HIV ile yaşayan gebeler ve antiretroviral tedavi: Büyük veri ile tahmini sayı analizi
Pregnant women living with HIV and antiretroviral treatment: Estimated number analysis with big data
- Tez No: 1016823
- Danışmanlar: DOÇ. DR. METİN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Antiretroviral tedavi, büyük veri analizi, epidemiyoloji, gebelik, insan bağışıklık yetmezliği virüsü, Ebelik eğitimi, Antiretroviral therapy, big data analysis, epidemiology, pregnancy, human immunodeficiency virus, Midwifery education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, 1990–2023 yılları arasında küresel ölçekte insan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV) ile yaşayan ve antiretroviral tedaviye ihtiyaç duyan gebelerin tahmini sayılarındaki zamansal değişimin büyük veri analitiği yaklaşımıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca göstergelerin coğrafi bölgeler ve ülke gelir düzeylerine göre dağılımı değerlendirilerek küresel sosyoekonomik eşitsizliklerin ortaya konulması hedeflenmiştir. YÖNTEM: Bu araştırma, ekolojik ve tekrarlayan kesitsel tasarıma sahip, ikincil veri kaynaklarına dayalı nicel bir büyük veri analizidir. Veriler Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Bankası veri tabanlarından elde edilmiştir. HIV ile yaşayan ve antiretroviral tedaviye ihtiyaç duyan gebelere ilişkin 1990–2023 yıllarını kapsayan göstergeler, coğrafi bölge ve ülke gelir düzeylerine göre analiz edilmiştir. Veri temizleme ve düzenleme işlemleri Microsoft Excel ile gerçekleştirilmiş, istatistiksel analizler ve görselleştirmeler Python programlama dili kullanılarak yapılmıştır. BULGULAR: Analiz sonuçları, HIV ile yaşayan gebe sayısının küresel ölçekte artış eğiliminde olduğunu göstermiştir. Bölgesel değerlendirmelerde en yüksek değerler Avrupa ve Orta Asya ile Sahra Altı Afrika bölgelerinde belirlenmiştir. Gelir düzeyine göre yapılan analizlerde yüksek gelirli ülkelerde daha yüksek prevalans değerleri saptanırken, düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde yıllar içerisinde belirgin artış eğilimleri gözlenmiştir. Antiretroviral tedaviye ihtiyaç duyan gebe sayısının 1990–2015 yılları arasında arttığı, sonrasında ise bazı bölgelerde azalma eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. SONUÇ: HIV ile yaşayan ve antiretroviral tedaviye ihtiyaç duyan gebelerin dağılımı küresel ölçekte önemli bölgesel ve sosyoekonomik farklılıklar göstermektedir. HIV ile mücadelede sağlık hizmetlerine erişimin iyileştirilmesi, veri izleme sistemlerinin güçlendirilmesi ve kanıta dayalı halk sağlığı politikalarının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Büyük veri analitiği, küresel sağlık göstergelerinin izlenmesi ve etkili müdahalelerin planlanmasında önemli bir araçtır.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: This study aims to examine, using a big data analytics approach, the temporal changes in the estimated number of pregnant women living with human immunodeficiency virus (HIV) and requiring antiretroviral therapy on a global scale between 1990 and 2023. Additionally, the study aimed to highlight global socioeconomic inequalities by evaluating the distribution of these indicators across geographic regions and by country income levels. METHOD: This study is a quantitative big data analysis based on secondary data sources, employing an ecological and repeated cross-sectional design. The data were obtained from World Health Organization and World Bank databases. Indicators covering the years 1990–2023 regarding pregnant women living with HIV and in need of antiretroviral therapy were analyzed by geographic region and country income level. Data cleaning and preparation were performed using Microsoft Excel, while statistical analyses and visualizations were conducted using the Python programming language. RESULTS: This study reveals a global upward trend in the number of pregnant women living with human immunodeficiency virus (HIV) between 2010 and 2023. Regional analyses indicate that the highest rates are concentrated in Europe and Central Asia, as well as in Sub-Saharan Africa. In assessments based on income level, higher prevalence rates were observed in high-income countries, while significant upward trends over time were identified in low- and lower-middle-income countries. The number of pregnant women requiring antiretroviral therapy was found to have increased up to 1990–2015, but has since shown a declining trend in some regions. This change is believed to be related to increased access to treatment on a global scale. CONCLUSION: The distribution of pregnant women living with HIV who require antiretroviral therapy shows significant regional and socioeconomic disparities on a global scale. Improving access to healthcare services, strengthening data monitoring systems, and developing evidence-based public health policies are of great importance in the fight against HIV. Big data analytics is a key tool for monitoring global health indicators and planning effective interventions.
Benzer Tezler
- HIV ile yaşayan bireylerde sağlık anksiyetesinin yaşam kalitesi ve psikososyal işlevsellikle ilişkisi
Health anxiety in people living with hiv and its relationship to quality of life and psychosocial functioning
NAZIM YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- HIV ile yaşayan kişilerin tanı ve tedavi süreçlerine ilişkin algıları: Niteliksel bir araştırma
Perceptions of people living with HIV regarding their diagnosis and treatment processes: A qualitative study
GAMZE ŞENYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Deontoloji ve Tıp TarihiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBiyoetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA YEŞİM IŞIL ÜLMAN
- HIV ile yaşayan bireylerde karotis ve brakial arter duvar kalınlık ölçümü ve kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi
Carotid and brachial artery wall thickness measurement in individuals living with HIV and its relationship with cardiovascular disease risk
ZEYNEP BİLGİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRCAN KAYAASLAN
- HIV ile yaşayan bireylerde geç tanı sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi geç tanılı olgularda hospitalizasyon oranı
Frequency of late presentation in people living with HIV and related risk factors for late diagnosis and hospitalization rate in late diagnosis cases
NURLANA MIKAYILOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE İNCİ
- HIV ile yaşayan bireylerin nörokognitif ve nöropsikiyatrik açıdan değerlendirilmesi
Neurocognitive and neuropsychiatric evaluation of individuals living with HIV
GAMZE KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRCAN KAYAASLAN