Sporun diploması aracı ve hegemonya faktörü olarak kullanılması: Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar örneği
The use of sport as a tool of diplomacy and a factor of hegemony: The case of Saudi Arabia, the United Arab Emirates, and Qatar
- Tez No: 1016747
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAT KAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Birleşik Arap Emirlikleri, Dış politika, Hegemonya, Kamu diplomasisi, Katar, Körfez ülkeleri, Spor diplomasisi, Suudi Arabistan, Uluslararası ilişkiler, Yumuşak güç, United Arab Emirates, Hegemony, Public diplomacy, Qatar, Gulf countries, Sports diplomacy, Saudi Arabia, International relations, Soft power
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Körfez bölgesindeki güç ve nüfuz rekabeti tarihsel olarak askeri kapasite ve enerji kaynaklarına dayanmıştır. Ancak 2000'li yıllardan itibaren sporun dış politikaya entegre edilmesi, bu rekabeti meşruiyet yaratma, kimlik inşası, uluslararası görünürlük, küresel ağlara katılım, prestij ve hegemonik rekabet gibi alanlara doğru genişletmiştir. Katar, BAE ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge aktörleri, bu dinamikler aracılığıyla kendilerini dünya siyasetinde“modern”,“yenilikçi”,“küresel”ve“etkili”aktörler olarak konumlandırmayı hedeflemektedir. Bu tez, hegemonyayı yalnızca üstün bir güç olarak tanımlamak yerine, onu rıza üretimi, entelektüel ve ahlaki liderlik iddiaları ile ulusötesi ağlar üzerinden işleyen bir liderlik düzeni olarak yeniden kavramsallaştırmaktadır. Araştırmanın sorusu: Suudi Arabistan, Katar ve BAE spor diplomasisini hangi amaçlar, araçlar ve mekanizmalarla kullanmaktadır ve bu stratejiler hangi dış politika sonuçlarını doğurmaktadır? Bu tez, Nye, Grix-Brannagan ve Gramsci'nin çerçevelerinden hareketle, spor diplomasisinin Körfez ülkeleri açısından rolünü incelemektedir. Bu çalışma, 2000-2025 döneminde Katar'ın 2022 Dünya Kupası, BAE'nin küresel spor yatırımları ve Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 kapsamındaki spor projeleri üzerinden üç ülkenin spor diplomasisi stratejilerini nitel karşılaştırmalı analiz yöntemiyle değerlendirmektedir. Artan görünürlük, insan hakları, kadınların toplumdaki rolü, demokratik normlar, yönetişim ve sportswashing gibi konularda daha yoğun normatif incelemelere ve eleştirilere yol açmaktadır. Bu nedenle spor diplomasisi, Körfez ülkeleri için görünürlük ve meşruiyet sağlayan bir dış politika aracı olmasının yanı sıra, normatif baskıların ve eleştirel söylemlerin yoğunlaştığı kırılgan bir diplomatik alan niteliği de taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Historically, rivalries for power and influence in the Gulf region centered on military capabilities and energy resources. Since the 2000s, the integration of sport into foreign policy has expanded this competition to include legitimacy-building, identity construction, international visibility, participation in global networks, prestige, and hegemonic rivalry. Through these initiatives, Saudi Arabia, Qatar, and the UAE aspire to position themselves as“modern, ”innovative,“global,”and“influential”actors. This thesis reconceptualizes hegemony not merely as a form of superior power, but as a leadership order operating through the production of consent, claims to intellectual and moral leadership, and transnational networks. The research question is: Through which objectives, tools, and mechanisms do Saudi Arabia, Qatar, and the UAE utilize sports diplomacy, and what foreign policy outcomes do these strategies produce? Drawing on the frameworks of Nye, Grix-Brannagan, and Gramsci, this thesis examines the role of sports diplomacy from the perspective of the Gulf states. This study uses a qualitative comparative analysis to assess the sports diplomacy strategies of Qatar, the United Arab Emirates, and Saudi Arabia between 2000 and 2025, focusing on Qatar's hosting of the 2022 FIFA World Cup, the UAE's global sports investments, and Saudi Arabia's Vision 2030 sports initiatives. Increased visibility has also given rise to heightened normative scrutiny regarding human rights, women's roles, democratic norms, governance, and sportswashing. Consequently, while sports diplomacy serves as a tool for enhancing visibility and international legitimacy, it also constitutes a fragile diplomatic arena in which normative pressures and critical narratives are increasingly intensified.
Benzer Tezler
- Rusya-Ukrayna savaşının uluslararası spor organizasyonlarına etkisinin araştırılması: Türk milli sporcuların algıları
An investigation into the impact of the russia-ukraine war on international sports organizations: Perceptions of Turkish national athletes
İBRAHİM HALİL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerGaziantep ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH ÖZTOP
- Spor diplomasisi aracı olarak sosyal medyanın kullanımı: Formula 1 Türkiye Grand Prix örneği
The use of social media as a sports diplomacy tool: The example of Formula 1 Türkiye Grand Prix
SARE CİVELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerTrabzon ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR YALIN
- Sovyetler Birliği'nin iç ve dış politikasında beden terbiyesi ve sporun rolü (1917-1940)
The role of physical culture and sport in internal and foreign politics of Soviet Union (1917-1940)
MARİNA FOMİNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. DR. İLKER AKTÜKÜN
- Spor ve spor yöneticiliği marjında kamu diplomasisi
Public diplomacy in the margin of sports and sports management
CİHANERİ ERCİYES AVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORUÇ ALİ UĞUR
- Sporun uluslararası ilişkiler açısından fonksiyonlarının değerlendirilmesi
The assessment of functions of sports in terms of international relations
GÖZDE ALGÜN DOĞU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
SporAnkara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN SUNAY