi ve diyabet sağlık okuryazarlığının glisemik kontrole etkisi
The impact of type 2 diabetes self-management and diabetes health literacy on glycemic control among individuals attending the diabetes clinic of a university hospital
ÖZGE KILINÇ CANDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ODABAŞ
- Chabot duygusal ayrımlaşma ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ve evli bireylerin duygusal ayrımlaşma düzeylerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ESRA BELLUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean UnıversıtyDOÇ. DR. SİBEL DİNÇYÜREK
- Yaşlı bireylere verilen öz-bakım eğitiminin sağlığın geliştirilmesine etkisi
The effect of self-care education on health promotion of elderly
HATİCE GÜLSOY
- Mekansal belleğin ortaöğretim binaları bağlamında irdelenmesi
Analysis of spatial memory in the context of secondary schools
ZEYNEP TARÇIN TURGAY
- Yaşlıların yaşam kalitesi, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve başarılı yaşlanma düzeylerinin incelenmesi üzerine bir araştırma: Konya ili örneği
A study on the quality of life, healthy lifestyle behaviors and successful aging levels of the elderly: The case of Konya
SEDA NUR ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sağlık Kurumları YönetimiSelçuk ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDAN ERTAŞ