Fen Bilimleri Öğretmenlerinin ve Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Güvenliği Bilgi Düzeylerinin ve Laboratuvar Yeterliklerine İlişkin Düşüncelerinin İncelenmesi.
An Investigation of Science Teachers' and Teacher Candidates' Laboratory Safety Knowledge Levels and Their Opinions Regarding Laboratory Competencies.
- Tez No: 1017171
- Danışmanlar: PROF. DR. EVRİM URAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fen bilimleri öğretiminde laboratuvar uygulamaları, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi ve teorik bilgilerin uygulamaya aktarılması açısından önemli öğrenme ortamlarıdır. Bu ortamların etkili ve güvenli bir şekilde kullanılabilmesi, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının laboratuvar güvenliği bilgi düzeyleri ile laboratuvar yeterlikleriyle yakından ilişkilidir. Laboratuvar güvenliğinin sağlanması ve laboratuvar uygulamalarının etkili biçimde yürütülmesi açısından söz konusu yeterliklerin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmenleri ile öğretmen adaylarının laboratuvar güvenliği bilgi düzeyleri ve laboratuvar yeterliklerine ilişkin düşüncelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni doğrultusunda yürütülmüştür. Çalışma grubunu, bir devlet üniversitesinin Fen Bilimleri Öğretmenliği programında öğrenim gören 15 dördüncü sınıf öğretmen adayı ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda görev yapan 15 fen bilimleri öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ve Aydın ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen Laboratuvar Güvenliği Bilgi Testi aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, fen bilimleri öğretmenleri ile öğretmen adaylarının laboratuvar güvenliği bilgi düzeylerinin genel olarak benzerlik gösterdiğini, ancak bazı boyutlarda farklılaştığını ortaya koymuştur. Her iki grubun da laboratuvar güvenliği kuralları ve güvenlik sembollerine ilişkin temel düzeyde bilgi sahibi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin güvenlik sembollerini doğru tanımlama ve laboratuvar risklerini değerlendirme konularında öğretmen adaylarına göre daha yüksek farkındalık düzeyine sahip oldukları tespit edilmiştir. Laboratuvar yeterliklerine ilişkin bulgular, öğretmenlerin laboratuvar uygulamalarını daha çok mesleki deneyim, uygulama koşulları ve sınıf yönetimi bağlamında değerlendirdiklerini; öğretmen adaylarının ise yeterlik algıları, öğrenme süreçleri ve bireysel deneyimleri ön plana çıkardıklarını göstermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının deney tasarlama konusunda olumlu öz yeterlik algılarına sahip olmalarına rağmen deney yapma ve laboratuvar araç-gereçlerini kullanma süreçlerinde çeşitli güçlükler yaşadıkları belirlenmiştir. Öğretmenler ise laboratuvar uygulamalarının etkililiğini sınırlandıran başlıca unsurların zaman yetersizliği, malzeme eksikliği ve fiziksel koşullar olduğunu ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin laboratuvar güvenliği ve laboratuvar yeterliklerine ilişkin değerlendirmelerinde mesleki deneyimin önemli bir belirleyici olduğu, öğretmen adaylarının ise teorik bilgi açısından yeterli olmakla birlikte uygulama deneyimlerinin geliştirilmesine ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda öğretmen yetiştirme programlarında ve hizmet içi eğitimlerde laboratuvar güvenliği ile laboratuvar uygulamalarına yönelik uygulamalı öğrenme fırsatlarının artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In science education, laboratory practices are important learning environments for developing students' scientific process skills and transferring theoretical knowledge to practice. The effective and safe use of these environments is closely related to the levels of laboratory safety knowledge and the laboratory competencies of teachers and prospective teachers. Determining these competencies is crucial for ensuring laboratory safety and conducting laboratory practices effectively. This research aims to examine the knowledge levels and opinions of science teachers and prospective teachers regarding laboratory safety and laboratory competencies. The research was conducted using a phenomenological design, a qualitative research method. The study group consisted of 15 fourth-year prospective teachers studying in the Science Education program of a state university and 15 science teachers working in secondary schools affiliated with the Ministry of National Education. Research data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher and the Laboratory Safety Knowledge Test developed by Aydın et al. (2011). Descriptive and content analysis methods were used to analyze the data. The research findings revealed that science teachers and prospective teachers generally had similar knowledge levels regarding laboratory safety, but differed in some dimensions. Both groups were found to possess basic knowledge of laboratory safety rules and safety symbols. However, teachers were found to have a higher level of awareness than prospective teachers in correctly identifying safety symbols and assessing laboratory risks. Regarding laboratory competencies, the findings showed that teachers primarily evaluated laboratory practices in the context of professional experience, practice conditions, and classroom management, whereas prospective teachers emphasized perceptions of competence, learning processes, and individual experiences. Furthermore, although prospective teachers had positive self-efficacy perceptions regarding experiment design, they experienced various difficulties in conducting experiments and using laboratory equipment. Teachers, on the other hand, stated that the main factors limiting the effectiveness of laboratory practices were insufficient time, insufficient materials, and poor physical conditions. In conclusion, it was determined that professional experience is a significant determinant in science teachers' evaluations of laboratory safety and laboratory competencies, while prospective teachers, although sufficient in theoretical knowledge, need to improve their practical experience. Accordingly, it is recommended that opportunities for hands-on learning regarding laboratory safety and laboratory practices be increased in teacher training programs and in-service training courses.
Benzer Tezler
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının laboratuvar kullanım teknikleri bilgisine sahip oluş düzeyleri
Pre-service science teachers' level of laboratory techniques knowledge, in primary schools
FATMA TUBA TAŞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. CEMİL AYDOĞDU
- Fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının“Güvenli laboratuvar kullanımını”gerçekleştirme amaçlarının planlanmış davranış teorisiyle belirlenmesi
Determination of objectives“Safe use laboratory”teacher and pre-service teachers with theory of planned behaviour
HALİL İBRAHİM AKILLI
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL AYDOĞDU
- Çok kültürlü projelere katılan fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık, öğretim sürecindeki kaygı ve tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An examination of science teachers' digital literacy, anxiety, and attitudes in the teaching process within the context of multicultural project participation across various variables
GÜLDEREN OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBİN KIYICI
- Sınıf öğretmen ve öğretmen adaylarının“güvenli laboratuvar kullanımını”gerçekleştirme amaçlarının planlanmış davranış teorisiyle belirlenmesi
Determination of objectives“safe use laboratory”teacher and pre-service teachers with theory of planned behaviour
MERVE EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL AYDOĞDU
- Fen bilimleri öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamaları, deney raporları ve Vee diyagramları ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Examination of pre-service science teachers' opinions on laboratory practices, experiment reports, and Vee diagrams
BEYZA ÖĞÜTCÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA DEMİRCİ