Salep diyet liflerinin kolonik mikrobiyota üzerine etkilerininaraştırılması
Investigation of the effect of salep dietary fibers on colonic microbiota
- Tez No: 1016848
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA TUNÇİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Salep, Orchidaceae familyasına ait orkide türlerinin kurutulmuş yumrularından elde edilen ve yüksek oranda glukomannan içeriği ile bilinen doğal bir diyet lifi kaynağıdır. Glukomannan ve diğer çözünür lifler, insan sindirim enzimleri tarafından parçalanamaması nedeniyle kolona ulaşmakta ve burada bağırsak mikrobiyotası tarafından fermente edilerek kısa zincirli yağ asitlerinin (KZYA) oluşumuna katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, farklı hazırlama yöntemleriyle (su veya süt kullanılarak; şekerli ve şekersiz) elde edilen salep içeceği örneklerinin fekal mikrobiyota kompozisyonu ve KZYA üretimi üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, su ve süt bazlı, şekerli ve şekersiz salep içeceği formülasyonları hazırlanmış ve analizlerde kullanılmak üzere liyofilize edilmiştir. Ardından örnekler in vitro gastrointestinal sindirim sistemi enzimleriyle muamele edilerek sindirilemeyen diyet fraksiyonları elde edilmiştir. Analiz sonrası elde edilen sindirilemeyen fraksiyonlar, anaerobik koşullarda üç sağlıklı donörden toplanan fekal mikrobiyota kullanılarak fermentasyon işlemine tabi tutulmuştur. Fermentasyon sürecinde belirli zaman noktalarında (0., 6., 12. 24. ve 48. saatler) örnekler alınmış ve KZYA miktarları gaz kromatografisi (GC) kullanılarak belirlenmiştir. Fermentasyonun 24. saatinde toplanan örneklerden DNA izolasyonu gerçekleştirilmiş ve mikrobiyota kompozisyonu, 16s rRNA gen dizilemesine dayalı yeni nesil dizileme yöntemi kullanılarak Illumina MiSeq platformunda analiz edilmiştir. Beklendiği üzere tüm örneklerde en baskın KZYA'nın asetat olduğu belirlenmiştir. Su ile hazırlanan salep örnekleri, salep tozu ile benzer düzeylerde KZYA üretimi sağlarken, süt ile hazırlanan formülasyonlarda asetat, propiyonat, bütirat ve toplam KZYA üretiminin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gözlemlenmiştir (p < 0.05). Bu bulgular, gıda matriksinin fermentasyon süreci üzerinde belirleyici bir faktör olduğunu göstermektedir. Mikrobiyota analizleri, salep örneklerinin özellikle Prevotella copri, Phocaeicola dorei ve Faecalibacterium prausnitzii başta olmak üzere kompleks karbonhidrat fermentasyonunda rol alan bakteriyel grupların göreceli bolluğunu artırdığını ortaya koymuştur. Ayrıca bütirat üretimi ile ilişkili Faecalibacterium, Blautia ve Lachnospiraceae üyelerinde gözlenen artışlar, salebin fonksiyonel mikrobiyota modülasyonu potansiyelini desteklemektedir. Elde edilen bulgular, salep kaynaklı diyet liflerinin kolona ulaşarak kompleks karbonhidrat yapıları üzerinden mikrobiyota tarafından fermente edildiğini, bu süreçte bakteriyel kompozisyonun seçici olarak değiştiğini ve KZYA üretiminin arttığını göstermektedir. Ayrıca gıda matriksi kaynaklı farklılıkların (özellikle su ve süt bazlı hazırlama) mikrobiyal erişilebilirlik ve fermentasyon metabolit üretimi üzerinde belirleyici olduğu görülmüştür. Sonuç olarak salep, bağırsak mikrobiyotası üzerinde fonksiyonel etkiler gösterebilen potansiyel bir diyet lifi kaynağı olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Salep is a natural source of dietary fiber obtained from the dried tubers of orchid species belonging to the Orchidaceae family and is particularly known for its high glucomannan content. Glucomannan and other soluble fibers are resistant to digestion by human gastrointestinal enzymes and therefore reach the colon, where they are fermented by the gut microbiota, contributing to the production of short-chain fatty acids (SCFAs). This study aimed to comparatively evaluate the effects of salep beverage samples prepared using different formulations (water- or milk-based, with or without added sugar) on fecal microbiota composition and SCFA production. For this purpose, water- and milk-based salep beverage formulations, both sweetened and unsweetened, were prepared and subsequently lyophilized for further analyses. The samples were then treated with an in vitro gastrointestinal digestion system to obtain indigestible dietary fractions. The resulting indigestible fractions were subjected to anaerobic fermentation using fecal microbiota collected from three healthy donors. During fermentation, samples were collected at specific time points (0, 6, 12, 24, and 48 h), and SCFA concentrations were determined using gas chromatography (GC). DNA was isolated from samples collected after 24 h of fermentation, and microbiota composition was analyzed on the Illumina MiSeq platform using next-generation sequencing based on 16S rRNA gene sequencing. As expected, acetate was identified as the predominant SCFA in all samples. Salep samples prepared with water produced SCFA levels comparable to those of salep powder, whereas milk-based formulations resulted in significantly lower acetate, propionate, butyrate, and total SCFA production (p < 0.05). These findings indicate that the food matrix plays a determining role in the fermentation process. Microbiota analyses revealed that salep samples increased the relative abundance of bacterial groups involved in complex carbohydrate fermentation, particularly Prevotella copri, Phocaeicola dorei, and Faecalibacterium prausnitzii. Furthermore, increases observed in butyrate-associated taxa, including Faecalibacterium, Blautia, and members of the Lachnospiraceae family, support the potential of salep to modulate the gut microbiota in a beneficial manner. The findings demonstrate that salep-derived dietary fibers reach the colon and are fermented by the gut microbiota through their complex carbohydrate structures, resulting in selective shifts in bacterial composition and enhanced SCFA production. In addition, differences arising from the food matrix, particularly between water- and milk-based preparations, were found to influence microbial accessibility and fermentation metabolite production. Overall, salep may be considered a promising dietary fiber source capable of exerting functional effects on the gut microbiota.
Benzer Tezler
- Süzme yoğurtlarının fonksiyonel özelliklerinin arttırılmasında bazı diyet liflerin kullanılması üzerine araştırmalar
Research on using of some dietary fibers in increasing functional properties of strained yoghurt
EMRAH BALADURA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Gıda MühendisliğiCelal Bayar ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. KEMAL SEÇKİN
- Farklı diyet lifleri kullanımının manda sütü dondurmalarının kalitesi üzerine etkisi
The effect of using different dietary fibers on the quality of buffalo milk ice creams
MÜZEYYEN GÖZÜBENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KURBAN YAŞAR
- Farklı hayvansal ve bitkisel sütlerle üretilen salep içeceğinin bazı kalite kriterleri
Some quality criteria of salep beverage produced with different animal and vegetable milks
ESRA BİROL
Doktora
Türkçe
2023
Besin Hijyeni ve TeknolojisiSelçuk ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRKAN UÇAR
- Egzersiz yapan bireylere yönelik fonksiyonel dondurma formülasyonunun geliştirilmesi
Development of functional ice cream formulation for exercise individuals
İSMAİL BELLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAMAN
- Üniversite öğrencilerinde içecek tüketimleri, sağlıklı yeme indeksleri ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The evaluation of the relation between the beverage consumption, healthy eating index and nutritional status of university students
SAADET ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL YILDIRAN