Sığır besi geliştirme yemlerinde farklı tampon maddelerin kullanılmasının besi performansı ve rumen asidozuna bağlı bazı parametrelere etkileri
Effects of different buffering agents in beef cattle fattening diets on fattening performance and some parameters related to ruminal acidosis
- Tez No: 1016978
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGÜN DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yüksek enerjili, konsantre yem ağırlıklı rasyonlar besi sığırcılığında yaygın olarak kullanılmakta; ancak rumen pH'sının fizyolojik sınırların altına düşmesine bağlı olarak subakut rumen asidozu (SARA) riskini artırmaktadır. SARA, besi performansı, karkas verimi ve ayak–tırnak sağlığını olumsuz etkileyen önemli bir metabolik bozukluktur. Bu çalışma, yüksek enerjili pelet yemler ile beslenen sığırlarda farklı tampon ve biyolojik yem katkılarının besi performansı, bazı karkas özellikleri, rumen pH'sı, tırnak lezyonları ve metabolik göstergeler üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, 11 aylık yaşta ve ortalama 330 ± 10 kg canlı ağırlığa sahip 54 adet Brangus erkek sığırlar kullanılmıştır. Deneme grupları; katkı maddesi içermeyen negatif kontrol (NK), sodyum bikarbonat ve magnezyum oksit içeren pozitif kontrol (PK), kalkerleşmiş deniz algi (KDA) ve Saccharomyces cerevisiae içeren maya (MAYA) olmak üzere dört gruptan oluşturulmuştur. Araştırmada canlı ağırlık artışı bakımından başlangıç dönemlerinde (T1) gruplar arasında istatistiki önemli farklılık gözlenmezken (p>0,05) T2 döneminden itibaren önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır. T4 döneminde canlı ağırlığın özellikle KDA ve MAYA gruplarında istatistiki olarak daha yüksek olduğu ve NK grubuna göre yaklaşık %13 düzeyinde daha yüksek canlı ağırlık artışı sağlandığı belirlenmiştir(p<0,05). Denemede yem tüketimi ve yemden yararlanma oranları grup düzeyinde belirlendiğinden istatistiki olarak karşılaştırma yapılmamıştır. Bununla beraber yem tüketimlerinin KDA ve MAYA gruplarında, NK ve PK gruplarına göre rakamsal olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir. Yemden yararlanma oranının ise MAYA ve KDA gruplarında, NK ve PK gruplarına göre rakamsal olarak daha iyi olduğu görülmüştür. Rumen pH değerleri T1, T2 ve T3 dönemlerinde NK grubunda 5.8'in altında iken PK, KDA ve MAYA gruplarına göre 6.05-6.97 aralığında olduğu; NK grubunda bu gruplara göre istatistiki olarak daha düşük (p<0,05) pH değerlerinin ortaya çıktığı belirlenmiştir. T4 döneminde ise gruplar arasında pH değerleri bakımından önemli farklılıklar (p>0,05) oluşmamıştır. Kan biyokimyasal parametrelerinden kan BUN ve kalsiyum düzeylerinin tüm gruplarda ve analiz dönemlerinde fizyolojik sınırlar içerisinde seyrettiği ve gruplar arasında önemli farklılıklar oluşmadığı belirlenmiştir (p>0,05). T3 döneminde ise fosfor düzeyi KDA grubunda NK ve PK gruplarına göre daha yüksek (p<0,05) olurken magnezyum düzeyleri PK grubunda MAYA ve KDA gruplarına göre önemli düzeyde daha yüksek olmuştur (p<0,05). Bu çalışmada farklı katkı maddeleriyle beslenen besi sığırlarında serum magnezyum (Mg) düzeylerinin dönemsel değişimi değerlendirilmiştir. Genel olarak T0, T1, T2 ve T4 dönemlerinde gruplar arasında önemli bir farklılık gözlenmezken, yalnızca T3 döneminde belirgin bir değişim ortaya çıkmıştır. Özellikle NaHCO₃ ve MgO kombinasyonu verilen PK grubunda serum Mg düzeyi diğer gruplara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Bu durum, rumen pH'sının tamponlanması ve Mg'nin çözünürlük ile emilim koşullarının iyileşmesiyle ilişkilendirilmektedir. Elde edilen bulgular, rumen ortamının stabilizasyonu ve uygun mineral katkı stratejilerinin, besi sığırlarında magnezyum homeostazını olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu çalışmada farklı tampon katkı maddeleriyle beslenen sığırlarda tırnak sağlığı ve ayak lezyonlarının görülme sıklığı değerlendirilmiş; özellikle KDA ve MAYA ilavelerinin tırnak hastalıklarının önlenmesinde belirgin olumlu etkiler sağladığı ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, NK grubu hem aşırı tırnak uzaması (%39,58) hem de taban-ökçe çürüğü (%41,66) açısından en yüksek prevalansa sahipken, KDA (%7,69) ve MAYA (%5,76) gruplarında bu oranlar önemli oranda düşmüştür. Ayrıca, arka ayak lezyonları bakımından fark daha da belirgin olup, NK grubunda bu oran %83,33 olarak saptanırken, KDA ve PK gruplarında %23,07, MAYA grubunda ise hiç lezyon tespit edilmemiştir. Bu sonuçlar, rumen pH stabilizasyonunun ve metabolik asidozun önlenmesinin, tırnak dokusunun yapısal bütünlüğü üzerinde doğrudan etkili olduğunu göstermektedir. NK grubunda aşırı tırnak uzaması ve taban–ökçe lezyonlarının diğer gruplara göre oransal olarak daha yüksek (p<0,01) olduğu saptanmıştır. KDA ve MAYA gruplarında NK grubuna göre istatistiki olarak daha yüksek (p<0,05) sıcak ve soğuk karkas ağırlıkları elde edilmiştir. Karaciğer apseleri bakımından ise gruplar arasında istatistiki olarak önemli farklılık (p>0,05) gözlenmemiştir. Sonuç olarak, yüksek enerjili besi yemlerinde tampon etkili yem katkı maddesi kullanılmamasının özellikle canlı ağırlık ve rumen pH'sını önemli düzeyde düşürdüğü, rumen pH düşüşünün subakut rumen asidozu riskini artırdığı belirlenmiştir. Tampon etkili madde olarak sodyum bikarbonat ve magnezyum oksitin kombinasyon halinde kullanımının rumen pH değerini fizyolojik aralıkta tutmasına rağmen canlı ağırlık artışına etkisinin daha sınırlı olduğu; halbuki kalkerleşmiş deniz algi ve Saccharomyces cerevisiae kullanılmasının, rumen pH stabilitesini daha iyi sağlayarak canlı ağırlık artışı ve karkas randımanında iyileşme sağladığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
High-energy, concentrate-based diets are widely used in beef cattle production; however, they increase the risk of subacute ruminal acidosis (SARA) by reducing ruminal pH below its physiological range. SARA is a major metabolic disorder that adversely affects growth performance, carcass yield, and hoof health. This study was conducted to evaluate the effects of different buffering and biological feed additives on growth performance, selected carcass characteristics, ruminal pH, hoof lesions, and metabolic parameters in beef cattle fed high-energy pelleted diets. A total of 54 Brangus male cattle, aged 11 months and weighing 330 ± 10 kg on average, were used in the experiment. The animals were allocated into four treatment groups: a negative control (NC) without feed additives, a positive control (PC) supplemented with sodium bicarbonate and magnesium oxide, a calcified seaweed (CSA) group, and a yeast (YEAST) group supplemented with Saccharomyces cerevisiae. No significant differences in live weight gain were observed among the groups during the initial period (T1) (p > 0.05). However, significant differences emerged from T2 onward. At T4, live weight was significantly higher in the CSA and YEAST groups than in the NC group, with approximately 13% greater weight gain (p < 0.05). Feed intake and feed conversion ratio were determined on a group basis; therefore, no statistical comparisons were performed. Nevertheless, feed intake was numerically lower in the CSA and YEAST groups than in the NC and PC groups, while feed conversion efficiency was numerically improved in the CSA and YEAST groups. During T1, T2, and T3, ruminal pH remained below 5.8 in the NC group, whereas values ranged from 6.05 to 6.97 in the PC, CSA, and YEAST groups. Ruminal pH was significantly lower in the NC group than in the supplemented groups (p < 0.05). No significant differences in ruminal pH were detected among the groups at T4 (p > 0.05). Serum blood urea nitrogen (BUN) and calcium concentrations remained within physiological ranges throughout the experiment, with no significant differences among groups (p > 0.05). At T3, serum phosphorus concentration was significantly higher in the CSA group than in the NC and PC groups (p < 0.05), whereas serum magnesium concentration was significantly higher in the PC group than in the CSA and YEAST groups (p < 0.05). Evaluation of temporal changes in serum magnesium concentrations showed no significant differences among groups at T0, T1, T2, or T4; however, a marked increase was observed in the PC group at T3. This finding suggests that the combination of sodium bicarbonate and magnesium oxide improved ruminal buffering capacity and enhanced magnesium solubility and absorption. These results indicate that stabilization of the ruminal environment and appropriate mineral supplementation strategies may positively influence magnesium homeostasis in finishing beef cattle. Hoof health and the prevalence of foot lesions were also evaluated. Supplementation with CSA and YEAST markedly reduced the incidence of hoof disorders. The NC group exhibited the highest prevalence of excessive hoof growth (39.58%) and sole-heel erosion (41.66%), whereas substantially lower rates were observed in the CSA (7.69%) and YEAST (5.76%) groups. Differences in hind-limb lesions were even more pronounced: lesion prevalence reached 83.33% in the NC group but declined to 23.07% in the CSA and PC groups, while no lesions were detected in the YEAST group. Excessive hoof growth and sole-heel lesions were significantly more prevalent in the NC group than in the supplemented groups (p < 0.01). These findings demonstrate that maintaining ruminal pH stability and preventing metabolic acidosis contribute directly to preserving hoof tissue integrity. Hot and cold carcass weights were significantly greater in the CSA and YEAST groups than in the NC group (p < 0.05). In contrast, no significant differences were observed among the groups regarding the prevalence of liver abscesses (p > 0.05). In conclusion, the absence of buffering feed additives in high-energy finishing diets significantly reduced live weight gain and ruminal pH, thereby increasing the risk of subacute ruminal acidosis. Although the combination of sodium bicarbonate and magnesium oxide effectively maintained ruminal pH within the physiological range, its effect on growth performance was relatively limited. In contrast, supplementation with calcified seaweed and Saccharomyces cerevisiae provided superior ruminal pH stabilization, resulting in improved live weight gain and carcass performance.
Benzer Tezler
- Değişken rasyon formülasyonlarının büyük baş karma yemlerinde bazı fiziksel ve kimyasal kalite özellikleri üzerine etkileri
Effects of variable ration formulations on some physical and chemical quality properties in cattle compound feeds
MURAT BEZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS KORKMAZ TURGUD
- Serological investigation of peste des petits ruminants in lambs in Iraq-Kirkuk region
Irak–Kerkük bölgesinde kuzularda küçük ruminant vebası (pestedes petits ruminants ppr)'ın seroprevalansı
SARWAT KHORSHED RAHEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Sağlık YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT
- Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması
Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias
MAHMUT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI
- Erzurum'da üretilen bazı karma yemlerin besin madde içerikleri ve mevcut standartlara uygunluk dereceleri
The nutrient of some manufactured feeds produced in Erzurum and their suitability to the standarts
ŞAZİYE CANAN BÖLÜKBAŞI
- Kırşehir de satışı yapılan bazı pelet yemlerin kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the quality characteristics of some pellet feeds sold in Kırşehir
MERYEM İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞAHİN